Bảo tồn di sản, làm giàu đời sống văn hóa cơ sở ở Thuận An

Khơi dậy giá trị di sản

Đình Hoàng Long là di tích lịch sử, văn hóa quan trọng, đã được xếp hạng cấp thành phố từ năm 2008. Ngôi đình thờ nhị vị Thành hoàng Ất Sơn Quý Minh và Viễn Sơn Linh Thánh, những vị tướng có công lớn dưới thời Hùng Vương thứ 18. Trải qua thời gian dài cùng những biến động lịch sử, nhiều hạng mục của đình bị xuống cấp, ảnh hưởng không nhỏ đến việc gìn giữ di sản cũng như nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của nhân dân.

Lãnh đạo xã Thuận An tặng hoa chúc mừng tại lễ khánh thành công trình tu bổ, tôn tạo đình Hoàng Long. Ảnh: Vân Thư

Trước thực trạng đó, dự án tu bổ, tôn tạo đình Hoàng Long được triển khai với quy mô đồng bộ, bao gồm quy hoạch tổng thể khu di tích, tu bổ đình chính (đại bái, hậu cung), nghi môn và xây dựng các hạng mục phụ trợ như nhà khách, cổng phụ, hệ thống hạ tầng kỹ thuật, phòng cháy chữa cháy, chống mối… Với tổng mức đầu tư 26 tỷ đồng, công trình không chỉ đảm bảo yếu tố kỹ thuật mà còn chú trọng gìn giữ tối đa các giá trị kiến trúc truyền thống. Đáng chú ý, dự án đã hoàn thành vượt tiến độ 2,5 tháng.

Cùng với đình Hoàng Long, đình An Đà cũng được đầu tư tu bổ. Đây là ngôi đình có quy mô nhỏ nhưng mang đậm dấu ấn kiến trúc truyền thống của làng quê đồng bằng Bắc Bộ. Đình thờ ngài Vĩnh An, vị tướng thời Hùng Vương thứ VI, có công giúp vua đánh giặc giữ nước. Không gian đình gắn liền với ao làng và nhà văn hóa thôn phía trước, tạo nên một tổng thể hài hòa, gần gũi, là nơi diễn ra nhiều hoạt động sinh hoạt cộng đồng.

Tuy nhiên, qua nhiều lần trùng tu nhỏ lẻ và tác động của thời gian, đình An Đà cũng rơi vào tình trạng xuống cấp nghiêm trọng. Dự án tu bổ được triển khai với các hạng mục chính như đình chính, nghi môn, nhà Tả Mạc và hệ thống cảnh quan, hạ tầng phụ trợ. Sau khi hoàn thành, công trình không chỉ được “làm mới” mà còn giữ được hồn cốt kiến trúc xưa, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng ngày càng cao của người dân.

Mở rộng không gian văn hóa

Điểm chung của các dự án tu bổ tại Thuận An không chỉ nằm ở quy mô đầu tư, mà còn ở định hướng rõ ràng, gắn bảo tồn di sản với xây dựng đời sống văn hóa cơ sở.

Tiết mục trống hội tại lễ khánh thành công trình tu bổ, tôn tạo đình Hoàng Long. Ảnh: Vân Thư

Việc đưa các công trình vào sử dụng đã tạo thêm những không gian sinh hoạt cộng đồng thiết thực. Đây là nơi tổ chức lễ hội truyền thống, sinh hoạt tín ngưỡng, cũng là điểm đến để người dân gặp gỡ, giao lưu, củng cố tình làng nghĩa xóm. Trong bối cảnh nhiều giá trị văn hóa truyền thống đứng trước nguy cơ mai một, việc phục hồi các thiết chế văn hóa như đình làng càng có ý nghĩa quan trọng.

Theo Chủ tịch UBND xã Thuận An Nguyễn Tuấn Khanh, các công trình sau khi hoàn thành không chỉ góp phần làm đẹp cảnh quan mà còn trở thành trung tâm sinh hoạt văn hóa cộng đồng, phục vụ trực tiếp đời sống tinh thần của nhân dân. Đồng thời, đây cũng là địa điểm giáo dục truyền thống, giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về lịch sử, cội nguồn và những giá trị văn hóa của quê hương.

Lễ khánh thành công trình tu bổ, tôn tạo đình An Đà. Ảnh: Vân Thư

Thực tế cho thấy, khi các thiết chế văn hóa được đầu tư bài bản, đời sống văn hóa cơ sở sẽ được nâng cao một cách bền vững. Người dân không chỉ “có chỗ sinh hoạt” mà còn “có không gian văn hóa” đúng nghĩa, nơi lưu giữ ký ức cộng đồng và nuôi dưỡng bản sắc địa phương.

Một trong những yếu tố quan trọng tạo nên thành công của các dự án chính là sự đồng thuận và tham gia tích cực của người dân.

Bên cạnh việc đầu tư xây dựng, xã Thuận An cũng đặc biệt chú trọng công tác quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích. Các ban quản lý di tích được giao nhiệm vụ cụ thể trong việc duy tu, bảo dưỡng định kỳ, đảm bảo công trình luôn trong trạng thái tốt nhất.

Các công trình được tu bổ, tôn tạo góp phần nâng cao đời sống văn hóa cho người dân xã Thuận An. Ảnh: Vân Thư

Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền được đẩy mạnh nhằm nâng cao nhận thức của người dân về giá trị di sản. Việc vận động nhân dân cùng tham gia bảo vệ, gìn giữ di tích không chỉ giúp giảm áp lực cho chính quyền mà còn tạo nên sự gắn kết cộng đồng trong việc bảo tồn văn hóa.

Đặc biệt, các công trình đình làng còn được định hướng trở thành điểm đến giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ. Thông qua các hoạt động trải nghiệm, lễ hội, sinh hoạt văn hóa, những giá trị lịch sử - văn hóa sẽ được truyền tải một cách sinh động, gần gũi.