Hồ sơ hết hạn do chấm thầu kéo dài: Nhà thầu được quyền từ chối khôi phục, không bị phạt
Theo quy định mới của Chính phủ, trường hợp thời gian đánh giá kéo dài khiến hồ sơ dự thầu hoặc hồ sơ đề xuất hết hiệu lực, nhà thầu hoàn toàn có quyền từ chối khôi phục mà không bị coi là vi phạm pháp luật về đấu thầu.

Hồ sơ hết hạn do chấm thầu kéo dài: Nhà thầu được quyền từ chối khôi phục, không bị phạt. Ảnh minh hoạ - CP
Theo đó, Chính phủ mới đây đã ban hành Nghị định số 349/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu.
Bổ sung cơ chế loại trừ báo giá chênh lệch trên 30% so với giá trung bình
Nghị định số 349/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung điểm d khoản 2 Điều 18 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP quy định về căn cứ xác định giá gói thầu như sau:
“d) Tối thiểu 1 báo giá của hàng hóa, dịch vụ; khuyến khích thu thập nhiều hơn 1 báo giá. Chủ đầu tư phải đăng tải yêu cầu báo giá trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, đơn vị quan tâm phải gửi báo giá trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia trong thời hạn tối thiểu 3 ngày làm việc kể từ ngày đăng tải yêu cầu báo giá.
Trường hợp có nhiều hơn 1 báo giá thì được lấy giá trung bình của các báo giá; khi xác định giá trung bình, trường hợp có báo giá hoặc hạng mục trong báo giá có giá cao hoặc thấp hơn 30% giá trung bình, chủ đầu tư có quyền loại trừ các báo giá này để xác định giá trung bình.
Đối với gói thầu mua thuốc; hóa chất, vật tư xét nghiệm, thiết bị y tế; linh kiện, phụ kiện, vật tư thay thế sử dụng cho thiết bị y tế: Trên cơ sở yêu cầu chuyên môn, chủ đầu tư quyết định các tiêu chí kỹ thuật và tổ chức lấy báo giá.
Chủ đầu tư phải đăng tải yêu cầu báo giá trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia; khuyến khích đăng tải trên Cổng thông tin điện tử hoặc Trang thông tin điện tử của chủ đầu tư hoặc Cổng thông tin điện tử của Bộ Y tế hoặc Cổng dịch vụ công trực tuyến về quản lý thiết bị y tế; đơn vị quan tâm gửi báo giá trong thời hạn tối thiểu 10 ngày kể từ ngày đăng tải yêu cầu báo giá trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
Trường hợp có từ 2 báo giá trở lên, chủ đầu tư được lựa chọn báo giá cao nhất phù hợp với khả năng tài chính và yêu cầu chuyên môn.
Chủ đầu tư chịu trách nhiệm thu thập báo giá bảo đảm công khai, minh bạch. Đơn vị cung cấp báo giá chịu trách nhiệm cung cấp thông tin về giá của hàng hóa, dịch vụ phù hợp với khả năng cung cấp của mình và phải bảo đảm việc cung cấp báo giá không vi phạm quy định của pháp luật về cạnh tranh, bán phá giá hoặc nâng khống giá.
Trường hợp chủ đầu tư đã tuân thủ đầy đủ quy định về tổ chức thu thập báo giá, bảo đảm công khai, minh bạch thì chủ đầu tư không phải chịu trách nhiệm đối với việc đơn vị cung cấp vi phạm quy định về cung cấp báo giá tại điểm này.”.
Như vậy, quy định mới bắt buộc đăng tải yêu cầu báo giá trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia; thời gian nhận báo giá thông thường giảm từ 5 ngày xuống 3 ngày làm việc. Đồng thời, bổ sung cơ chế loại trừ báo giá/hạng mục chênh lệch trên 30% so với giá trung bình; bổ sung quy định bảo vệ trách nhiệm của chủ đầu tư nếu chủ đầu tư đã tuân thủ đầy đủ quy trình mà nhà cung cấp lại vi phạm quy định về báo giá.
Xử lý một số tình huống trong đấu thầu
Đáng chú ý, Nghị định số 349/2026/NĐ-CP cũng bổ sung thêm cách xử lý một số tình huống trong đấu thầu qua mạng và không qua mạng.
Cụ thể, Nghị định số 349/2026/NĐ-CP đã bổ sung khoản 33a và khoản 33b vào sau khoản 33 Điều 140 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP như sau:
“33a. Trường hợp gói thầu chỉ có một nhà thầu tham dự thầu và có hồ sơ dự thầu đáp ứng cơ bản yêu cầu của hồ sơ mời thầu nhưng không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật theo quy định của hồ sơ mời thầu đối với hạng mục hàng hóa là vật tư, thiết bị thông thường, thông dụng, sẵn có trên thị trường với tổng giá trị các hạng mục hàng hóa này trong giá gói thầu chiếm tỷ trọng không quá 1% giá gói thầu thì chủ đầu tư xem xét, quyết định cho phép nhà thầu bổ sung, thay thế các hàng hóa đó. Việc bổ sung, thay thế không được cao hơn đơn giá của hàng hóa đã chào.
33b. Trong quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất, trường hợp thời gian đánh giá bị kéo dài dẫn đến hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất của nhà thầu hết hiệu lực, chủ đầu tư được quyền yêu cầu nhà thầu khôi phục hiệu lực của hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất, bảo đảm dự thầu tương ứng.
Trường hợp nhà thầu không chấp thuận hoặc từ chối việc khôi phục hiệu lực của hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất, bảo đảm dự thầu thì hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất của nhà thầu không được tiếp tục xem xét, đánh giá và không bị xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật về đấu thầu.”.
