Học nghề từ nhu cầu thực tế, đo hiệu quả bằng sinh kế

Bà Y Ngọc, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Ngãi, động viên học viên lớp Trung cấp Bảo vệ thực vật. Ảnh: Cổng TTĐT Quảng Ngãi

Khi lớp học tìm đến người học

Ngày 6/10, tại thôn Tak Nú, xã Trà Liên (TP Đà Nẵng), Trường Cao đẳng Đà Nẵng phối hợp với Phòng Văn hóa – Xã hội xã Trà Liên tổ chức khai giảng lớp đào tạo thường xuyên nghề Kỹ thuật chế biến món ăn, cho người dân địa phương.

Điểm đáng chú ý của lớp học không chỉ nằm ở nghề được lựa chọn, mà ở cách chương trình đào tạo được đưa đến gần hơn với đời sống người học. Thay vì phải đi xa để học nghề, người dân được tiếp cận chương trình ngay tại địa bàn, với thời gian học linh hoạt và nội dung tập trung vào những kỹ năng có thể sử dụng ngay trong cuộc sống, sản xuất, kinh doanh.

Khai giảng lớp nghề kỹ thuật chế biến món ăn cho người dân xã Trà Liên. Ảnh: Phương Anh

PGS.TS Vũ Thị Phương Anh, Quyền Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Đà Nẵng cho biết, đào tạo nghề thường xuyên cho lao động nông thôn, địa phương là một trong những nhiệm vụ nhà trường chú trọng triển khai. Với nghề Kỹ thuật chế biến món ăn, mục tiêu không chỉ dừng ở việc trang bị kiến thức ẩm thực gia đình, mà còn tạo nền tảng để người học tìm kiếm việc làm tại nhà hàng, cơ sở dịch vụ ăn uống hoặc tự phát triển mô hình kinh doanh phù hợp tại địa phương.

Người dân xã Trà Liên tham gia lớp học nấu ăn. Ảnh: Phương Anh

Chương trình được thiết kế theo hướng tăng thực hành, từ kiến thức vệ sinh an toàn thực phẩm, lựa chọn và bảo quản nguyên liệu đến sơ chế, chế biến, trình bày món ăn và tính toán giá thành. Học viên được tiếp cận kỹ thuật chế biến các món ăn trong thực đơn Á, Âu, tiệc…

Đặc biệt, kỹ năng định lượng nguyên liệu và tính giá thành được đưa vào chương trình, giúp người học không chỉ biết làm món ăn mà còn từng bước hình thành tư duy tổ chức một hoạt động kinh doanh nhỏ.

PGS.TS Vũ Thị Phương Anh, Quyền Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Đà Nẵng phát biểu khai giảng lớp học.

Theo đó, đội ngũ giảng viên của Trường Cao đẳng Đà Nẵng áp dụng phương pháp “cầm tay chỉ việc”, hướng dẫn trực tiếp trong từng công đoạn. Với người học ở khu vực miền núi, nơi điều kiện tiếp cận giáo dục nghề nghiệp còn hạn chế, cách đào tạo này giúp rút ngắn khoảng cách giữa kiến thức trên lớp và yêu cầu thực tế.

Ông Dương Minh Anh, Phó Chủ tịch UBND xã Trà Liên, đánh giá cao việc nhà trường đưa chương trình đào tạo về tận cơ sở; đồng thời động viên học viên bố trí thời gian, tham gia đầy đủ để nắm vững tay nghề và vận dụng hiệu quả vào thực tế.

Chị Huỳnh Thị Lệ chia sẻ cảm nghĩ về lớp học nghề nấu ăn. Ảnh: Phương Anh

Với chị Huỳnh Thị Lệ, cơ hội được học nghề ngay tại địa phương tháo gỡ một trở ngại rất thực tế thời gian và chi phí đi lại. Chị cho biết trước đây nhiều chị em muốn học thêm nghề nấu ăn để đi làm hoặc mở hàng quán nhỏ nhưng khó sắp xếp điều kiện theo học.

“Nhà trường đưa lớp học về tận nơi với chương trình thực hành sát thực tế là cơ hội vô cùng quý giá. Tôi cũng như các học viên sẽ tích cực rèn luyện để sau khóa học có thể áp dụng, tạo thêm thu nhập và nâng cao đời sống gia đình", chị Huỳnh Thị Lệ chia sẻ.

