Hoàn thiện các chính sách và xây dựng dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi)

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Lê Văn Tuyến nhấn mạnh, qua 13 năm thực hiện, Luật Xử lý vi phạm hành chính đã góp phần quan trọng tạo lập khuôn khổ pháp lý tương đối đồng bộ trong công tác quản lý nhà nước và xử lý vi phạm hành chính; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; góp phần giữ vững an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Tuy nhiên, thực tiễn thi hành Luật cũng bộc lộ một số tồn tại, hạn chế cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện, nhất là về hình thức xử phạt, thẩm quyền xử phạt, thời hiệu, mức phạt tiền, tình tiết tăng nặng, tình tiết giảm nhẹ, các trường hợp miễn trách nhiệm, trình tự, thủ tục xử phạt và cơ chế thi hành, cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt. Một số quy định chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn; việc tổ chức thi hành ở một số nơi chưa thống nhất, hiệu quả chưa cao.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo đang tác động sâu rộng đến phương thức quản trị quốc gia, Thứ trưởng Lê Văn Tuyến cho rằng, việc đổi mới pháp luật về xử lý vi phạm hành chính cần gắn với số hóa quy trình, kết nối và chia sẻ dữ liệu, giảm hồ sơ giấy, giảm thao tác thủ công và từng bước ứng dụng công nghệ trong quản lý, xử lý và theo dõi thi hành quyết định xử phạt.

Thứ trưởng đề nghị các đại biểu tập trung đánh giá toàn diện những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn thi hành pháp luật; xác định rõ nguyên nhân từ quy định pháp luật hay tổ chức thực hiện, đồng thời đề xuất giải pháp có cơ sở khoa học, thực tiễn và tính khả thi cao. Nghiên cứu đổi mới hình thức, thẩm quyền và trình tự, thủ tục xử phạt theo hướng đơn giản, nhanh chóng, minh bạch, hiệu quả; tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực và trách nhiệm thực thi.

Thứ trưởng Lê Văn Tuyến phát biểu khai mạc Hội thảo.

Đồng thời, cần tập trung làm rõ cơ chế thi hành và cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt, bảo đảm quyết định xử phạt được thực hiện đầy đủ, kịp thời, đúng pháp luật; bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân và kiểm soát chặt chẽ việc thực hiện quyền lực nhà nước. Việc sửa đổi Luật lần này cần có tầm nhìn dài hạn, không chỉ giải quyết những bất cập trước mắt mà còn tạo lập khuôn khổ pháp lý ổn định, đồng bộ, có khả năng thích ứng với sự phát triển của kinh tế - xã hội, khoa học - công nghệ và phương thức quản trị hiện đại.

Trình bày báo cáo dẫn đề tại Hội thảo, Thiếu tướng Trần Nguyên Quân, Phó Cục trưởng Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp cho biết, ngày 26/9/2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 105/2025/UBTVQH15 về Chương trình lập pháp năm 2026, trong đó đề ra nhiệm vụ trình Quốc hội khóa XVI xem xét, thông qua dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) tại Kỳ họp thứ 2 (tháng 10/2026).

Để triển khai nhiệm vụ nêu trên, Bộ Công an đã chủ trì, phối hợp với Tòa án nhân dân tối cao, Kiểm toán nhà nước, các bộ, cơ quan ngạng bộ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố, Công an các đơn vị, địa phương tổ chức tổng kết, đánh giá tình hình, kết quả triển khai thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành.

Việc tổng kết, đánh giá tập trung làm rõ cơ sở thực tiễn, cơ sở pháp lý của việc sửa đổi Luật Xử lý vi phạm hành chính; những khó khăn, vướng mắc trong thực hiện các quy định về hình thức, thẩm quyền, thủ tục xử phạt, thi hành và cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính. Đồng thời, qua đó gợi mở những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện trong quá trình xây dựng dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi).

Quang cảnh Hội thảo.

Trên cơ sở báo cáo dẫn đề, tại Hội thảo các đại biểu đã có nhiều tham luận, kiến nghị về việc đổi mới quy trình, thủ tục xử phạt theo hướng đơn giản, nhanh chóng, minh bạch, hiệu quả; kiên quyết loại bỏ những khâu trung gian, thủ tục không cần thiết. Cùng với đó là đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ và trí tuệ nhân tạo; tăng cường kết nối, khai thác dữ liệu phục vụ quản lý hồ sơ, theo dõi và tổ chức thi hành quyết định xử phạt. Đối với công tác cưỡng chế, cần nghiên cứu cơ chế bảo đảm thực thi hiệu quả, đồng bộ, khả thi; bảo đảm đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục và kiểm soát chặt chẽ quyền lực nhà nước.

Thông qua Hội thảo, các ý kiến trao đổi, tham luận của các đại biểu sẽ được tổng hợp, nghiên cứu, phục vụ quá trình hoàn thiện các chính sách và xây dựng dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, chất lượng hoạt động của lực lượng thực thi công vụ; đồng thời đơn giản hóa, minh bạch hóa quy trình, thủ tục, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong thực hiện pháp luật về xử lý vi phạm hành chính.