Học giả Canada: Vai trò của Quốc hội Việt Nam trong cải cách thể chế và phát triển kinh tế

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Trưởng Ban Chỉ đạo Kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam phát biểu. Ảnh: Doãn Tấn - TTXVN

Trả lời phỏng vấn phóng viên TTXVN tại Canada, Trợ lý giáo sư Joe Pateman của Đại học York, chuyên gia nghiên cứu về chính trị và kinh tế chính trị quốc tế, cho rằng Quốc hội Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc thể chế hóa các định hướng phát triển của đất nước, đồng thời góp phần củng cố nền tảng chính trị và pháp lý cho quá trình phát triển lâu dài của đất nước.

Đánh giá về vai trò của Quốc hội Việt Nam trong quá trình cải cách thể chế và thúc đẩy phát triển kinh tế trong những năm gần đây, ông Pateman nhận định cơ quan lập pháp này giữ vị trí then chốt trong việc chuyển hóa các chủ trương và định hướng phát triển thành khung pháp lý cụ thể.

Ông cho rằng trong khuôn khổ định hướng của Đảng Cộng sản Việt Nam và tiến trình cải cách kinh tế, Quốc hội hoạt động như một cơ chế lập pháp quan trọng giúp dẫn dắt quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Theo phân tích của Pateman, trong nhiều năm qua Quốc hội Việt Nam đã góp phần xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật nhằm điều tiết hoạt động của nền kinh tế thị trường, tạo môi trường pháp lý thuận lợi để thu hút đầu tư trong và ngoài nước, đồng thời nâng cao năng lực quản trị của nhà nước. Ông cho rằng thông qua việc ban hành các luật liên quan đến kinh tế, đầu tư, doanh nghiệp và quản lý nhà nước, Quốc hội đã góp phần tạo ra khuôn khổ thể chế ổn định để hỗ trợ quá trình tăng trưởng kinh tế và hội nhập quốc tế của Việt Nam.

Ngoài chức năng lập pháp, ông Pateman nhấn mạnh rằng Quốc hội Việt Nam còn đóng vai trò quan trọng trong việc điều phối chính sách và giám sát việc thực thi pháp luật. Theo ông, các hoạt động giám sát của Quốc hội đối với Chính phủ và các cơ quan nhà nước giúp đảm bảo rằng các chính sách phát triển kinh tế xã hội được triển khai một cách hiệu quả và phù hợp với các mục tiêu phát triển quốc gia. Điều này góp phần bảo đảm tăng trưởng kinh tế gắn liền với các mục tiêu dài hạn về phát triển đất nước và xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Liên quan đến cuộc bầu cử Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp trong những ngày tới tại Việt Nam, ông Pateman cho rằng đây là một sự kiện chính trị quan trọng đối với hệ thống quản trị của đất nước. Theo ông, các cuộc bầu cử này đóng vai trò làm mới và củng cố các cơ chế thể chế, qua đó nhà nước huy động sự tham gia của người dân vào quá trình quản lý và phát triển đất nước.

Ông cho rằng dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, các cuộc bầu cử Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp giúp củng cố sự gắn kết giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân, đồng thời tạo điều kiện để các cơ quan quản lý tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật và giám sát việc thực thi chính sách. Đây cũng là một cơ chế quan trọng giúp hệ thống chính trị duy trì tính ổn định trong khi vẫn tiếp tục thúc đẩy các chương trình phát triển kinh tế xã hội.

Theo nhận định của Pateman, trong bối cảnh Việt Nam đang tiếp tục quá trình chuyển đổi và hội nhập sâu hơn vào nền kinh tế toàn cầu, các cuộc bầu cử sắp tới có ý nghĩa quan trọng trong việc củng cố nền tảng chính trị cần thiết cho quá trình phát triển. Ông cho rằng sự ổn định chính trị là một trong những yếu tố quan trọng giúp đất nước Việt Nam duy trì được tốc độ tăng trưởng kinh tế và thực hiện các mục tiêu phát triển dài hạn.