"Hiệu quả của một chương trình đào tạo nghề không chỉ được tính bằng số lớp mở, số người tham gia hay chứng chỉ được cấp. Quan trọng hơn là sau khóa học, người dâncó thể làm được gì, tạo ra giá trị gì và có thêm cơ hội sinh kế ra sao", PGS.TS Vũ Thị Phương Anh nhấn mạnh.

Các học viên tích cực tham gia học tập. Ảnh: Phương Anh

Từ “dạy nghề” đến tạo sinh kế bền vững

Câu chuyện tại xã Trà Liên cũng đang được triển khai theo hướng tương tự tại Quảng Ngãi, nơi đào tạo nghề cho người dân miền núi ngày càng được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với nhu cầu phát triển kinh tế địa phương.

Ngày 2/10, tại xã Sơn Tây Thượng, bà Y Ngọc, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Ngãi đến dự lễ khai giảng lớp đào tạo nghề cho người lao động. Dịp này, UBND xã Sơn Tây Thượng và Trường Cao đẳng Kon Tum ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác về định hướng, phân luồng học sinh; tuyển sinh, đào tạo chính quy, đào tạo nghề cho người lao động; giải quyết việc làm sau tốt nghiệp và đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức cấp xã.

UBND xã Sơn Tây Thượng và Trường Cao đẳng Kon Tum ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác. Ảnh: Cổng TTĐT Quảng Ngãi

Điểm mới trong cách làm là chương trình đào tạo được đặt trong mối liên kết giữa nhà trường – chính quyền – doanh nghiệp, hướng tới khảo sát nhu cầu nhân lực, nhu cầu việc làm và điều kiện sản xuất trước khi lựa chọn nghề đào tạo.

Theo nội dung ký kết, hai bên sẽ phối hợp cung cấp thông tin về nhu cầu đào tạo, việc làm; tư vấn hướng nghiệp, tuyển sinh và tổ chức những chương trình phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Trong đó, ưu tiên các ngành, nghề theo nhu cầu đặt hàng của UBND xã.

Ngay sau lễ ký kết, lớp Trồng và chăm sóc cây cà phê được tổ chức cho 32 lao động trên địa bàn xã. Khóa học kéo dài dưới 3 tháng, tập trung vào kiến thức và kỹ năng cơ bản về trồng, chăm sóc cây cà phê, một lĩnh vực gắn trực tiếp với sản xuất nông nghiệp của địa phương.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Y Ngọc phát biểu tại buổi lễ. Ảnh: Cổng TTĐT Quảng Ngãi

Việc học diễn ra ngay tại địa bàn sản xuất giúp người lao động thuận lợi tham gia, đồng thời tạo điều kiện để kiến thức nghề được kiểm chứng ngay trong thực tiễn. Đây cũng là một cách đo hiệu quả đào tạo rõ ràng hơn, học viên học xong có thể vận dụng kỹ thuật vào cây trồng, nâng năng suất, giảm chi phí và từng bước cải thiện thu nhập hay không.

Phát biểu tại chương trình, bà Y Ngọc, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Ngãi ghi nhận việc xã Sơn Tây Thượng chủ động phối hợp với cơ sở giáo dục nghề nghiệp để đào tạo nghề cho người lao động. Đồng thời, đề nghị địa phương tiếp tục rà soát nhu cầu học nghề, lựa chọn những ngành, nghề phù hợp với điều kiện, lợi thế; chú trọng đào tạo gắn với sản xuất, tạo việc làm và nâng cao thu nhập.

Bên cạnh đó, địa phương cần đẩy mạnh đào tạo nghề gắn với đào tạo ngoại ngữ và các kỹ năng cần thiết, mở rộng cơ hội việc làm cho người lao động, góp phần nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống người dân.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Y Ngọc đến thăm, động viên học viên lớp tiếng Nhật. Ảnh: Cổng TTĐT Quảng Ngãi

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh mong muốn các học viên tích cực học tập, nắm vững kiến thức, kỹ thuật được trang bị để vận dụng hiệu quả vào thực tiễn sản xuất; đồng thời đề nghị địa phương nghiên cứu mở thêm các nghề phù hợp với nhu cầu của người dân như chế biến thức ăn, góp phần đa dạng hóa sinh kế.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh đề nghị địa phương và nhà trường cần tiếp tục phát huy những kết quả đã đạt được, tăng cường phối hợp trong đào tạo nghề; lựa chọn các chương trình thiết thực, gắn với nhu cầu người dân và định hướng phát triển kinh tế - xã hội; từng bước nhân rộng các mô hình hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đời sống nhân dân trên địa bàn.