Hoạt động M&A thượng nguồn bước vào chu kỳ điều chỉnh mới
Trong bản cập nhật thị trường mới gửi cho Rigzone, nhóm phân tích của Rystad Energy cho biết hoạt động mua bán - sáp nhập (M&A) trong lĩnh vực thượng nguồn trên toàn cầu năm 2026 được dự báo sẽ thấp hơn so với năm 2025.
Dự báo hoạt động M&A thượng nguồn sẽ giảm trong năm 2026 (Ảnh minh họa)
Rystad nhấn mạnh rằng, theo phân tích của họ, “tính đến tháng 1 năm nay, có gần 152 tỷ USD giá trị cơ hội đang được chào bán trên thị trường”. Công ty cho biết thêm, “thời điểm và cách thức triển khai sẽ quyết định liệu một số thương vụ quy mô lớn có được thực hiện hay không, khi nhiều tài sản giá trị cao vẫn đang chờ người mua phù hợp”.
Theo biểu đồ trong bản cập nhật, thể hiện giá trị và số lượng thương vụ M&A thượng nguồn theo châu lục, tổng giá trị giao dịch toàn cầu đạt 170 tỷ USD năm 2025, 204 tỷ USD năm 2024, 255 tỷ USD năm 2023, 152 tỷ USD năm 2022, 184 tỷ USD năm 2021, 103 tỷ USD năm 2020 và 154 tỷ USD năm 2019.
Biểu đồ này không tính “các thương vụ theo chỉ đạo của chính phủ và các hợp đồng chia sẻ sản lượng được trao hoặc hết hạn”.
Rystad cho biết hoạt động M&A thượng nguồn toàn cầu “giảm 17% so với cùng kỳ, xuống khoảng 170 tỷ USD trong năm 2025, trong khi số lượng thương vụ giảm 12% còn 466”.
“Những xu hướng chính trong năm qua gồm việc hợp nhất trong các mỏ đá phiến ở Bắc Mỹ, đầu tư LNG tại Mỹ và Argentina, cũng như các tập đoàn lớn tách bớt tài sản tại châu Á và Anh để hình thành các liên doanh khu vực mới”, Rystad cho hay.
“Một số thương vụ tiêu biểu gồm việc sáp nhập giữa SM Energy và Civitas, Cenovus Energy mua lại MEG Energy, một liên danh do Blackstone dẫn đầu mua 49,9% cổ phần dự án Port Arthur LNG giai đoạn 2 từ Sempra Infrastructure Partners (SIP), Eni và Petronas hợp nhất một số tài sản tại Indonesia và Malaysia, và TotalEnergies hợp nhất hoạt động tại Anh với NeoNext Energy để thành lập NeoNext+”, báo cáo nêu.
Rystad cũng cho biết Bắc Mỹ dẫn đầu hoạt động M&A trong năm 2025, “chiếm hơn 112 tỷ USD, tương đương 66% tổng giá trị giao dịch”.
Công ty nhận định “xu hướng sụt giảm tương tự diễn ra ở hầu hết các khu vực khác”. Cụ thể, giá trị giao dịch tại châu Phi giảm 57% so với cùng kỳ, còn 6 tỷ USD; châu Âu giảm 24%, xuống khoảng 10 tỷ USD. Trung Đông ghi nhận mức giảm 65%, còn gần 4 tỷ USD. Châu Đại Dương giảm tới 96%, xuống khoảng 435 triệu USD, trong khi Nga giảm 25%, còn gần 750 triệu USD.
“Đà suy giảm chung trên toàn cầu chủ yếu do giá dầu thấp và biến động trong năm 2025, tạo ảnh hưởng tiêu cực kéo dài đến khoảng chênh lệch kỳ vọng giữa bên mua và bên bán”, Rystad cho biết.
“Giá dầu Brent giảm từ khoảng 79 USD/thùng vào tháng 1 năm ngoái xuống khoảng 65 USD/thùng vào tháng 5, sau đó tăng trở lại trên 70 USD/thùng trong tháng 6 và 7, và cuối cùng ổn định quanh mức 63 USD/thùng vào cuối tháng 12”, báo cáo nêu.