Bình luận về những ưu tiên lập pháp có thể được Quốc hội Việt Nam chú trọng trong nhiệm kỳ tới, ông Pateman cho rằng các lĩnh vực liên quan đến chủ quyền kinh tế, phát triển công nghiệp chiến lược và ổn định xã hội nhiều khả năng sẽ được đặt lên hàng đầu. Theo ông, trong bối cảnh kinh tế và địa chính trị toàn cầu đang có nhiều biến động, các quốc gia ngày càng quan tâm hơn đến việc bảo vệ lợi ích kinh tế và tăng cường khả năng chống chịu của nền kinh tế.

Trong trường hợp của Việt Nam, ông Pateman cho rằng Quốc hội có thể tập trung vào các chính sách nhằm nâng cao năng lực công nghiệp quốc gia, điều tiết dòng vốn đầu tư nước ngoài và thúc đẩy các lĩnh vực công nghiệp chiến lược. Đồng thời, các chính sách giảm nghèo, mở rộng hệ thống phúc lợi xã hội và nâng cao chất lượng quản trị nhà nước cũng có thể tiếp tục được ưu tiên nhằm đảm bảo rằng tăng trưởng kinh tế đi đôi với ổn định xã hội.

Ông Pateman nhận định vai trò của Quốc hội trong bối cảnh này là hoàn thiện các cơ chế pháp lý và thể chế nhằm bảo vệ nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa của Việt Nam, đồng thời tăng cường khả năng thích ứng của đất nước trước những biến động kinh tế và địa chính trị trên thế giới.

Đề cập tới vai trò của ngoại giao nghị viện trong chính sách đối ngoại của Việt Nam, ông này cho rằng đây là một kênh hợp tác quan trọng góp phần tăng cường sự hiểu biết và hợp tác giữa Việt Nam với các đối tác quốc tế. Theo ông, thông qua các hoạt động của Quốc hội Việt Nam với các cơ quan lập pháp nước ngoài, ngoại giao nghị viện góp phần thúc đẩy các mối quan hệ kinh tế, chính trị và văn hóa giữa các quốc gia.

Ông cho rằng việc tăng cường hợp tác giữa Quốc hội Việt Nam với các cơ quan lập pháp khác, trong đó có Quốc hội Canada, có thể tạo điều kiện cho đối thoại chính sách, trao đổi kinh nghiệm lập pháp và thúc đẩy các sáng kiến hợp tác trong nhiều lĩnh vực. Theo ông Pateman, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, kênh ngoại giao nghị viện đóng vai trò bổ trợ cho quan hệ ngoại giao nhà nước, góp phần tạo ra các nền tảng hợp tác lâu dài và ổn định.

Đánh giá về triển vọng hợp tác giữa Quốc hội Việt Nam và Quốc hội Canada trong thời gian tới, ông Pateman cho rằng hai bên có nhiều cơ hội để mở rộng hợp tác. Theo ông, việc tăng cường các chuyến thăm và trao đổi giữa các nghị sĩ, tổ chức các diễn đàn đối thoại chính sách và thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực như thương mại, công nghệ và phát triển bền vững sẽ giúp làm sâu sắc hơn quan hệ song phương.

Ông Pateman cũng cho rằng các hoạt động hợp tác nghị viện có thể góp phần thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau giữa hai quốc gia, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc mở rộng quan hệ kinh tế và thương mại. Theo ông, trong bối cảnh Việt Nam đang theo đuổi chiến lược đa dạng hóa quan hệ đối tác quốc tế, việc tăng cường hợp tác lập pháp với các quốc gia như Canada sẽ góp phần xây dựng một mối quan hệ song phương cân bằng, ổn định và mang tính xây dựng hơn trong tương lai.

Hà Linh (PV TTXVN tại Canada)