Hòa bình từ những giá trị văn hóa được gìn giữ

Trên vùng đất Lâm Đồng, hòa bình đang được gìn giữ và bồi đắp từ chính những giá trị văn hóa truyền thống được trao truyền qua các thế hệ.

Già làng Điểu K’Lộc, xã Cát Tiên 3 lưu giữ và phát huy truyền thống văn hóa dân tộc

Giữ hồn văn hóa, gìn giữ bình yên thôn làng

Đồng Nai Thượng – vùng đất từng nhiều năm gắn với nghèo khó, cách trở. Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, nơi đây là căn cứ quan trọng, là chỗ dựa vững chắc của cách mạng, nơi đồng bào một lòng theo Đảng, bám đất, giữ làng.”

Hôm nay, trên địa bàn xã Cát Tiên 3, đại ngàn Đồng Nai Thượng đã khoác lên mình diện mạo mới. Những con đường đất lầy lội năm nào đã được thay bằng tuyến đường bê tông khang trang, nối liền các thôn.

Những nếp nhà tạm bợ dần được thay thế bằng mái nhà kiên cố. Trẻ em được đến trường đầy đủ, người dân chủ động chuyển đổi sản xuất, phát triển kinh tế, từng bước nâng cao đời sống.

Các vật dụng gắn liền với đời sống văn hóa truyền thống của các dân tộc

Trong ngôi nhà mới khang trang, già làng, cựu chiến binh Điểu K’Lộc, thôn Bù Gia Rá, xã Cát Tiên 3 chậm rãi nhớ về những năm tháng đã qua.

Giọng ông trầm ấm, đôi mắt ánh lên niềm tự hào xen lẫn xúc động, ông chia sẻ, trước kia, vùng này chỉ có vài nóc nhà dài, nhưng đồng bào Châu Mạ, S’tiêng một lòng theo cách mạng, cầm súng bảo vệ buôn làng, giữ an toàn cho cán bộ khu ủy. Giờ thì bà con vui lắm, Đảng và Nhà nước đã đưa cái chữ, ánh điện, y tế, đời sống người dân khá hơn nhiều.

Những ký ức chiến tranh, với ông, không chỉ là câu chuyện của quá khứ, mà còn là nền tảng để hiểu và trân trọng giá trị của hòa bình. Ngày nay, già làng Điểu K’Lộc lại tiếp tục một “sứ mệnh” khác: gìn giữ và truyền dạy văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ.

Ông còn tự tay sưu tầm, dựng nên một căn nhà sàn truyền thống với mái tranh, vách tre nứa - như một “kho tàng văn hóa thu nhỏ” của người Châu Mạ. Bên trong căn nhà ấy, từng bộ chiêng, chum, ché, gùi, nỏ… được ông lau chùi, sắp xếp cẩn thận. Với ông, đó không chỉ là những vật dụng cũ, mà là ký ức, là truyền thống, là linh hồn văn hóa của dân tộc.

Những vật dụng ngày xưa gắn với cuộc sống, với cả việc bảo vệ bon làng được ông nâng niu, lưu giữ cẩn thận. Tại căn nhà truyền thống ấy, già làng, Nghệ nhân ưu tú Điểu K’Lộc thường kể cho lớp thanh thiếu niên, du khách và mọi người về văn hóa, tập tục truyền thống của dân tộc mình.

Già làng Điểu K’Lộc, xã Cát Tiên 3 truyền dạy văn hóa cồng chiêng cho thế hệ trẻ

Già làng Điểu K’Lộc cho biết, mình già rồi, không thể giữ mãi được, nên phải dạy cho lớp thanh niên từ sớm. Từ cách đánh cồng chiêng, cách giữ gìn phong tục, đến cách sống nghĩa tình.

Từ sự dẫn dắt đó, em Điểu K’An đã chủ động tìm đến già làng để học hỏi và tham gia câu lạc bộ cồng chiêng trong vùng hơn một năm nay.

Em Điểu K’An chia sẻ: “Ban đầu, em thấy mọi người đánh cồng chiêng nên cũng tò mò nhờ già làng chỉ dạy. Càng học em càng thấy thích. Em được già làng chỉ dạy về ý nghĩa của từng nhịp chiêng, cảm nhận rõ hơn niềm tự hào về văn hóa dân tộc, giá trị của hòa bình hôm nay. Những gì ông bà để lại rất là quý giá, không chỉ là truyền thống mà là cách để mọi người gắn kết, sống chan hòa với nhau”.

Giáo dục truyền thống từ những “địa chỉ đỏ”

Tại Trường THCS Lê Hồng Phong, xã Đắk Sắk, giáo dục truyền thống không dừng lại ở sách vở mà được cụ thể hóa bằng những hành trình trải nghiệm thực tế.

Nhà trường xác định việc bồi đắp lý tưởng sống, lòng yêu nước và ý thức gìn giữ giá trị văn hóa dân tộc cho học sinh là nhiệm vụ xuyên suốt.

Tuổi trẻ Trường THCS Lê Hồng Phong, xã Đắk Sắk tìm hiểu Di tích Đồi 722 - Đắk Sắk

Những chuyến đi về “địa chỉ đỏ” đã trở thành hoạt động thường xuyên, thu hút đông đảo đoàn viên, học sinh tham gia. Trong đó, hành trình viếng Di tích Đồi 722 - Đắk Sắk, một di tích lịch sử cấp quốc gia gắn với những năm tháng chiến tranh, để lại nhiều dấu ấn sâu sắc.

Một buổi sáng, trong làn sương còn vương trên những triền đồi, từng hàng học sinh chỉnh tề tiến vào khu vực Đài tưởng niệm. Không ồn ào, không náo nhiệt, các em lặng lẽ dâng hương, cúi đầu tưởng niệm những anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống vì độc lập, tự do của dân tộc.

Sau nghi thức viếng, học sinh cùng nhau tham gia dọn dẹp vệ sinh khuôn viên di tích. Những đôi tay nhỏ nhặt từng cọng rác, lau từng bậc đá, chỉnh lại từng vòng hoa… không chỉ là hành động cụ thể mà còn là cách các em thể hiện lòng biết ơn.

Học sinh Trường THCS Lê Hồng Phong, xã Đắk Sắk dâng hương viếng các anh hùng liệt sĩ tại Di tích Đồi 722 - Đắk Sắk

Cô giáo Huỳnh Thị Ngọc, Tổng phụ trách Đội Trường THCS Lê Hồng Phong cho biết, toàn trường hiện có 952 học sinh với 22 lớp. Thời gian qua, Liên đội cùng nhà trường luôn chú trọng giáo dục truyền thống cách mạng cho học sinh thông qua các hoạt động về nguồn, thăm hỏi, giao lưu với cán bộ, chiến sĩ, cũng như các cuộc thi, chuyên đề ý nghĩa.

Cô Ngọc chia sẻ: “Khi các em được tận mắt chứng kiến, được lắng nghe và cảm nhận, các em sẽ hình thành ý thức gìn giữ, phát huy những giá trị văn hóa, truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Đó cũng chính là cách để nuôi dưỡng tình yêu quê hương, tinh thần trách nhiệm và ý thức sống đẹp trong mỗi học sinh”.

Giữa đại ngàn Lâm Đồng, tiếng cồng chiêng vẫn ngân vang, những chuyến về nguồn vẫn lặng lẽ tiếp nối. Tất cả như những sợi chỉ bền bỉ dệt nên một bức tranh văn hóa sống động, nơi mỗi thế hệ đều góp phần giữ gìn và làm giàu thêm bản sắc của quê hương.