Thúc đẩy xăng sinh học: Tăng tự chủ, ổn định thị trường năng lượng

Giảm phụ thuộc vào nhập khẩu xăng dầu

Nhằm đẩy mạnh sử dụng xăng sinh học E10, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Chỉ thị 09/CT-TTg vào ngày 19/3/2026, trong đó nêu rõ, Bộ Công Thương rà soát các điều kiện để sớm triển khai lộ trình chuyển đổi sang nhiên liệu sinh học (E10) trong tháng 4/2026, góp phần giảm 10% lượng tiêu thụ xăng khoáng. Liên quan đến vấn đề này, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với bà Ngô Thúy Quỳnh - chuyên gia trong lĩnh vực năng lượng.

Bà Ngô Thúy Quỳnh - chuyên gia trong lĩnh vực năng lượng. Ảnh: Cấn Dũng

- Trong bối cảnh nguồn cung xăng dầu biến động, việc đẩy nhanh tiêu thụ nhiên liệu sinh học có ý nghĩa như thế nào, thưa bà?

Bà Ngô Thúy Quỳnh: Trong bối cảnh nguồn cung xăng dầu thế giới đang biến động mạnh, việc đẩy nhanh tiêu thụ nhiên liệu sinh học là giải pháp rất cần thiết và cấp bách trong giai đoạn hiện nay.

Cụ thể, việc tiêu thụ nhiên liệu sinh học sẽ góp phần giảm phụ thuộc vào nhập khẩu xăng dầu trong khi Việt Nam vẫn phụ thuộc vào việc nhập khẩu dầu thô, xăng dầu. Trong bối cảnh thị trường xăng dầu quốc tế chịu biến động, việc đẩy nhanh việc sử dụng liệu sinh học sẽ giúp đa dạng hóa nguồn cung năng lượng và tăng tính tự chủ hơn đối với nguồn năng lượng trong nước.

Sử dụng 10% nhiên liệu sinh học cũng góp phần đáng kể vào việc bù lại nguồn cung mà chúng ta đang gặp khó khăn, cũng như nhiên liệu sinh học sẽ góp phần ổn định thị trường trong ngắn và trung hạn, tránh được việc tăng sốc giá bán lẻ xăng dầu trong nước.

Cùng với đó, đẩy nhanh sử dụng nhiên liệu sinh học cũng mang lại lợi ích cho môi trường. Vì nhiên liệu sinh học phát thải CO2 thấp hơn nhiều so với nhiên liệu hóa thạch, từ đó hướng đến mục tiêu giảm phát thải và chuyển dịch năng lượng xanh tại Việt Nam. Nhiên liệu sinh học nguyên liệu đầu vào là sắn, ngô, mía và các phụ phẩm nông, lâm nghiệp nên là cơ hội nâng cao giá trị đầu ra cho các sản phẩm nông nghiệp, qua đó hỗ trợ sinh kế cho người nông dân.

Để đảm bảo phương án đẩy nhanh tiêu thụ nhiên liệu sinh học hiệu quả, Bộ Công Thương đã chủ động thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc đẩy nhanh lộ trình sớm hơn so với Thông tư 50/2025/TT-BCT của Bộ Công Thương, song để đạt được hiệu quả, vẫn cần sự quyết liệt của các doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu và sự ủng hộ của người dân. Song hành với đó, thì chính sách giá và thuế của nhà nước cũng rất cần thiết, gắn với chiến lược phát triển lâu dài, bền vững.

Đưa xăng sinh học vào sử dụng trên toàn quốc giúp đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy ngành nông nghiệp phát triển. Ảnh minh họa

Hỗ trợ lộ trình chuyển dịch năng lượng

- Khi đưa xăng sinh học vào sử dụng trên phạm vi toàn quốc, bà kỳ vọng gì về những cơ hội sẽ mở ra trong lĩnh vực này?

Bà Ngô Thúy Quỳnh: Theo tôi, khi xăng sinh học được tiêu thụ trên toàn quốc sẽ mở ra nhiều cơ hội cả trong ngắn hạn và dài hạn. Những cơ hội này không chỉ đến trong ngành năng lượng mà cho cả ngành nông nghiệp và phát triển bền vững của đất nước.

