Hồ tiêu Việt Nam lập kỷ lục mới, tiếp tục giữ vị trí nguồn cung số 1 thế giới

Ngày 14/01/2026 tại TP. Hồ Chí Minh, Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam (VPSA) tổ chức Hội nghị Thường niên nhằm tổng kết tình hình ngành hàng và hoạt động của Hiệp hội trong năm 2025, đồng thời vinh danh ngành Hồ tiêu và gia vị Việt Nam xuất khẩu đạt mức kỷ lục trên 2 tỷ USD.

Hội nghị có sự tham dự của đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương, Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn cùng gần 100 doanh nghiệp, hợp tác xã trong ngành.

Bà Hoàng Thị Liên - Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam (VPSA) thông tin về tình hình ngành hàng hồ tiêu Việt Nam và thế giới năm 2025. (Ảnh: VPSA)

Hồ tiêu Việt Nam tiếp tục giữ vị trí số một với 36,3% thị phần nguồn cung toàn cầu

Theo VPSA, thông tin tại Hội nghị, bà Hoàng Thị Liên, Chủ tịch VPSA cho biết, sản lượng hồ tiêu toàn cầu năm 2025 ước đạt khoảng 537.000 tấn, giảm 2,9% so với năm 2024 và giảm 6,9% so với năm 2023, đánh dấu năm thứ hai liên tiếp sản xuất thế giới suy giảm do tác động kéo dài của giai đoạn giá thấp, chi phí đầu vào tăng cao và thời tiết bất lợi. Trong khi nhiều quốc gia như Ấn Độ, Indonesia và Sri Lanka sụt giảm sản lượng, Việt Nam, Brazil và Malaysia ghi nhận tín hiệu phục hồi. Việt Nam tiếp tục giữ vị trí số một với 36,3% thị phần nguồn cung toàn cầu, bỏ xa Ấn Độ (15,8%) và Brazil (15,1%). Nguồn cung hạn chế trong khi nhu cầu không giảm tương ứng đã giúp giá hồ tiêu toàn cầu duy trì ở mức cao trong suốt năm 2025. Tổng khối lượng xuất khẩu hồ tiêu của thế giới năm qua ước đạt khoảng 430.000 tấn, giảm nhẹ 2,7% so với năm 2024.

Năm 2025 cũng ghi nhận sự vươn lên rõ nét của Brazil khi sản lượng đạt khoảng 81.000 tấn, tăng 28,6% so với năm trước. Xuất khẩu đạt 83.000 tấn, tương đương 517,8 triệu USD, tăng 35% về lượng và 80% về giá trị. Việt Nam tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Brazil, chiếm 26,1% tổng lượng xuất khẩu của nước này, bên cạnh khu vực Trung Đông - Bắc Phi. Trong khi đó, Indonesia và Ấn Độ đối mặt với nhiều khó khăn do thời tiết bất lợi, dịch bệnh và chi phí sản xuất tăng cao, khiến vai trò trong chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục thu hẹp.

Theo tổng hợp của VPSA, năm 2025 kim ngạch xuất khẩu toàn ngành hồ tiêu và gia vị Việt Nam đạt trên 2,12 tỷ USD, lần đầu tiên vượt mốc 2 tỷ USD, ghi nhận mức cao nhất từ trước đến nay. Trong đó, Hồ tiêu tiếp tục là mặt hàng chủ lực với kim ngạch 1,66 tỷ USD, chiếm khoảng 78% tổng giá trị xuất khẩu toàn ngành; tiếp theo là quế đạt 300,2 triệu USD, hoa hồi 58,7 triệu USD và các mặt hàng gia vị khác như ớt, gừng, nghệ, đinh hương, thảo quả… đóng góp phần còn lại. Trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều biến động, chi phí logistics duy trì ở mức cao và các thị trường nhập khẩu lớn ngày càng siết chặt tiêu chuẩn kỹ thuật, kết quả đạt được cho thấy ngành hồ tiêu và gia vị Việt Nam không chỉ duy trì được vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng thế giới mà còn từng bước nâng cao vị thế thông qua chuyển dịch sang mô hình tăng trưởng dựa trên chất lượng, giá trị gia tăng và tính bền vững, thay vì chỉ dựa vào mở rộng sản lượng như giai đoạn trước.

Cụ thể, mặt hàng hồ tiêu xuất khẩu 247.482 tấn hồ tiêu, đạt kim ngạch 1,6616 tỷ USD - mức cao nhất từ trước đến nay. Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường lớn nhất với 55.082 tấn, chiếm 22,3% tổng lượng xuất khẩu, dù giảm 23,8% so với năm 2024 do ảnh hưởng của giá cao, chính sách thuế đối ứng và xu hướng tối ưu tồn kho của các nhà nhập khẩu. Đứng thứ hai là UAE với 22.232 tấn, tăng 35,6%, tiếp theo là Trung Quốc với 19.923 tấn, tăng 88,0%, Ấn Độ đạt 12.499 tấn và Đức - thị trường lớn nhất tại EU đạt 11.820 tấn nhưng giảm 18,9% do tiêu thụ chậm và tồn kho cao.

