Hoàn thiện thể chế, khơi thông nguồn lực phát triển công nghiệp văn hóa

Các đại biểu tập trung thảo luận giải pháp hoàn thiện thể chế phát triển các ngành công nghiệp văn hóa. Ảnh: BTC.

Tham dự hội thảo có các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý, đại diện các cơ quan trung ương và địa phương, doanh nghiệp, tổ chức sáng tạo, cơ sở nghiên cứu, đào tạo và các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật.

Hội thảo được tổ chức trong khuôn khổ đề tài khoa học cấp quốc gia “Hoàn thiện thể chế phát triển các ngành công nghiệp văn hóa nhằm góp phần tạo động lực phát triển nhanh và bền vững đất nước trong điều kiện mới”, do PGS. TS Nguyễn Thị Thu Phương làm chủ nhiệm, Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam là cơ quan chủ trì.

Mục đích của hội thảo nhằm đánh giá thực trạng thể chế phát triển các ngành công nghiệp văn hóa ở Việt Nam, nhận diện những hạn chế, bất cập và điểm nghẽn trong xây dựng, phối hợp và tổ chức thực thi chính sách; đồng thời đề xuất các giải pháp, công cụ chính sách có tính khả thi, góp phần khơi thông nguồn lực và thúc đẩy các ngành công nghiệp văn hóa phát triển.

Phát biểu tại hội thảo, PGS. TS Nguyễn Thị Thu Phương, Viện trưởng Viện Văn hoá, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam, Chủ nhiệm đề tài, nêu rõ, mặc dù có tiềm năng đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao “sức mạnh mềm” quốc gia, sự phát triển của các ngành công nghiệp văn hóa ở Việt Nam vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Những hạn chế về cơ chế, chính sách, khả năng tiếp cận nguồn lực, phối hợp quản lý và tổ chức thực hiện tiếp tục là những rào cản đối với hoạt động sáng tạo, sản xuất, phân phối và tiêu dùng sản phẩm văn hóa.

Theo kết quả nghiên cứu của Viện về xây dựng hệ thống đánh giá và theo dõi đóng góp của các ngành công nghiệp văn hóa, giá trị tăng thêm theo giá hiện hành tăng từ khoảng 533,3 nghìn tỷ đồng năm 2023 lên gần 659,5 nghìn tỷ đồng năm 2025. Tốc độ tăng trưởng thực bình quân giai đoạn 2023–2025 đạt 9,02%/năm. Tuy nhiên, tỷ trọng trong GDP chỉ dao động quanh mức trên 5%, từ 5,17% xuống 5,13%.

“Những con số này cho thấy các ngành công nghiệp văn hóa tiếp tục tăng trưởng, nhưng chưa tạo ra sự thay đổi đáng kể về vị trí trong cơ cấu kinh tế. Vấn đề đặt ra là khả năng tạo thêm giá trị và tốc độ phát triển so với toàn bộ nền kinh tế. Khi yêu cầu tăng trưởng của đất nước cao hơn, các ngành công nghiệp văn hóa cũng phải nâng cao năng suất, mở rộng thị trường và phát triển những sản phẩm có giá trị gia tăng lớn hơn. Chất lượng tăng trưởng cần được quan tâm sâu hơn”, PGS. TS Nguyễn Thị Thu Phương nhấn mạnh.

Các ý kiến tại hội thảo tập trung phân tích những vấn đề đặt ra trong quá trình chuyển hóa tài nguyên văn hóa, tri thức và năng lực sáng tạo thành các sản phẩm, dịch vụ có giá trị kinh tế.

Coi việc hoàn thiện thể chế trước tác động mạnh mẽ của công nghệ số và chuyển đổi số là một nhiệm vụ ưu tiên các đại biểu tập trung thảo luận về bảo hộ và khai thác tài sản trí tuệ, hợp tác công - tư, phát triển các quỹ hỗ trợ, cơ chế bảo trợ và tài trợ cho văn hóa, sáng tạo; mô hình liên kết phát triển thương mại gắn với văn hóa tại địa bàn (BID), cũng như phát triển thị trường và các phương thức tiêu dùng văn hóa mới.

Trên cơ sở đánh giá thực trạng và nhận diện xu hướng phát triển, hội thảo tập trung đề xuất các giải pháp huy động nguồn lực xã hội, hỗ trợ doanh nghiệp và các chủ thể sáng tạo, thúc đẩy đầu tư, phát triển thị trường và nâng cao hiệu quả thực thi chính sách. Qua đó, góp phần tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, tạo môi trường thuận lợi cho các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân tham gia hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa.

Các tham luận và ý kiến thảo luận tại hội thảo sẽ được tổng hợp, phục vụ nghiên cứu của đề tài, đồng thời cung cấp luận cứ khoa học và thực tiễn cho quá trình hoàn thiện chính sách, pháp luật về công nghiệp văn hóa.