Hoàn thiện hành lang pháp lý cho khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao
Trước yêu cầu cụ thể hóa Luật Công nghệ cao sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang khẩn trương xây dựng Nghị định quy định về khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ những vướng mắc tồn tại nhiều năm và tạo nền tảng phát triển nông nghiệp hiện đại dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo...
Phát triển nông nghiệp dựa trên công nghệ cao là xu hướng tất yếu.
Chiều 25/2/2026, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung chủ trì cuộc họp Ban soạn thảo, Tổ biên tập dự thảo Nghị định quy định về khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Cuộc họp với sự tham gia của đại diện các bộ, ngành, địa phương. Nội dung thảo luận tập trung vào mô hình tổ chức quản lý, cơ chế phân cấp, chính sách ưu đãi và điều kiện thành lập khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao.
HOÀN THIỆN KHUNG PHÁP LÝ ĐỒNG BỘ
Đại diện cơ quan soạn thảo, ông Nguyễn Như Cường, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ, cho biết Nghị định được xây dựng nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Công nghệ cao, hoàn thiện khung pháp lý phát triển khu công nghệ cao trong lĩnh vực nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững.
Đến nay, cơ quan soạn thảo đã hoàn thành dự thảo lần một, tổ chức tham vấn tại địa phương và lấy ý kiến các bộ, ngành. Trên cơ sở đó, hồ sơ tiếp tục được hoàn thiện theo quy định về ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Thứ trưởng Hoàng Trung: "Cần làm rõ mô hình tổ chức quản lý và cơ chế phân cấp giữa trung ương và địa phương".
Dự thảo quy định toàn diện các vấn đề liên quan đến thành lập, tổ chức, quản lý và hoạt động của khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao.
Theo định hướng mới, khu nông nghiệp công nghệ cao không chỉ là nơi sản xuất tập trung mà còn là không gian cho nghiên cứu, thử nghiệm, trình diễn, đào tạo và chuyển giao công nghệ. Đây sẽ là hạt nhân đổi mới sáng tạo, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng của ngành nông nghiệp.
Về lựa chọn dự án đầu tư, dự thảo ưu tiên các dự án có hàm lượng công nghệ cao, thân thiện môi trường, có khả năng lan tỏa công nghệ. Đáng chú ý, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ và chính sách mới được đề xuất nhằm tạo không gian linh hoạt cho đổi mới sáng tạo nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước.
Điều kiện thành lập khu được quy định chặt chẽ, bao gồm yêu cầu về quy hoạch, vị trí, hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng số, nguồn nhân lực và khả năng huy động vốn. Hệ thống chính sách ưu đãi được thiết kế đồng bộ về đất đai, thuế, tín dụng, hỗ trợ hạ tầng và cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa để thu hút doanh nghiệp và tổ chức khoa học công nghệ tham gia.
Tại cuộc họp, các bộ, ngành và địa phương cơ bản thống nhất về sự cần thiết ban hành Nghị định nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý cho khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao.
Thực tế cho thấy, nhiều khu đã được Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập từ giai đoạn 2014-2015 nhưng việc vận hành còn gặp khó khăn do thiếu quy định thống nhất và cơ chế hỗ trợ đồng bộ. Một số địa phương phản ánh việc chậm ban hành văn bản hướng dẫn đã gây lúng túng trong đầu tư hạ tầng, thu hút nguồn lực và tổ chức quản lý.
Đại diện Bộ Nội vụ nhấn mạnh yêu cầu tuân thủ chủ trương tinh gọn tổ chức bộ máy, hạn chế thành lập tổ chức hành chính mới. Đối với mô hình Ban quản lý khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, cần làm rõ cơ sở pháp lý, chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền và mối quan hệ với chính quyền địa phương. Trường hợp thành lập tổ chức mới phải chứng minh rõ hiệu quả và tính khả thi.
KỲ VỌNG TẠO ĐỘNG LỰC MỚI CHO NÔNG NGHIỆP HIỆN ĐẠI
Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, Thứ trưởng Hoàng Trung yêu cầu việc xây dựng Nghị định phải bảo đảm chất lượng, tính khả thi và phù hợp định hướng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.
Ban soạn thảo được yêu cầu tiếp tục rà soát, bổ sung cơ chế chính sách đủ mạnh, nhất là về đất đai, vốn, ưu đãi đầu tư và thúc đẩy liên kết doanh nghiệp - viện - trường. Đồng thời, cần tổng kết đầy đủ hoạt động các khu hiện có để đánh giá nhu cầu, hiệu quả và những vướng mắc thực tiễn làm cơ sở đề xuất chính sách phù hợp.
Cần làm rõ mô hình tổ chức quản lý và cơ chế phân cấp giữa trung ương và địa phương nhằm nâng cao hiệu quả vận hành các khu nông nghiệp công nghệ cao. Việc phân định rõ chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền sẽ tạo điều kiện để địa phương chủ động hơn trong thu hút đầu tư và phát triển khu nông nghiệp công nghệ cao".
Ông Hoàng Trung, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Vấn đề tổ chức Ban quản lý khu cần được nghiên cứu kỹ, phối hợp chặt chẽ với Bộ Nội vụ để bảo đảm phù hợp chủ trương tinh gọn bộ máy nhưng vẫn đáp ứng yêu cầu quản lý chuyên ngành.
Việc hoàn thiện Nghị định về khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững. Trong bối cảnh cạnh tranh gia tăng và yêu cầu nâng cao chất lượng nông sản, phát triển nông nghiệp dựa trên công nghệ cao là xu hướng tất yếu.
"Khi hành lang pháp lý được hoàn thiện, các khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao có thể trở thành trung tâm hội tụ nguồn lực, lan tỏa công nghệ và hình thành chuỗi giá trị nông sản có năng lực cạnh tranh cao. Đây cũng là nền tảng để đẩy mạnh ứng dụng công nghệ sinh học, công nghệ số và các giải pháp nông nghiệp thông minh vào sản xuất", Thứ trưởng Hoàng Trung nhấn mạnh.
Hiện nay, cơ quan soạn thảo đang khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, tiếp tục lấy ý kiến các bộ, ngành và địa phương trước khi gửi thẩm định và trình Chính phủ xem xét, phấn đấu ban hành trong thời gian sớm nhất, kịp thời triển khai Luật Công nghệ cao khi có hiệu lực.
