Hoàn thiện quy định về thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính

Làm rõ cách tính thời hiệu, bảo đảm áp dụng thống nhất

Tán thành với dự thảo Luật đã được tiếp thu, chỉnh lý, đại biểu Nguyễn Khánh Vũ chỉ ra rằng điểm d khoản 3 Điều 6 vừa quy định thời gian cố tình trốn tránh “không tính vào thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính”, vừa quy định thời hiệu “được tính lại kể từ thời điểm chấm dứt hành vi trốn tránh việc xử phạt”.

Theo đại biểu, quy định thứ nhất được hiểu là tạm ngừng tính thời hiệu, trong khi quy định thứ hai có thể được hiểu là tính lại từ đầu, dẫn đến sự chênh lệch đáng kể về thời hiệu xử phạt. Cụm từ “được tính lại” còn được sử dụng tại điểm d khoản 4 Điều 6, khoản 2 Điều 63, khoản 3 Điều 93 và khoản 3 Điều 129.

ĐBQH Nguyễn Khánh Vũ (Quảng Trị) phát biểu. Ảnh: Hồ Long

Cho rằng đây là vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền của người bị xử lý, đại biểu đề nghị thay cụm từ “được tính lại” bằng “tiếp tục được tính” tại các điều khoản nêu trên, bảo đảm quy định rõ ràng, thống nhất trong quá trình áp dụng.

Đối với lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đại biểu Nguyễn Khánh Vũ cho biết luật hiện hành quy định thời hiệu xử phạt là 1 năm, trong khi điểm a khoản 1 Điều 6 dự thảo nâng lên 2 năm.

Theo đại biểu, các vi phạm trong lĩnh vực này chủ yếu được phát hiện ngay, không đòi hỏi thời gian xác minh kéo dài. Do đó, việc điều chỉnh thời hiệu xử phạt cần được cân nhắc trên cơ sở đặc thù của lĩnh vực và những tác động đối với người dân.

Đại biểu phân tích, việc kéo dài thời hiệu xử phạt có thể khiến thời gian tạm dừng đăng kiểm, đăng ký phương tiện kéo dài tương ứng theo khoản 4 Điều 118, đồng thời mở rộng phạm vi áp dụng tình tiết tăng nặng do vi phạm nhiều lần theo khoản 6 Điều 2. Trong khi đó, có trường hợp người dân chưa được thông báo vi phạm hoặc cơ quan có thẩm quyền chưa ban hành quyết định xử phạt nên chưa thể chủ động nộp phạt để tránh bị cộng dồn.

Các ĐBQH tham dự phiên họp tại hội trường. Ảnh: Khánh Duy

Bên cạnh đó, đối với trường hợp cố tình không đến giải quyết vi phạm, dự thảo đã quy định cơ chế không tính thời gian trốn tránh vào thời hiệu xử phạt tại điểm d khoản 3 Điều 6 và tạm dừng đăng kiểm theo Điều 118.

Từ những phân tích trên, đại biểu Nguyễn Khánh Vũ đề nghị cân nhắc việc kéo dài thời hiệu xử phạt trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ, bảo đảm phù hợp với đặc thù của lĩnh vực và quyền lợi của người dân; đồng thời đề xuất bỏ cụm từ “trật tự, an toàn giao thông đường bộ” tại điểm a khoản 1 Điều 6.

Bảo đảm quyền tiếp cận chứng cứ, phản hồi trước khi xử phạt

Góp ý Điều 44 và Điều 53 về xử phạt không lập biên bản đối với vi phạm được phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, đại biểu Nguyễn Khánh Vũ tán thành việc cắt giảm thủ tục nhưng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm người vi phạm được biết chứng cứ và trình bày ý kiến.

Các ĐBQH tham dự phiên thảo luận tại hội trường. Ảnh: Khánh Duy

Theo đại biểu, điểm đ khoản 1 Điều 3 quy định người có thẩm quyền xử phạt có trách nhiệm chứng minh vi phạm. Tuy nhiên, khoản 3 Điều 44 mới quy định người vi phạm “có quyền được yêu cầu cung cấp” kết quả thu được bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ.

Ngoài các trường hợp được giải trình theo khoản 1 Điều 50, dự thảo chưa quy định quyền trình bày ý kiến trước khi cơ quan có thẩm quyền ban hành quyết định xử phạt. Theo đại biểu, việc hoàn thiện cơ chế này sẽ góp phần hạn chế phát sinh khiếu nại trong quá trình xử lý.

Từ thực tiễn, đại biểu dẫn một số trường hợp như phương tiện bị gắn biển số giả, đã chuyển nhượng nhưng chưa sang tên hoặc biển báo giao thông bị che khuất. Những tình huống này cho thấy sự cần thiết phải có cơ chế cung cấp chứng cứ, tiếp nhận phản hồi để xác định chính xác hành vi và chủ thể vi phạm.

Bên cạnh đó, khoản 5 Điều 53 dự thảo chưa giao Chính phủ quy định thời hạn xác định người vi phạm và thông báo về hành vi vi phạm.

Các ĐBQH tỉnh Quảng Trị dự phiên thảo luận chiều 4/11. Ảnh: Khánh Duy

Để hoàn thiện quy định, đại biểu Nguyễn Khánh Vũ đề nghị sửa khoản 3 Điều 44 theo hướng thông báo về hành vi vi phạm phải kèm theo kết quả thu được bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ; cá nhân, tổ chức có quyền phản hồi trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận được thông báo.

Đồng thời, đại biểu đề nghị bổ sung tại khoản 5 Điều 53 nội dung giao Chính phủ quy định thời hạn xác định tổ chức, cá nhân vi phạm và thông báo về hành vi vi phạm.

Theo đại biểu, việc hoàn thiện các quy định này sẽ góp phần hạn chế xử phạt nhầm đối tượng và khiếu nại trong quá trình xử lý vi phạm hành chính.