Hồ sơ tìm kiếm liệt sĩ: Ba người con của Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Xén ra trận, mới có một người được trở về

Trang tư liệu giới thiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Xén cùng thông tin về ba người con là liệt sĩ trong ấn phẩm “Bà mẹ Việt Nam anh hùng tỉnh Hải Dương”. Ảnh: Gia đình cung cấp

Hòa bình đã hơn nửa thế kỷ, nhưng vẫn chưa biết con mình đang nằm ở đâu, để đến một nén hương cũng không biết phải thắp về hướng nào.

Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Xén là một người mẹ như thế.

Ba người con trai của mẹ đều khoác áo lính, đều ngã xuống trong các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc. Sau nhiều thập niên tìm kiếm, gia đình chỉ mới đón được một người con trở về. Hai người còn lại đến nay vẫn bặt tin nơi an nghỉ.

Ba người con ra trận, mới có một người trở về

Bà Nguyễn Thị Xén, sinh năm 1912, quê tại xã Hiệp Hòa, huyện Kinh Môn, tỉnh Hải Dương (nay là phường Trần Liễu, thành phố Hải Phòng), từ trần năm 1992.

Ngày 01/12/1994, Chủ tịch nước truy tặng mẹ danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng theo Quyết định số 394-KT/CTN, ghi nhận những hy sinh to lớn của gia đình đối với sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.

Ba người con trai của mẹ đều đã anh dũng hy sinh.

Người con cả là liệt sĩ Nguyễn Dương Phàm, sinh năm 1939, nhập ngũ ngày 01/5/1958, tái ngũ tháng 7/1967, thuộc đơn vị ký hiệu KB. Ông hy sinh ngày 24/11/1971 tại tỉnh Rạch Giá (nay thuộc tỉnh Kiên Giang) và được Nhà nước truy tặng Bằng Tổ quốc ghi công số 069b.

Người con thứ hai là liệt sĩ Nguyễn Sinh Tu, sinh ngày 13/6/1947, nhập ngũ tháng 01/1965, công tác tại Xí nghiệp Vận tải hàng hóa số 6. Ông hy sinh ngày 19/4/1972 tại Bệnh viện thị xã Hà Tĩnh, được truy tặng Bằng Tổ quốc ghi công số IM147c, Huân chương Giải phóng hạng Nhất và Huân chương Kháng chiến.

Người con út là liệt sĩ Nguyễn Chí Thân, sinh năm 1952, nhập ngũ tháng 8/1970, thuộc Đại đội 1, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 27. Ông hy sinh ngày 12/02/1972 tại mặt trận phía Nam, được truy tặng Bằng Tổ quốc ghi công số HK272b.

Ba người con ra đi, ba lần người mẹ ngóng đợi.

Nhưng điều khiến gia đình day dứt suốt nhiều năm là chỉ mới có một người con được trở về với quê hương.

Theo gia đình cho biết, liệt sĩ Nguyễn Sinh Tu hy sinh năm 1972, nhưng phải đến năm 2002, sau đúng 30 năm, gia đình mới tìm được hài cốt và đưa ông về an táng tại quê nhà.

Ngày đón người con trở về cũng là ngày người thân vừa mừng vừa tủi.

Mừng vì sau ba thập kỷ lưu lạc nơi chiến trường, người con của mẹ cuối cùng đã được trở về với đất mẹ.

Nhưng niềm vui ấy vẫn chưa thể trọn vẹn.

Bởi trong lòng mỗi người vẫn luôn đau đáu một câu hỏi: Hai người anh em của liệt sĩ Nguyễn Sinh Tu hiện đang ở đâu?

Đến nay, liệt sĩ Nguyễn Dương Phàm và liệt sĩ Nguyễn Chí Thân vẫn chưa xác định được nơi an nghỉ.

Gia đình chưa biết các ông được an táng ban đầu ở đâu, đã được quy tập hay chưa, hay hiện đang yên nghỉ tại một nghĩa trang liệt sĩ nào đó với phần mộ chưa xác định được danh tính.

Hơn nửa thế kỷ vẫn mòn mỏi chờ tin hai người con

Theo hồ sơ, liệt sĩ Nguyễn Dương Phàm hy sinh tại tỉnh Rạch Giá năm 1971.

