Học ngành Luật ra trường làm những ngành nghề gì?

Chia sẻ với VietNamNet, PGS.TS Nguyễn Bá Bình, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Luật Hà Nội, cho biết luật pháp gắn liền với hầu hết lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội. Theo ông, bức tranh nghề nghiệp ngành Luật rất sinh động, mở ra 4 cánh cửa lớn cho thí sinh.

Nhiều lựa chọn trong công việc

Thứ nhất, sinh viên tốt nghiệp ngành luật có thể hành nghề chuyên về luật, tức là làm luật sư hoặc cán bộ pháp chế tại các hãng luật, văn phòng luật sư hoặc bộ phận pháp chế của doanh nghiệp.

Thứ hai, các em cũng có cơ hội làm việc tại các cơ quan của Đảng, Quốc hội, Chính phủ; các bộ, ban; hội đồng nhân dân, ủy ban nhân dân; tòa án, viện kiểm sát và cơ quan thi hành án...

Thứ ba, người tốt nghiệp ngành luật có thể thực hiện công việc ở các cơ quan bổ trợ tư pháp như văn phòng công chứng, văn phòng thừa phát lại, trung tâm trọng tài hoặc hòa giải thương mại.

Thứ tư, các em có thể ứng tuyển vào vị trí giảng dạy, nghiên cứu pháp luật ở các trường đại học, viện nghiên cứu.

Thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT các năm trước. Ảnh: Phạm Tùng

“Về triển vọng, nghề luật không giúp người theo đuổi nó giàu lên trong một sớm một chiều, nhưng có giá trị lâu dài và cơ hội phát triển bền vững. Trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, nền kinh tế ngày càng hội nhập sâu rộng thì nhu cầu nhân lực pháp lý là rất lớn. Mọi lĩnh vực từ quản lý nhà nước, hoạt động đầu tư, kinh doanh đến thương mại quốc tế đều cần sự tham gia của đội ngũ chuyên gia pháp lý”, ông Bình nói.

Tuy nhiên, ông Bình cho hay, thị trường lao động đang thay đổi nhanh chóng. Sự phát triển của công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), có thể hỗ trợ nhiều công việc mang tính kỹ thuật như tra cứu văn bản, tổng hợp các quy định pháp luật theo từng lĩnh vực, thậm chí soạn thảo nhiều văn bản hành chính, pháp lý.

“Điều đó có nghĩa là những người chỉ có kiến thức cơ bản về pháp luật và các quy định pháp luật sẽ gặp nhiều thách thức. Ngược lại, những người có tư duy phản biện, khả năng phân tích, đàm phán, xử lý vấn đề và giải quyết tranh chấp phức tạp sẽ được các đơn vị đánh giá cao, trọng dụng”, ông Bình phân tích.

Theo ông Bình, ngành Luật có đặc điểm cần thời gian tích lũy kinh nghiệm trong giai đoạn đầu. Song, khi đã có kinh nghiệm thực tiễn, chứng chỉ hành nghề và năng lực chuyên môn tốt, thu nhập có thể tăng nhanh.

“Giá trị nghề nghiệp của người hành nghề luật được quyết định bởi năng lực giải quyết vấn đề và khả năng thích ứng xã hội. Theo quan sát của tôi, thu nhập của luật sư và những người hành nghề luật nói chung không thua kém, thậm chí có phần khá hơn các công việc khác có trình độ và kinh nghiệm tương đương. Với những luật sư có năng lực và kinh nghiệm, họ được các công ty luật hay doanh nghiệp trả lương rất cao”, ông Bình nói.

PGS.TS Nguyễn Bá Bình, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Luật Hà Nội. Ảnh: NVCC

Ông Bình cho hay, số trường đào tạo luật những năm gần đây tăng rất nhanh và theo thống kê, đã có hơn 100 cơ sở trên toàn quốc. Mỗi trường có đặc thù riêng, do đó, thí sinh nên tìm hiểu kỹ thông tin để lựa chọn đúng, phù hợp với điều kiện, kỳ vọng của bản thân. Chẳng hạn, Trường ĐH Luật Hà Nội hiện nay tuyển sinh 4 ngành gồm: Luật, Luật Thương mại quốc tế, Luật Kinh tế và Ngôn ngữ Anh (chuyên ngành tiếng Anh pháp lý).

Để thành công, nên chú trọng học tập, rèn luyện 3 nền tảng cốt lõi

PGS.TS Nguyễn Bá Bình cho rằng, để theo đuổi ngành Luật, bạn trẻ không buộc phải có những năng khiếu đặc biệt, song để thành công, nên chú trọng học tập, rèn luyện 3 nền tảng cốt lõi.

Thứ nhất là tư duy logic, kỹ năng phản biện và giải quyết vấn đề. “Học luật không phải là học thuộc lòng các điều luật. Thực tế, hệ thống pháp luật luôn thay đổi và cập nhật. Với sự phát triển của AI, máy móc có thể làm tốt hơn con người việc ghi nhớ các điều luật. Điều các em cần là khả năng đọc hiểu, phân tích và xâu chuỗi sự kiện để tìm ra bản chất vấn đề, xác định được nhiều cách tiếp cận và giải quyết vấn đề”, ông Bình nói.

Thứ hai, phẩm chất liêm chính và bản lĩnh nghề nghiệp vững vàng. “Nghề luật liên quan trực tiếp đến quyền lợi, tài sản, đảm bảo công bằng xã hội và đôi khi là sinh mệnh con người. Vì vậy, sự trung thực, khách quan, dũng cảm bảo vệ lẽ phải là những giá trị cốt lõi của người làm nghề luật. Đó cũng là lý do mà đạo đức nghề nghiệp luôn là một yếu tố mang tính nền tảng trong triết lý đào tạo của nhà trường”, ông Bình nói.

Thứ ba là năng lực ngoại ngữ, kỹ năng mềm và ứng dụng công nghệ, đặc biệt khả năng làm việc hiệu quả với AI. “Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ, của AI, để không bị thay thế, các em cần trang bị ngoại ngữ tốt để giải quyết các quan hệ pháp lý xuyên biên giới, đồng thời rèn luyện những kỹ năng ‘đậm chất người’ như giao tiếp, đàm phán, thuyết phục và làm việc nhóm. Quan trọng không kém, các em cần biết sử dụng trí tuệ nhân tạo như một ‘trợ lý’ có năng lực”, ông Bình nói.

Vị chuyên gia nhắn nhủ tới các bạn trẻ: “Giá trị thực sự của một người làm nghề luật không chỉ nằm ở số lượng văn bản, điều luật, tài liệu đã đọc, mà ở phương pháp tư duy, kỹ năng giải quyết vấn đề và đạo đức nghề nghiệp”.

Thanh Hùng