Hoàn thiện Luật Thủ đô (sửa đổi) theo tinh thần 'Hà Nội vì cả nước'

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, chiều 8/4, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Thủ đô (sửa đổi).

Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) được xây dựng nhằm mục đích hoàn thiện thể chế đặc thù, vượt trội, ổn định, có tầm nhìn dài hạn, phù hợp với vị trí, vai trò, tính chất riêng có của Thủ đô. Đồng thời, trao quyền mạnh hơn; phân cấp, phân quyền toàn diện, tối đa cho chính quyền Thủ đô gắn với nguồn lực thực hiện và trách nhiệm kiểm tra, giám sát, giải trình.

Trình bày tờ trình dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cũng nêu rõ, cơ chế, chính sách phải vừa có tính vượt trội, vừa có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với bối cảnh thực tiễn phát triển của Thủ đô và phù hợp với khả năng cân đối nguồn lực của Nhà nước, tạo động lực, đột phá mới cho Thủ đô, giải quyết các điểm nghẽn, thách thức và tạo thể chế thuận lợi, dẫn đường, đáp ứng vêu cầu của giai đoạn phát triển mới. Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) đã được bổ sung vào Chương trình lập pháp năm 2026.

Sau khi nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), các đại biểu Quốc hội đã tiến hành họp Tổ, cho ý kiến về dự án Luật.

Tại Tổ 11, gồm các đại biểu Quốc hội đến từ Đoàn thành phố Hải Phòng, Quảng Ngãi, bà Phạm Thúy Chinh, đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng cho biết, dự thảo luật với những cơ chế chính sách “rất mạnh”, tạo hành lang pháp lý để Thủ đô phát triển bứt phá trong giai đoạn tới. Song cần có một nguyên tắc xuyên suốt trong quá trình hoàn thiện dự án Luật Thủ đô (sửa đổi).

Đại biểu Phạm Thúy Chinh, Đoàn thành phố Hải Phòng phát biểu góp ý về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi).

Cụ thể, trước hết, theo đại biểu Phạm Thúy Chinh, trong dự án Luật có nhiều nội dung quy định về trao thẩm quyền cho Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội; đặc biệt có nhiều quy định, cơ chế đặc thù riêng biệt, chính vì vậy, cần đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ trong hệ thống pháp luật.

Hai là, đề nghị hoàn thiện dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) theo nguyên tắc: Hà Nội vì cả nước, cả nước vì Hà Nội. Dự án Luật có nhiều cơ chế chính sách đặc thù, đặc biệt cho Thủ đô, tuy nhiên những cơ chế này cần đảm bảo sự công bằng giữa Thủ đô Hà Nội và các tỉnh, thành phố khác. Những cơ chế chính sách đặc thù tạo cơ hội cho Hà Nội phát triển đột phá thì cũng đồng thời phải là động lực cho sự phát triển của cả vùng và cả nước.

Ba là, đánh giá một cách tổng thể tác động của dự án Luật đối với phát triển kinh tế, xã hội. "Khi được đánh giá đầy đủ, “sức sống” của luật sẽ được kéo dài, qua đó đảm bảo tính khả thi, tính ổn định, lâu dài của chính sách", đại biểu Phạm Thúy Chinh nêu ý kiến.

Ngoài ra, đại biểu Phạm Thúy Chinh cũng đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc đến các nguồn thu ngân sách của thành phố trong dự án Luật; tiếp tục rà soát, phân định rõ thẩm quyền giữa các chủ thể (Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân và Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố) trong việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật…

Cùng cho ý kiến về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), đại biểu Hà Thị Anh Thư, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ngãi đề xuất, tại khoản 1, điều 2 của dự án Luật quy định về vị trí, vai trò, biểu tượng của Thủ đô, đề nghị bỏ khoản 1 “Thủ đô nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Hà Nội”, bởi, Hiến pháp năm 2013 đã khẳng định “Thủ đô nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Hà Nội” để tránh trùng lặp.

Đồng thời đề xuất chỉnh sửa khái niệm về phát triển khu kinh tế tự do, khu thương mại tự do và loại hình kinh tế mới, bởi trong một quốc gia, khu kinh tế tự do, khu thương mại tự do trong một quốc gia không chỉ là hoạt động thương mại đơn thuần mà còn liên quan đến lĩnh vực quốc phòng, an ninh.

Vì vậy, sau khi tham vấn các cấp, cơ quan liên quan, đại biểu Hà Thị Anh Thư đề xuất chỉnh sửa: “Khu kinh tế tự do, khu thương mại tự do tại Thủ đô do UBND thành phố thành lập sau khi được Hội đồng nhân dân thành phố phê duyệt và thông qua ý kiến của cơ quan có thẩm quyền liên quan, cơ chế chính chính sách về tổ chức hoạt động của khu kinh tế tự do, khu thương mại tự do thực hiện theo quy định của Hội đồng nhân dân thành phố”.