Hồ tiêu Việt Nam trước làn sóng biến động cung – cầu

Việt Nam tiếp tục giữ vai trò trung tâm trên bản đồ hồ tiêu thế giới khi sản phẩm đã có mặt tại hơn 100 quốc gia. Nguồn cung chủ yếu đến từ các vùng trồng trọng điểm như Tây Nguyên (Đắk Lắk, Gia Lai), Đông Nam Bộ (Đồng Nai, Tp.HCM) và một phần khu vực miền Trung như Quảng Trị.

Nhu cầu quốc tế tăng mạnh, thị trường mở rộng

Theo Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA), trong tháng 3/2026, Việt Nam xuất khẩu 30.638 tấn hồ tiêu, gồm 26.190 tấn tiêu đen và 4.448 tấn tiêu trắng. So với tháng trước, lượng xuất khẩu tăng 119,3% và cao hơn 51,3% so với cùng kỳ năm 2025. Giá xuất khẩu bình quân tiêu đen đạt 6.520 USD/tấn (giảm 0,7%), trong khi tiêu trắng đạt 8.735 USD/tấn (tăng 1%).

 Tiêu đen, tiêu trắng Việt Nam Nguồn: VnEconomy.

Tiêu đen, tiêu trắng Việt Nam Nguồn: VnEconomy.

Hoa Kỳ và Trung Quốc tiếp tục dẫn đầu về nhập khẩu hồ tiêu Việt Nam. Trong tháng 3, xuất khẩu sang Hoa Kỳ đạt 3.663 tấn, tăng 121%; Trung Quốc đạt 8.059 tấn, tăng 134,7% so với tháng trước. Ngoài hai thị trường chủ lực, nhiều quốc gia khác cũng ghi nhận mức tăng trưởng đột biến như Ai Cập (294,5%), Hà Lan (206,6%), Canada (205,8%) và Philippines (183,6%).

Tại Hoa Kỳ, xu hướng tiêu dùng thực phẩm tiện lợi, chế biến sẵn và có nguồn gốc tự nhiên ngày càng phổ biến, tạo điều kiện cho hồ tiêu Việt Nam gia tăng thị phần. Đồng thời, việc các doanh nghiệp Mỹ chủ động đa dạng hóa nguồn cung nhằm giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống cũng giúp Việt Nam trở thành đối tác quan trọng hơn trong chuỗi cung ứng.

Ở chiều ngược lại, Trung Quốc đang chứng kiến sự phục hồi mạnh mẽ về tiêu dùng nội địa. Nhu cầu nhập khẩu hồ tiêu phục vụ ngành chế biến thực phẩm và dịch vụ ăn uống tăng cao, đặc biệt khi nguồn cung trong nước chưa ổn định. Đây là động lực chính thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu sang thị trường này.

Bên cạnh xuất khẩu, nhập khẩu hồ tiêu của Việt Nam cũng tăng đáng kể. Trong tháng 3/2026, lượng nhập khẩu đạt 10.313 tấn (gồm 9.441 tấn tiêu đen và 872 tấn tiêu trắng), tăng 66,2% so với tháng trước và tăng 108,8% so với cùng kỳ năm 2025, cho thấy nguồn cung nội địa đang gặp hạn chế.

Áp lực nguồn cung và bài toán phát triển bền vững

Ngành hồ tiêu hiện đang đối mặt với nhiều sức ép, trong đó nổi bật là chi phí logistics duy trì ở mức cao và thiếu ổn định. Căng thẳng tại khu vực Trung Đông đã khiến chi phí vận chuyển tăng gấp 3–4 lần, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu, đặc biệt đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ vốn hạn chế về nguồn lực.

 Hồ tiêu Việt Nam. Ảnh: Nguyễn Thủy.

Hồ tiêu Việt Nam. Ảnh: Nguyễn Thủy.

Theo bà Hoàng Thị Liên, Chủ tịch VPSA, dù cơ hội thị trường vẫn rộng mở, nhưng ngành hồ tiêu đang chịu áp lực lớn từ các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe tại những thị trường như EU và Hoa Kỳ, đặc biệt liên quan đến sản xuất bền vững. Đồng thời, hoạt động canh tác cũng đối mặt với các vấn đề như thoái hóa đất, phát thải và dịch bệnh.

Ngoài ra, biến đổi khí hậu đang tác động rõ rệt đến năng suất cây tiêu. Nhiệt độ tăng cao, hạn hán kéo dài xen kẽ mưa lớn bất thường đã làm thay đổi điều kiện sinh trưởng. Tại Tây Nguyên và Đông Nam Bộ, nhiều diện tích bị giảm năng suất do thiếu nước trong mùa khô và ngập úng vào mùa mưa.

Đáng chú ý, mưa trái mùa trong giai đoạn ra hoa làm giảm tỷ lệ đậu quả, kéo theo sản lượng sụt giảm. Trong khi đó, nắng nóng kéo dài khiến cây tiêu dễ rụng lá, chết dây, làm gia tăng nguy cơ mất mùa.

Trong bối cảnh nguồn cung gặp nhiều khó khăn, thị trường hồ tiêu toàn cầu đang dần chuyển dịch theo hướng bền vững. Đây không chỉ là thách thức mà còn là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao chất lượng, tái cấu trúc sản xuất và củng cố vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Văn Khuê

Nguồn TCDN: https://taichinhdoanhnghiep.net.vn/ho-tieu-viet-nam-truoc-lan-song-bien-dong-cung-cau-d65932.html