Học phí mỗi tín chỉ bằng thu nhập bao nhiêu giờ làm thêm?

Tìm việc trước ngày nhập học

Hoài Thanh (quê Quảng Nam, tân sinh viên ngành Luật thương mại, Trường Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TPHCM), cho biết nếu không có người thân tại thành phố, gia đình em sẽ chịu áp lực tài chính rất lớn.

Một sinh viên sư phạm đăng tin nhận làm thêm công việc gia sư.

Khi vào TPHCM nhập học, Thanh được ở cùng anh chị, không phải trả tiền thuê phòng trọ. Dù vậy, tổng số tiền phải chuẩn bị ban đầu vẫn lên tới khoảng 30 triệu đồng. Trong đó, hơn 19 triệu đồng được dùng để đóng học phí học kỳ I cùng các khoản bảo hiểm y tế, đồng phục, học liệu… Số tiền còn lại dành mua đồ dùng cá nhân, đi lại và đáp ứng những nhu cầu thiết yếu trong những ngày đầu xa quê.

Xác định chi phí sinh hoạt tại TPHCM khá cao, Thanh không muốn hoàn toàn bị động chờ gia đình gửi tiền. Trước khi vào thành phố nhập học, nữ sinh đã nhờ chị gái đăng thông tin nhận dạy kèm (gia sư).

Sau gần một tháng tìm kiếm, Thanh nhận được 5 học sinh tiểu học. Mỗi buổi dạy kéo dài khoảng 90 phút. Tổng thời gian dạy thêm của nữ sinh khoảng 36 giờ mỗi tháng, mang lại thu nhập khoảng 5 triệu đồng.

Tính bình quân, mỗi giờ dạy giúp Thanh thu về gần 139.000 đồng. Tuy nhiên, mức tính này chưa bao gồm thời gian chuẩn bị bài và những công việc liên quan ngoài giờ đứng lớp.

Nhờ được ở cùng anh chị, không mất tiền thuê nhà và được hỗ trợ một phần chi phí ăn uống, Thanh dự kiến tiết kiệm khoảng 2 triệu đồng mỗi tháng để góp vào học phí của học kỳ tiếp theo. Nếu duy trì được mức này, sau tám tháng, nữ sinh có thể dành dụm khoảng 16 triệu đồng.

Khoản tiền làm thêm chưa thể giúp Thanh tự trang trải toàn bộ chi phí học tập, nhưng phần nào giảm áp lực cho gia đình. Với nữ sinh năm nhất, mỗi buổi dạy không chỉ mang lại thu nhập mà còn giúp em chủ động hơn trước những khoản phải đóng trong thời gian tới.

Mỗi người một cách xoay xở

Cũng lựa chọn công việc gia sư tiếng Anh, Duy Khoa (sinh viên Trường Đại học Giao thông vận tải TPHCM), cho biết nếu chịu khó nhận lịch từ trung tâm, mỗi tháng em có thể kiếm được khoảng 4 triệu đồng.

Nhiều sinh viên nhận làm công việc bán hàng, phân loại hàng ở kho để kiếm thêm thu nhập.

Theo Khoa, mức thu nhập này khá hơn so với các công việc phổ biến như bán hàng tại siêu thị hoặc phục vụ quán ăn, quán cà phê. Công việc gia sư cũng giúp sinh viên tận dụng kiến thức sẵn có và chủ động sắp xếp thời gian. Tuy nhiên, thu nhập phụ thuộc vào số lớp được trung tâm bố trí.

Trong khi đó, Thúy Nga (sinh viên ngành Quản trị kinh doanh, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành), nhận làm nhân viên phục vụ tại một quán cà phê gần nhà.

Mỗi ca làm việc của Nga kéo dài khoảng 6 giờ, với mức lương 25.000 đồng/giờ, tương đương 150.000 đồng/ca. Những ngày không có tiết học, nữ sinh có thể đăng ký làm 12 giờ và nhận khoảng 300.000 đồng.

Nga cho biết công việc không quá nặng, quãng đường di chuyển ngắn. Khi quán vắng khách, em còn có thể tranh thủ học bài. Bất tiện lớn nhất là tiền lương thường phải chờ đến cuối tháng mới được nhận nên có những thời điểm nữ sinh gặp khó khăn trong việc cân đối chi tiêu hằng ngày.