Đây là địa bàn từng diễn ra nhiều trận chiến ác liệt ở chiến trường Tây Nam Bộ. Qua nhiều đợt quy tập hài cốt liệt sĩ sau chiến tranh, không loại trừ khả năng hài cốt của ông đã được cất bốc và đưa về một nghĩa trang liệt sĩ trong khu vực. Tuy nhiên, đến nay gia đình vẫn chưa có căn cứ xác định.

Đối với liệt sĩ Nguyễn Chí Thân, hồ sơ chỉ ghi hy sinh tại mặt trận phía Nam. Thông tin về địa điểm chiến đấu, nơi an táng ban đầu cũng như quá trình quy tập (nếu có) hiện vẫn là khoảng trống cần tiếp tục được các cơ quan chuyên môn rà soát, xác minh.

Thời gian đã lùi xa hơn nửa thế kỷ.

Nhiều đồng đội năm xưa nay tuổi đã cao. Những ký ức về đơn vị, về trận đánh và về nơi an táng ban đầu của đồng đội có thể dần mai một theo năm tháng.

Chính vì vậy, mỗi thông tin được cung cấp hôm nay đều có thể trở thành đầu mối quý giá giúp gia đình tiến gần hơn đến hành trình tìm lại hai người con của Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Xén.

Gia đình tha thiết mong các cựu chiến binh từng công tác tại đơn vị KB, các đồng đội của liệt sĩ Nguyễn Dương Phàm, các cựu chiến binh Đại đội 1, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 27, cùng những người từng chiến đấu tại chiến trường nơi liệt sĩ Nguyễn Chí Thân hy sinh, nếu còn lưu giữ bất cứ thông tin nào, xin vui lòng chia sẻ với gia đình.

Đồng thời, rất mong các cơ quan chức năng tiếp tục rà soát hồ sơ quân nhân, hồ sơ quy tập hài cốt liệt sĩ, sơ đồ mộ chí, nhật ký đơn vị và các tài liệu lưu trữ để xác định nơi an nghỉ của hai liệt sĩ.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng trách nhiệm đưa những người con của Tổ quốc trở về vẫn còn ở phía trước.

Một người mẹ đã ra đi hơn ba mươi năm. Một người con đã được trở về sau ba mươi năm tìm kiếm. Hai người con còn lại vẫn đang được con cháu, đồng đội và những người làm công tác tri ân mong mỏi tìm kiếm từng ngày.

Hiện nay, người trực tiếp tiếp nhận thông tin của gia đình là chị Bùi Thị Hà (điện thoại: 0988.077.389), là thân nhân của liệt sĩ Nguyễn Dương Phàm. Chị Hà là con gái của người chồng thứ hai của vợ liệt sĩ. Theo gia đình cho biết, sau khi liệt sĩ Nguyễn Dương Phàm hy sinh, vợ ông tái hôn vào năm 1976. Đến nay, vợ và các con ruột của liệt sĩ đều đã qua đời, vì vậy chị Hà là người đại diện gia đình tiếp nhận các thông tin liên quan đến việc tìm kiếm liệt sĩ.

Nếu bạn từng chiến đấu tại khu vực Rạch Giá năm 1971, hoặc từng công tác trong đơn vị KB; nếu bạn là cựu chiến binh Đại đội 1, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 27; hoặc biết bất kỳ thông tin nào liên quan đến liệt sĩ Nguyễn Dương Phàm và liệt sĩ Nguyễn Chí Thân, xin hãy liên hệ với chị Bùi Thị Hà qua số điện thoại 0988.077.389 để chia sẻ thông tin.

Mỗi ký ức của đồng đội, mỗi trang tài liệu còn được lưu giữ hay một thông tin tưởng như rất nhỏ hôm nay đều có thể trở thành mắt xích quan trọng giúp gia đình và các cơ quan chức năng lần theo dấu vết của hai người lính đã ngã xuống vì Tổ quốc.

Biết đâu, chính sự sẻ chia của bạn sẽ là chiếc cầu nối để hai người con của Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Xén được trở về với quê hương sau hơn nửa thế kỷ xa cách, khép lại hành trình tìm kiếm kéo dài qua nhiều thế hệ và giúp người mẹ nơi suối vàng, cùng những người thân còn lại, phần nào được an lòng.