Hoàn thành mục tiêu tăng trưởng 'hai con số' năm 2026 - động lực và thách thức

Đầu tư công: "Vốn mồi" từ những đại dự án

Việt Nam xác định đầu tư công là động lực thúc đẩy tăng trưởng trực tiếp và lan tỏa. Với kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 lên tới 8,22 triệu tỷ đồng, năm 2026 cho thấy tín hiệu khởi động nhiệm kỳ mới với quyết tâm rất cao.

Các dự án đầu tư công là động lực thúc đẩy tăng trưởng và lan tỏa tăng trưởng mạnh. 

Tính đến tháng 8-2026 kế hoạch giao vốn đã đạt khoảng 1,02 triệu tỷ đồng - một con số khổng lồ đòi hỏi năng lực hấp thụ vốn cực lớn từ các bộ, ngành và địa phương. Theo ThS Trần Thị Thu (Cục Thống kê, Bộ Tài chính), việc dồn lực vào các dự án hạ tầng chiến lược như đường sắt tốc độ cao, cảng hàng không quốc tế và mạng lưới cao tốc xuyên quốc gia sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh. Điều này không chỉ kích cầu ngành xây dựng, vật liệu, logistics mà còn đóng vai trò là "vốn mồi" chiến lược để thu hút dòng vốn tư nhân, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và tạo dư địa tăng trưởng dài hạn.

Kinh tế số và công nghệ cao - động lực tăng trưởng mới

Nếu đầu tư công là phần "cứng" thì kinh tế số và công nghệ cao chính là phần "mềm" quyết định tốc độ và chất lượng tăng trưởng của năm 2026.

Luật Chuyển đổi số và Luật Công nghệ cao năm 2025 chính thức có hiệu lực từ ngày 1-7-2026 là một bước ngoặt về thể chế. Đây là hành lang pháp lý quan trọng, cũng là lời khẳng định về một môi trường kinh doanh minh bạch, hiện đại. ThS Trần Thị Thu nhấn mạnh quan điểm, hành lang pháp lý ấy là nền tảng cốt lõi để Việt Nam đón đầu làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu (Data Center), điện toán đám mây và đặc biệt là ngành công nghiệp bán dẫn - những lĩnh vực được kỳ vọng trở thành động lực tăng trưởng cốt lõi trong giai đoạn tới.

Sự dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu đang đặt Việt Nam vào tâm điểm của sự chú ý. Thay vì chỉ là điểm đến của các ngành thâm dụng lao động, năm 2026 kỳ vọng sẽ chứng kiến sự bùng nổ của các dự án công nghệ cao từ các tập đoàn đa quốc gia. Chính sách thu hút FDI lúc này đã chuyển từ số lượng sang chất lượng cao, ưu tiên các dự án có khả năng chuyển giao công nghệ và gắn kết chặt chẽ với hệ sinh thái doanh nghiệp nội địa. 

Dây chuyền dệt hiện đại tại Công ty TNHH MTV Tổng công ty 28.

Thách thức cần vượt qua

Dù triển vọng rất tươi sáng, nhưng mục tiêu tăng trưởng trên 10% vẫn gặp phải những thách thức không nhỏ cần vượt qua.

Việt Nam cần cải thiện mạnh mẽ năng lực tham gia chuỗi giá trị, khi tỷ lệ nội địa hóa trong các ngành công nghệ cao vẫn còn khiêm tốn. Doanh nghiệp Việt cần thoát khỏi cái bẫy "gia công" để tiến sâu hơn vào các khâu thiết kế, sản xuất có giá trị gia tăng cao.

Áp lực giải ngân 100% kế hoạch đầu tư công trong chỉ 4 tháng là rất lớn, khi đến hết ngày 20-8, cả nước mới đạt tỷ lệ giải ngân 46,7%. Áp lực về chất lượng công trình và hiệu quả kinh tế chống lãng phí từ đầu tư công cũng không hề nhỏ.

Cùng với đó, năng suất lao động vẫn là vấn đề lớn cần giải quyết. Nếu không nhanh chóng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, tăng trưởng "hai con số" sẽ gặp trở lực rất lớn.

Mục tiêu tăng trưởng "hai con số" trong năm 2026 đang đứng trước nhiều cơ hội tốt để hoàn thành, với nền tảng là kết quả tăng trưởng rất tích cực trong những tháng đầu năm và nước ta sẽ đạt được mục tiêu nếu chuyển hóa thành công các nguồn lực đầu tư thành năng lực sản xuất thực chất, đồng thời không phải đối mặt với những thách thức ngoại sinh bất ngờ, khó chống đỡ. 

Điều đáng mừng là để chuẩn bị cho sự bứt tốc từ năm 2026, từ nhiều năm trước, nước ta đã và đang tiến hành một cuộc cách mạng về hiệu quả: Cải thiện môi trường kinh doanh, đẩy mạnh đổi mới sáng tạo và lấy kinh tế số làm đòn bẩy. Đó chính là chìa khóa để Việt Nam tăng trưởng nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới.