Hoàn thiện cơ chế bồi thường, nâng cao chất lượng quản lý kiến trúc

Toàn cảnh hội trường Diên Hồng phiên làm việc chiều 10/8. Ảnh: quochoi.vn

Bảo đảm thực chất quyền được bồi thường

Phiên thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước do Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì; Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành.

Thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, các đại biểu đánh giá cao việc cải cách thủ tục, rút ngắn thời gian giải quyết yêu cầu bồi thường và tháo gỡ vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên thảo luận. Ảnh: quochoi.vn

Các ý kiến cho rằng, đây là đạo luật thể hiện trách nhiệm của Nhà nước với người dân khi chính hoạt động của mình gây ra thiệt hại. Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là giải quyết một vụ việc nhanh hơn, mà quan trọng hơn là phải bảo đảm người bị thiệt hại thực sự có khả năng tiếp cận cơ chế bồi thường; cơ quan Nhà nước thực sự chịu trách nhiệm; trách nhiệm của người thi hành công vụ được xác định tương xứng với lỗi; và quá trình chuyển tiếp của Luật không tạo ra những khoảng trống làm ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân.

Đại biểu Nguyễn Tiến Nam, đại biểu Quốc hội thành phố Huế đề nghị quy định rõ trách nhiệm của cơ quan đầu mối trong tiếp nhận, xác định, chuyển hồ sơ; đồng thời, xác định trách nhiệm của cơ quan, người có thẩm quyền nếu việc xác định cơ quan giải quyết bồi thường bị kéo dài do nguyên nhân chủ quan. Theo đại biểu, đơn giản hóa thủ tục phải đi đôi với bảo đảm người bị thiệt hại dễ dàng tiếp cận cơ chế bồi thường, tránh tình trạng các cơ quan đùn đẩy trách nhiệm.

Đại biểu Nguyễn Thành Trung, đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng đồng tình với việc việc rút ngắn thời gian giải quyết yêu cầu bồi thường, song đề nghị quy định rõ trong Luật các nguyên tắc về thời hạn thương lượng, căn cứ xác định mức bồi thường và trách nhiệm của cơ quan giải quyết khi thương lượng không thành.

Đại biểu cũng đề nghị rà soát các quy định liên quan đến người đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và người thân của người tố cáo, bảo đảm khi mở rộng đối tượng thì căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường, thiệt hại và trình tự yêu cầu bồi thường cũng được quy định tương ứng.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu nêu. Ảnh: quochoi.vn

Trên cơ sở ý kiến của các đại biểu, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, Bộ Tư pháp sẽ phối hợp với Cơ quan thẩm tra và các cơ quan có liên quan để tiếp thu, giải trình đầy đủ, báo cáo Chính phủ và Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua tại đợt 2 của kỳ họp này.

Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh, việc sửa đổi Luật nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng, những định hướng tại Nghị quyết 27-NQ/TW, Nghị quyết 66-NQ/TW của Bộ Chính trị cũng như Quy định 231-QĐ/TW của Bộ Chính trị về bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ người đấu tranh, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; đồng thời, đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật; khắc phục mâu thuẫn, chồng chéo giữa Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước với các luật chuyên ngành.

Việc sửa đổi cũng đặt người dân, quyền lợi của người bị thiệt hại và sự hài lòng của người dân ở vị trí trung tâm; phù hợp điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, khả năng ngân sách; đáp ứng yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, bảo vệ cán bộ năng động, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, đồng thời bảo đảm tính ổn định, linh hoạt và của Luật.

Kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, các ý kiến thảo luận sôi nổi, trách nhiệm, đồng thuận cao với nhiều nội dung của dự thảo; đồng thời phân tích những vấn đề còn ý kiến khác nhau và đề xuất phương án chỉnh lý cụ thể.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị, ngay sau phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội phối hợp chặt chẽ với Chính phủ, chỉ đạo Cơ quan soạn thảo phối hợp với Cơ quan thẩm tra và các cơ quan có liên quan, khẩn trương nghiên cứu, tiếp thu tối đa ý kiến của đại biểu, hoàn thiện dự thảo Luật với chất lượng cao nhất, trình Quốc hội xem xét, thông qua vào cuối kỳ họp.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành phiên họp. Ảnh: quochoi.vn

Kiến trúc hiện đại gắn với bản sắc

Phiên họp thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc do Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì; Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành nội dung.

Thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc, nhiều đại biểu tập trung vào bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc, bảo tồn công trình có giá trị, phân cấp quản lý, thi tuyển phương án kiến trúc và điều kiện hành nghề kiến trúc sư.

Đại biểu Hoàng Ngân Hoàn, đại biểu Quốc hội tỉnh Sơn La cho rằng, bảo tồn kiến trúc cần gắn với bảo tồn không gian sống của cộng đồng, nhất là vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đại biểu đề nghị bổ sung khái niệm “không gian kiến trúc truyền thống của cộng đồng”, đồng thời tăng cường sự tham gia của cộng đồng dân cư, nghệ nhân, người có uy tín trong xác định các tiêu chí bảo tồn.

Đại biểu Trần Văn Tuấn, đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Giang đề nghị giữ quy định về trách nhiệm bảo vệ, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong kiến trúc; đồng thời cụ thể hóa trách nhiệm này từ khâu quy hoạch, lập dự án, thiết kế đến thẩm định, phê duyệt và quản lý công trình. Đặc biệt, đối với các khu đô thị mới, cần tránh tình trạng mỗi công trình theo một phong cách riêng, làm mất đi tính thống nhất của không gian đô thị. Theo đại biểu, bảo vệ bản sắc không đồng nghĩa với sao chép kiến trúc truyền thống, mà cần hướng tới nền kiến trúc hiện đại, sáng tạo, ứng dụng công nghệ mới nhưng vẫn kế thừa và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.

Trong khuôn khổ phiên họp, các đại biểu góp ý kiến về mô hình thông tin công trình kiến trúc; phân cấp, ủy quyền quản lý công trình kiến trúc; chứng chỉ hành nghề kiến trúc và thẩm quyền quyết định hình thức thi tuyển hay tuyển chọn kiến trúc.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh giải trình những nội dung các đại biểu nêu tại phiên họp. Ảnh: quochoi.vn

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh nhấn mạnh tầm quan trọng của dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc đối với sự phát triển kinh tế-xã hội; định hình không gian đô thị, kiến trúc địa phương; đồng thời, bảo đảm hài hòa giữa kiến trúc hiện đại với bảo tồn các di tích, di sản văn hóa. Bộ trưởng cho biết sẽ tiếp thu tối đa ý kiến của đại biểu, tiếp tục hoàn thiện hồ sơ dự án Luật để báo cáo Chính phủ trước khi trình Quốc hội thông qua.

Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho biết, các đại biểu thống nhất sự cần thiết sửa đổi luật; đề nghị tiếp tục rà soát phạm vi sửa đổi, chỉ sửa đổi những nội dung đã được thực tiễn kiểm nghiệm, có đánh giá tác động đầy đủ; đảm bảo tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất, đồng bộ với các luật liên quan và tương thích với điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Đồng thời, hoàn thiện quy định về quản lý kiến trúc nổi và kiến trúc ngầm, theo hướng chú trọng bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc và văn hóa vùng miền; phát triển kiến trúc xanh, thông minh, tiết kiệm năng lượng, thích ứng biến đổi khí hậu và kiến trúc gắn với quốc phòng, an ninh. Cùng với đó, nghiên cứu bổ sung nguyên tắc quản lý đối với dịch vụ tư vấn kiến trúc và chất lượng kiến trúc sư nước ngoài phù hợp với điều kiện Việt Nam và thông lệ quốc tế.

Rà soát điều kiện hành nghề kiến trúc, thi tuyển phương án kiến trúc đối với công trình có giá trị kiến trúc nổi bật, mang tính biểu tượng; hoàn thiện lộ trình chuyển đổi số và ứng dụng mô hình thông tin công trình BIM; nghiên cứu quy định về lấy ý kiến cộng đồng, công khai dữ liệu và giải trình khi thay đổi các tiêu chí kiến trúc. Tăng cường kiểm soát thiết kế đô thị đối với các dự án bất động sản quy mô lớn và khu vực ven hồ, sông, biển, bảo vệ cảnh quan, nâng cao chất lượng không gian đô thị.

Hoàn thiện quy định về phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong quản lý kiến trúc, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và gắn với phân bổ nguồn lực. Nghiên cứu cơ chế để cấp tỉnh xử lý một số trường hợp đã phân cấp cho cấp xã nhưng chưa đảm bảo nhân lực chuyên môn. Rà soát thời điểm thi hành và các quy định chuyển tiếp, bảo đảm bao quát các tình huống phát sinh trong thực tiễn để tổ chức thực thi có hiệu quả.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên phát biểu kết luận phiên họp. Ảnh: quochoi.vn

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội phối hợp với Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường khẩn trương tổng hợp đầy đủ ý kiến của các đại biểu tại tổ, hội trường và bằng văn bản, chuyển Chính phủ. Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan khẩn trương nghiên cứu, tiếp thu, giải trình đầy đủ ý kiến của đại biểu và báo cáo thẩm tra để hoàn thiện dự thảo luật, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua vào cuối kỳ họp.