Hoàn thiện thể chế, đáp ứng yêu cầu đổi mới sáng tạo

Ông Nguyễn Văn Dũng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ: Khơi thông các “điểm nghẽn”

Năm 2025, hoạt động đổi mới sáng tạo nói chung, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo nói riêng của tỉnh Bắc Ninh thu được kết quả tích cực. Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) xếp thứ 6/34 tỉnh, thành phố (tăng 4 bậc so với năm 2024). Cuộc thi khởi nghiệp đổi mới sáng tạo năm 2025 nhận được 231 hồ sơ đăng ký, tăng 84% so với cuộc thi trước, trong đó hơn 30% thuộc lĩnh vực công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, blockchain. Sở Khoa học và Công nghệ được Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ tặng Bằng khen do có nhiều thành tích trong công tác xây dựng, phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo quốc gia; có 1 dự án lọt vào vòng chung kết Chương trình phát triển dự án khởi nghiệp quốc gia 2025. Tuy nhiên, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và phong trào khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của tỉnh còn một số khó khăn về cơ chế, chính sách do hệ thống pháp luật đang hoàn thiện.

Thời gian tới, Sở Khoa học và Công nghệ chủ động phối hợp với các ngành liên quan tập trung tham mưu xây dựng văn hóa đổi mới sáng tạo; chú trọng thúc đẩy hoạt động sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, đổi mới sáng tạo theo ngành, lĩnh vực và trong mỗi người dân, doanh nghiệp. Triển khai Chiến lược khởi nghiệp quốc gia, định kỳ tổ chức ngày hội đổi mới sáng tạo để phát hiện, lựa chọn các sáng kiến, dự án có tính khả thi cao và hỗ trợ triển khai, nhân rộng, kết nối với nhà đầu tư, quỹ hỗ trợ ươm tạo thành sản phẩm, dịch vụ cụ thể; tôn vinh các điển hình đổi mới sáng tạo. Phát huy vai trò kiến tạo của Nhà nước thông qua thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo, Quỹ đầu tư mạo hiểm, Quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; ban hành cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo; hỗ trợ thương mại hóa kết quả nghiên cứu; thu hút, đào tạo nhân lực chất lượng cao cho khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo; đồng thời, phát triển thị trường khoa học và công nghệ; xây dựng bản đồ và lộ trình đổi mới công nghệ.

Ông Nguyễn Văn Hùng, Giám đốc Công ty cổ phần Cơ khí và Tự động hóa Alpha Vina (phường Bắc Giang): Đẩy mạnh kết nối cung - cầu về công nghệ cho doanh nghiệp

Là doanh nghiệp khoa học công nghệ, hoạt động trong lĩnh vực cơ khí chính xác, chúng tôi cho rằng việc đổi mới sáng tạo công nghệ, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, tự động hóa là yếu tố sống còn trong giai đoạn hiện nay. Bởi đây là công cụ quan trọng giúp các doanh nghiệp nâng cao hiệu suất, tối ưu hóa chi phí và tạo ra lợi thế cạnh tranh. Đổi mới sáng tạo giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro do sự thay đổi của thị trường, công nghệ, đồng thời tăng khả năng thích ứng với các thay đổi trong môi trường kinh doanh. Hiện nay, Công ty đang tập trung nghiên cứu, đưa ra các giải pháp thiết kế đáp ứng nhu cầu tự động hóa cho từng khâu sản xuất theo yêu cầu khách hàng như: Robot công nghiệp, hệ thống băng tải, dây chuyền sản xuất tự động; đồ gá, gia công chi tiết, bản vẽ kỹ thuật số; hệ thống điều khiển giám sát và thu thập dữ liệu, lập trình điều khiển logic… cùng các dịch vụ bảo hành, sửa chữa tại chỗ.

Từ hành trình khó khăn trải qua khi mới khởi nghiệp, tôi đề xuất tỉnh đẩy mạnh cơ chế hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Trong đó, cần sớm xây dựng chính sách đặc thù của tỉnh về ưu đãi tín dụng, thuế, mặt bằng sản xuất, hạ tầng nghiên cứu. Đẩy mạnh kết nối cung - cầu công nghệ, hình thành liên kết giữa doanh nghiệp với các nhà khoa học, viện, trường để chuyển giao, thương mại hóa các kết quả nghiên cứu cũng như giải quyết bài toán về nguồn nhân lực chất lượng cao. Tổ chức tập huấn, tư vấn trực tiếp cho doanh nghiệp về quy trình chứng nhận doanh nghiệp khoa học và công nghệ, bảo hộ sở hữu trí tuệ cho doanh nghiệp (sáng chế, sáng kiến, thương hiệu…). Từ đó giúp doanh nghiệp khởi nghiệp đứng vững trong giai đoạn đầu đầy thách thức.