Cụ thể, sẽ giúp hình thành và sử dụng chuỗi giá trị trong nước, việc sử dụng xăng sinh học quy mô toàn quốc sẽ tạo thị trường ổn định cho xăng Ethanol và Biodiesel trong tương lai và các nhà máy nhiên liệu sinh học sẽ hoạt động hiệu quả hơn. Đồng thời, thúc đẩy chuỗi liên kết nông nghiệp từ chế biến đến phân phối, nhất là đối với các cây trồng, nguyên liệu nếu được quy hoạch hợp lý sẽ mang lại nguồn giá trị lớn.

Xăng sinh học được tiêu thụ trên toàn quốc cũng tạo động lực cho ngành nông nghiệp và kinh tế địa phương phát triển, nếu sử dụng nhiên liệu sinh học thì nông dân sẽ có đầu ra ổn định, giá cả được dự báo trước, giúp giảm thiểu rủi ro “được mùa rớt giá”.

Các địa phương có thế mạnh về năng lượng sinh học sẽ thu hút được đầu tư nhiều hơn, tạo việc làm ổn định và cải thiện cơ cấu kinh tế nông thôn, giảm nhiên liệu nhập khẩu, đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, thúc đẩy đổi mới công nghệ và đầu tư xanh, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng trong giai đoạn hiện nay mà mở hướng chuyển dịch hướng nghiên cứu nhiên liệu sinh học trong giai đoạn tới.

Đặc biệt, khi tận dụng được phụ phẩm nông nghiệp như rác hữu cơ, sẽ hỗ trợ lộ trình chuyển dịch năng lượng và bảo vệ môi trường, biến đổi khí hậu mà Việt Nam đã cam kết, hướng đến phát triển năng lượng bền vững trong tương lai.

- Bà đánh giá ra sao về các bước chuẩn bị cho lộ trình triển khai nhiên liệu sinh học của Việt Nam, đặc biệt ở khía cạnh công nghệ, hạ tầng và năng lực doanh nghiệp?

Bà Ngô Thúy Quỳnh: Nhìn tổng thể, thời gian qua Việt Nam đã có những bước chuẩn bị cho lộ trình triển khai phối trộn nhiên liệu sinh học, chủ trương của Chính phủ đã được Bộ Công Thương xây dựng từ hơn 1 năm nay, các hoạt động nghiên cứu, hợp tác quốc tế và khảo sát doanh nghiệp, làm việc với các hiệp hội xăng dầu trong và ngoài nước…

Về công nghệ phối trộn, qua thực tế của các doanh nghiệp, theo tôi về cơ bản các doanh nghiệp đã làm chủ được công nghệ, đảm bảo chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế và Việt Nam. Một số nhà máy sản xuất Ethanol vẫn đang tiếp tục duy trì hoạt động, chứng tỏ chúng ta bắt kịp công nghệ phát triển sản xuất Ethanol của thế giới.

Tuy nhiên, trong thời gian tới chúng ta vẫn cần cải hoán để đa dạng được nguồn nguyên liệu như chuyển dùng cả ngô và sắn để thị trường sẵn sàng hơn và công nghệ được tốt hơn, ngoài ra chúng ta cần nghiên cứu để phát triển những nhiên liệu sinh học thế hệ mới từ phụ phẩm và tăng cường về thiết bị, vật tư, công nghệ, đó là những bước cần triển khai trong thời gian tới.

Về hạ tầng phân phối xăng dầu hiện hữu, Việt Nam có nhiều lợi thế kho bãi, cảng biển để đáp ứng nhu cầu trong nước. Song vẫn cần nâng cấp và các doanh nghiệp nhỏ cần sự hỗ trợ của các doanh nghiệp lớn như: Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PVOIL), giúp doanh nghiệp sẵn sàng về kỹ thuật, nhân sự để đáp ứng lộ trình.

Xin cảm ơn bà!