Hồ tiêu Việt Nam giữ hơn 80% thị phần tại Mỹ nhưng vẫn chịu sức ép về giá

Hồ tiêu Việt Nam đang có vị thế áp đảo tại thị trường Mỹ khi chiếm hơn 80% tổng lượng hồ tiêu nhập khẩu của nước này. Thế nhưng, nghịch lý là dù lượng xuất khẩu tăng mạnh, giá bán bình quân lại đi xuống, trong khi doanh nghiệp tiếp tục đối mặt với sức ép từ thuế quan và nguồn nguyên liệu trong nước thu hẹp.

Theo số liệu của Cục Hải quan Việt Nam, từ đầu năm đến ngày 15/9/2026, Việt Nam xuất khẩu hơn 202.400 tấn hồ tiêu, thu về 1,32 tỷ USD, tăng 15,2% về lượng và 10,3% về trị giá so với cùng kỳ năm ngoái. Tốc độ tăng lượng cao hơn đáng kể so với giá trị khiến giá xuất khẩu bình quân giảm 4,2%, còn 6.503 USD/tấn.

Mỹ tiếp tục là đầu ra lớn nhất. Trong 8 tháng đầu năm, Việt Nam xuất sang thị trường này khoảng 46.000 tấn, chiếm 24% tổng lượng xuất khẩu và tăng khoảng 24% so với cùng kỳ năm 2025. Trị giá cũng tăng 19%.

Đến ngày 15/9, lượng hồ tiêu Việt Nam xuất sang Mỹ đạt 47.254 tấn, chiếm 23,5% tổng lượng xuất khẩu. Riêng trong nửa đầu tháng 9, Mỹ nhập 2.905 tấn, tăng 62,4% so với cùng kỳ kỳ trước, chiếm 26,6% tổng lượng hồ tiêu Việt Nam xuất khẩu trong 15 ngày.

Những con số này cho thấy nhu cầu tại Mỹ vẫn là một trong những động lực quan trọng của ngành hồ tiêu Việt Nam. Tuy nhiên, mức tăng về lượng đang nhanh hơn giá trị, cho thấy doanh nghiệp chưa thể chuyển toàn bộ sức mạnh về thị phần thành mức giá xuất khẩu tương ứng.

Tại Mỹ, hồ tiêu Việt Nam được sử dụng rộng rãi trong ngành thực phẩm chế biến, từ các sản phẩm thịt, bánh mì mặn, đồ ăn nhẹ, nước sốt đến các hỗn hợp gia vị như BBQ hay lemon pepper. Việc Việt Nam chiếm hơn 80% lượng hồ tiêu nhập khẩu cho thấy sản phẩm đã có vị trí đáng kể trong chuỗi cung ứng gia vị của thị trường này.

Ở chiều ngược lại, nguồn nguyên liệu trong nước cũng không còn dồi dào như trước. Sản lượng hồ tiêu Việt Nam năm 2026 được Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam (VPSA) ước khoảng 170.000 tấn, giảm 12,8% so với năm 2025. Trong khi đó, xuất khẩu vẫn tăng mạnh khiến nhu cầu nguyên liệu phục vụ chế biến ngày càng lớn.

Đây là lý do nhập khẩu hồ tiêu vào Việt Nam cũng tăng đáng kể. Từ đầu năm đến ngày 15/9, Việt Nam nhập khẩu khoảng 47.961 tấn, tăng khoảng 35% so với cùng kỳ năm ngoái. Nguồn hàng chủ yếu đến từ Campuchia và Brazil, trong đó một phần được doanh nghiệp sử dụng để chế biến rồi tái xuất sang các thị trường lớn như Mỹ, Đức và Trung Đông.

Việc nhập khẩu nguyên liệu giúp doanh nghiệp duy trì nguồn cung cho các đơn hàng xuất khẩu, nhưng đồng thời cũng góp phần lý giải vì sao giá hồ tiêu trong nước chưa tăng tương xứng với đà xuất khẩu. Đến ngày 23/9, giá tiêu nội địa dao động 137.000-141.000 đồng/kg, tăng 2.000-4.000 đồng/kg so với cuối tháng 8 nhưng vẫn thấp hơn khoảng 10.000-13.500 đồng/kg so với đầu năm.

Trong khi đó, nguồn cung hồ tiêu toàn cầu được dự báo tiếp tục hạn chế. VPSA cho biết sản lượng tại Việt Nam, Indonesia và Ấn Độ đều giảm do thời tiết bất lợi và năng suất suy giảm, trong khi sản lượng tăng tại Brazil chưa đủ bù đắp phần thiếu hụt. Tồn kho tại các nước sản xuất được ước tính khoảng 170.000 tấn, trong đó Việt Nam còn khoảng 50.000-60.000 tấn.

Vì vậy, thị trường Mỹ đang tạo ra một thế cân bằng khá đặc biệt đối với hồ tiêu Việt Nam: doanh nghiệp sở hữu thị phần rất lớn và nhu cầu vẫn tăng, nhưng đồng thời phải xử lý bài toán giá bán, chi phí thuế quan và nguồn nguyên liệu. Theo VPSA, trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu còn hạn chế, xuất khẩu hồ tiêu Việt Nam sang Mỹ được kỳ vọng duy trì ổn định trong trung và dài hạn, dù áp lực cạnh tranh về giá sẽ gia tăng.

Với ngành hồ tiêu, thách thức hiện nay vì thế không nằm ở việc tìm kiếm thị trường mới bằng mọi giá, mà là làm thế nào biến lợi thế thị phần tại những thị trường lớn như Mỹ thành giá trị cao hơn cho doanh nghiệp và người trồng. Khi lượng xuất khẩu tiếp tục tăng nhưng giá bình quân giảm, dư địa để ngành hồ tiêu cải thiện giá trị thay vì chỉ dựa vào sản lượng sẽ ngày càng trở nên rõ ràng.