Xuất khẩu toàn ngành hồ tiêu và gia vị Việt Nam năm 2025 (nguồn: VPSA)

Xu hướng dịch chuyển và yêu cầu cấp thiết về đa dạng hóa thị trường

Xét theo khu vực, châu Á vươn lên chiếm tỷ trọng lớn nhất với 117.307 tấn, tương đương 47,4% tổng lượng xuất khẩu, trong đó UAE, Trung Quốc và Ấn Độ là các thị trường động lực. Châu Mỹ đạt 60.886 tấn (24,6%), châu Âu đạt 54.647 tấn (22,1%) và châu Phi đạt 14.642 tấn (5,9%), tập trung chủ yếu tại các thị trường truyền thống như Ai Cập và Bắc Phi.

Cơ cấu này cho thấy xuất khẩu hồ tiêu Việt Nam đang có xu hướng dịch chuyển dần từ châu Mỹ và châu Âu sang châu Á và Trung Đông, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết về đa dạng hóa thị trường, nâng cao tiêu chuẩn chất lượng và thích ứng với các quy định kỹ thuật ngày càng khắt khe.

Theo VPSA, kết quả trên cũng khẳng định vai trò trụ cột của Việt Nam trong chuỗi cung ứng hồ tiêu toàn cầu, đồng thời cho thấy xu hướng tăng trưởng của ngành đang chuyển từ mở rộng sản lượng sang nâng cao giá trị và chất lượng. Tuy nhiên, triển vọng vụ 2026 được đánh giá thận trọng khi sản lượng có thể giảm khoảng 10% do khô hạn đầu năm, mưa lớn kéo dài và vườn tiêu già cỗi tại nhiều vùng trồng.

Bên cạnh hồ tiêu, năm 2025 cũng ghi nhận kết quả nổi bật của ngành quế và diễn biến đáng chú ý đối với hoa hồi - hai mặt hàng gia vị chiến lược của Việt Nam.

Cụ thể, trong năm 2025, Việt Nam xuất khẩu 120.295 tấn quế, đạt kim ngạch 300,2 triệu USD, tăng 20,4% về lượng và 9,4% về giá trị so với năm 2024, xác lập mức cao nhất từ trước đến nay cả về sản lượng và kim ngạch. Giá xuất khẩu bình quân đạt 2.575 USD/tấn, giảm 8,3% so với năm trước do áp lực cạnh tranh quốc tế gia tăng. Ấn Độ tiếp tục là thị trường lớn nhất với 45.184 tấn, tiếp theo là Hoa Kỳ 13.583 tấn và Bangladesh 10.202 tấn. Ngoài ra, quế Việt Nam còn được xuất khẩu sang UAE, Trung Quốc, Singapore, Indonesia, Brazil, Hàn Quốc, Pakistan, Ai Cập và Hà Lan.

Đối với hoa hồi, năm 2025 Việt Nam xuất khẩu 14.307 tấn, đạt kim ngạch 58,7 triệu USD, tăng 2,2% về lượng nhưng giảm 8,0% về giá trị. Giá xuất khẩu phục hồi trong quý IV nhưng tính chung cả năm chỉ đạt 4.237 USD/tấn, giảm 11,2% so với năm 2024. Ấn Độ tiếp tục là thị trường tiêu thụ lớn nhất với 9.896 tấn, chiếm 69,2% tổng lượng xuất khẩu, tiếp theo là Hoa Kỳ với 1.030 tấn và các thị trường như Trung Quốc, Đài Loan, UAE, Hà Lan, Hàn Quốc, Peru, Pakistan, Thái Lan và Đức.

Cần nâng cao hơn nữa hệ thống kiểm soát chất lượng, đảm bảo uy tín của sản phẩm xuất khẩu

Tại Hội nghị, nhiều ý kiến cho rằng rủi ro lớn nhất hiện nay của ngành là vấn đề dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và mức MRLs (giới hạn tối đa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật). Việt Nam cần chủ động xây dựng tiêu chuẩn phù hợp với điều kiện sản xuất trong nước và tích cực đàm phán quốc tế, thay vì chỉ chờ quy định từ thị trường nhập khẩu. Canh tác xen canh nhiều loại cây trồng làm gia tăng nguy cơ nhiễm chéo dư lượng, trong khi hiện Bộ Y tế đang chuyển giao thẩm quyền xây dựng MRLs cho Bộ Nông nghiệp và Môi trường để hoàn thiện khung pháp lý phục vụ đàm phán thương mại.

Ngoài EU và Hoa Kỳ, Hàn Quốc được đánh giá là thị trường đang kiểm soát rất chặt chẽ nguồn gốc và dư lượng đối với các mặt hàng nông sản như ớt, hành, tỏi và hồ tiêu, đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam phải nâng cao hơn nữa hệ thống kiểm soát chất lượng. Các chuyên gia cũng cảnh báo tình trạng lạm dụng phân bón hóa học, đặc biệt là phân đạm, vẫn còn phổ biến, không chỉ gây lãng phí mà còn phát thải khí N₂O - loại khí gây hiệu ứng nhà kính mạnh gấp khoảng 300 lần CO₂. Bên cạnh đó, việc hình thành ngày càng nhiều “vườn tạp” do trồng xen quá nhiều loại cây trên cùng diện tích đang gây khó khăn cho việc áp dụng quy trình kỹ thuật chuẩn và kiểm soát chất lượng. Hội nghị cũng lưu ý tình trạng giống hồ tiêu trôi nổi trên thị trường, chất lượng thấp, hàm lượng piperine kém, ảnh hưởng đến năng suất và uy tín sản phẩm xuất khẩu...

Việt Hằng