“Trong cùng giai đoạn, giá dầu West Texas Intermediate (WTI) bắt đầu năm ở mức 75 USD/thùng và kết thúc tháng 12 ở khoảng 58 USD/thùng”, Rystad nói thêm.
Rystad cũng lưu ý rằng hoạt động M&A chỉ tăng lên tại châu Á và Nam Mỹ.
“Giá trị các thương vụ tại châu Á đã tăng hơn gấp ba lần, lên 18 tỷ USD, nhờ việc hình thành liên doanh giữa Eni và Petronas, trong khi giá trị giao dịch tại Nam Mỹ tăng 71% so với cùng kỳ, đạt 18,3 tỷ USD, chủ yếu nhờ một số thương vụ tập trung vào LNG và khu vực Vaca Muerta ở Argentina”, báo cáo cho biết.
Trong bản cập nhật, ông Atul Raina, Phó Chủ tịch phụ trách M&A dầu khí của Rystad Energy, nhận định: “Rystad Energy dự báo Bắc Mỹ sẽ tiếp tục là trụ cột rõ ràng của hoạt động M&A thượng nguồn trong năm 2026, với dòng chảy thương vụ ngày càng được định hình bởi một giai đoạn mới của xu hướng sáp nhập ngang hàng giữa các nhà khai thác dầu đá phiến niêm yết quy mô nhỏ và trung bình tại Mỹ”.
“Điều này còn được hỗ trợ bởi nguồn vốn dồi dào từ các công ty thăm dò và khai thác (E&P) tư nhân vẫn chưa được giải ngân, quá trình hợp nhất đang diễn ra tại mỏ đá phiến Montney của Canada, và sự quan tâm ngày càng tăng đối với các tài sản gắn với khí đốt và LNG - đặc biệt từ các bên mua châu Á đang tìm kiếm an ninh nguồn cung dài hạn”, ông Raina nói thêm.
Ngược lại, triển vọng M&A quốc tế vẫn không đồng đều, ông Raina cho biết trong bản cập nhật.
“Dù nguồn cơ hội khá lớn, hoạt động lại tập trung vào một số ít giao dịch giá trị cao và thường phức tạp, khiến đà sôi động chung của thị trường bị hạn chế”, ông nói thêm.
“Các công ty dầu khí quốc gia từ Trung Đông, châu Á và Nam Mỹ nhiều khả năng sẽ nằm trong nhóm tham gia tích cực hơn, phản ánh nhu cầu tiếp tục mở rộng quy mô và tăng hiện diện quốc tế của họ, trong bối cảnh nhiều tập đoàn dầu khí quốc tế vẫn còn thận trọng trong lựa chọn thương vụ”, ông Raina tiếp tục.
Trong thông cáo gửi Rigzone hôm thứ Tư tuần trước, công ty con Enverus Intelligence Research (EIR) của Enverus cho biết: “Sau giai đoạn chững lại giữa năm, hoạt động M&A thượng nguồn tại Mỹ đã lấy lại đà trong quý IV/2025, khép lại với 23,5 tỷ USD giá trị các thương vụ được công bố, qua đó đưa tổng giá trị cả năm 2025 lên 65 tỷ USD”.
“Sự phục hồi này phản ánh lực lượng người mua ngày càng đa dạng, bao gồm các quỹ đầu tư tư nhân vừa hoàn vốn, việc gia tăng sử dụng các hình thức tài chính chứng khoán hóa, cùng với sự tham gia của các bên mua quốc tế mới, tất cả đều cạnh tranh để giành những tài sản khan hiếm”, EIR cho biết thêm.
Trong một thông cáo gửi Rigzone hồi tháng 10/2025, EIR cũng lưu ý rằng, “sau khởi đầu sôi động đầu năm”, hoạt động M&A thượng nguồn tại Mỹ “đã chững lại trong quý III, khi giá trị giao dịch giảm xuống còn 9,7 tỷ USD, đánh dấu quý thứ ba liên tiếp sụt giảm”.
“Giá dầu thô duy trì ở mức thấp trong thời gian dài đã khiến nhiều bên mua đứng ngoài cuộc, đặc biệt là đối với các thương vụ thoái vốn dầu khí do các quỹ đầu tư tư nhân hậu thuẫn, vốn từng thúc đẩy phần lớn hoạt động trong thời gian gần đây”, EIR bổ sung.