Một số sinh viên chọn công việc chạy xe ôm công nghệ, có thể chủ động về thời gian và thu nhập.

Quang Nghĩa, sinh viên một trường đại học tại TPHCM, cho biết em thường bắt đầu chạy xe từ khoảng 18 giờ đến 22 giờ; có hôm kéo dài đến 0 giờ. Mỗi tối, Nghĩa kiếm được khoảng 200.000–300.000 đồng.

Theo Nghĩa, công việc này phù hợp với sinh viên bởi có thể mở ứng dụng khi rảnh, không phụ thuộc vào ca làm cố định và đáp ứng được nhu cầu chi tiêu hằng ngày. Tuy nhiên, khoản thu trên chưa trừ chi phí xăng xe, điện thoại, hao mòn phương tiện và thời gian chờ giữa các chuyến.

Mỗi tín chỉ bằng bao nhiêu ca làm?

Khảo sát sơ bộ về học phí tại một số cơ sở đào tạo cho thấy đơn giá mỗi tín chỉ có sự chênh lệch lớn giữa các nhóm trường, chương trình và ngành học.

Ở nhóm trường công lập chưa tự chủ hoặc một số ngành kinh tế, xã hội, đơn giá dao động khoảng 350.000–800.000 đồng/tín chỉ. Tại các trường công lập tự chủ, học phí chương trình đại trà phổ biến từ 800.000 đồng đến 1,5 triệu đồng/tín chỉ.

Đối với chương trình chất lượng cao, chương trình giảng dạy bằng tiếng Anh và một số ngành đặc thù như y dược, răng hàm mặt, kỹ thuật công nghệ cao, mức thu dao động khoảng 1,2–3,5 triệu đồng/tín chỉ. Một số ngành y khoa tại trường tư thục hoặc chương trình quốc tế có thể lên tới 4–5 triệu đồng/tín chỉ.

Đặt bên cạnh mức lương 25.000 đồng/giờ của Thúy Nga, một tín chỉ trị giá 350.000 đồng tương đương 14 giờ phục vụ. Nếu tín chỉ có giá 800.000 đồng, nữ sinh cần làm 32 giờ; tín chỉ 1,5 triệu đồng cần 60 giờ làm việc.

Với tín chỉ trị giá 3,5 triệu đồng, số giờ lao động tăng lên 140 giờ, tương đương hơn 23 ca sáu giờ. Nếu đơn giá lên tới 5 triệu đồng/tín chỉ, sinh viên phải làm thêm 200 giờ, tương đương hơn 33 ca.

Mức quy đổi giả định.

Đây mới chỉ là số giờ cần thiết để tạo ra khoản thu nhập tương đương học phí, chưa trừ tiền ăn uống, nhà trọ, đi lại và các khoản sinh hoạt khác. Trên thực tế, sinh viên chỉ có thể dành một phần thu nhập làm thêm để đóng tiền học phí, thời gian tích lũy đủ tiền cho một tín chỉ có thể dài hơn đáng kể.

Làm thêm không chỉ vì tiền

Trao đổi với phóng viên, TS Huỳnh Diệp Trâm Anh, phụ trách Khoa Du lịch và Dịch vụ hàng không, Học viện Hàng không Việt Nam, cho biết nhà trường và khoa rất quan tâm đến nhu cầu làm thêm của sinh viên. Đây được xem là nhu cầu tất yếu trong bối cảnh học phí và giá cả sinh hoạt ngày càng tăng.

Theo TS Trâm Anh, ngay từ đầu năm học, song song với việc giới thiệu hoạt động Đoàn - Hội và đội ngũ cố vấn học tập, khoa cũng chú trọng tìm hiểu nhu cầu làm thêm của sinh viên để có định hướng phù hợp.

“Định hướng của khoa không chỉ để sinh viên làm thêm vì tiền, mà công việc phải gắn với việc nâng cao kỹ năng và sức cạnh tranh khi tham gia thị trường lao động”, TS Trâm Anh cho hay.