Ông Kiều Công Thược, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Quỹ Khởi nghiệp Sáng tạo Việt Nam (VNFund): Giúp nhà khởi nghiệp tiếp cận các quỹ đầu tư mạo hiểm

Tỉnh Bắc Ninh đang sở hữu nhiều lợi thế quan trọng để phát triển phong trào khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Không chỉ nổi bật với tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, hệ thống khu công nghiệp hiện đại, tỉnh còn có lực lượng thanh niên chiếm trên 30% dân số, đây là nguồn nhân lực trẻ, giàu khát vọng và tư duy sáng tạo. Những năm gần đây, tại tỉnh Bắc Ninh đã xuất hiện nhiều dự án khởi nghiệp trong công nghệ thông tin, nông nghiệp công nghệ cao, logistics, sản xuất xanh và kinh tế tuần hoàn. Sự đa dạng đó cho thấy tinh thần dấn thân mạnh mẽ của lớp trẻ. Tuy vậy, cộng đồng khởi nghiệp địa phương vẫn gặp không ít thách thức, đặc biệt là hạn chế về nguồn vốn ban đầu, thiếu kinh nghiệm quản trị doanh nghiệp, kỹ năng tiếp cận thị trường quốc tế và xây dựng chiến lược marketing.

Trong bối cảnh đó, vai trò của các quỹ đầu tư mạo hiểm, nhất là các quỹ hoạt động tại địa phương trở nên rất quan trọng. Nguồn vốn không chỉ giúp các nhà khởi nghiệp vượt qua giai đoạn “thai nghén” đầy rủi ro mà còn mang lại hệ sinh thái cố vấn gồm tri thức quản trị, hỗ trợ pháp lý, kết nối thị trường và đồng hành trong quá trình mở rộng quy mô. Để thu hút và phát huy hiệu quả nguồn vốn đầu tư mạo hiểm, tỉnh Bắc Ninh cần tiếp tục hoàn thiện chính sách theo hướng minh bạch, ổn định; đồng thời xây dựng cơ chế chia sẻ rủi ro phù hợp nhằm khuyến khích nhà đầu tư yên tâm đồng hành lâu dài với các startup. Đây sẽ là động lực quan trọng giúp phong trào khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của tỉnh phát triển mạnh mẽ, bền vững.

Anh Trương Văn Đạo (phường Phù Khê), tác giả Ý tưởng đoạt giải Nhất Cuộc thi Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tỉnh năm 2025: Quan tâm hỗ trợ các ý tưởng sáng tạo

Sinh ra từ làng gỗ truyền thống lâu đời, chứng kiến quãng thời gian đi xuống của làng nghề, tôi có ý tưởng thực hiện dự án “Làng mộc kỳ quan - Du lịch trải nghiệm nghề mộc”. Đây là dự án sử dụng công nghệ AI, phương thức chế tác hiện đại để tạo ra các mô hình siêu xe bằng gỗ thủ công, trưng bày tại bảo tàng đặt trong làng nghề cùng không gian trình diễn văn hóa bản địa, kết hợp với hoạt động trải nghiệm cho khách du lịch. Hiện nay, bộ sưu tập của tôi đã có 30 chiếc xe mô phỏng kích thước 1-1 các thương hiệu xe nổi tiếng như Rolls-Royce, Lamborghini, Bugatti Chiron, đến Ford Raptor, Mercedes G63... Thông qua những video giới thiệu trên các mạng xã hội như Facebook, Youtube, Tiktok..., sản phẩm được mọi người chú ý. Điều đó giúp tôi nhận thấy tiềm năng rất lớn từ việc thương mại hóa các sản phẩm và quảng bá hình ảnh làng nghề. Việc phát triển ý tưởng có thể vừa tạo được những sản phẩm mới đáp ứng nhu cầu thị trường, tạo cơ hội thu hút du khách. Tôi rất vui khi ý tưởng được đánh giá cao và đoạt giải Nhất tại Cuộc thi Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tỉnh Bắc Ninh năm 2025.

Tuy nhiên, tôi đang gặp khó khăn khi số vốn đầu tư ban đầu khá lớn, khoảng 100 tỷ đồng để xây dựng các hạng mục của bảo tàng, hạ tầng khu trải nghiệm, chưa kể chi phí cho mỗi chiếc xe hoàn thiện khoảng 400 - 600 triệu đồng, vượt quá nguồn lực hiện có của tôi và các cộng sự. Vì vậy, để ý tưởng sớm được hiện thực hóa, chúng tôi mong muốn được các sở, ngành, địa phương quan tâm hỗ trợ về mặt bằng (khoảng 2 ha) và kết nối các tổ chức, quỹ khởi nghiệp, các ngân hàng để đáp ứng nguồn vốn cho những cá nhân khởi nghiệp còn non trẻ. Với sự đồng hành đó, chúng tôi sẽ có điều kiện thuận lợi để đưa ý tưởng Làng mộc kỳ quan trở thành thương hiệu du lịch quốc gia.

An Nhiên - Nhật Tiến (thực hiện)