Học sinh Đồng Nai đưa công nghệ vào những ý tưởng sáng tạo

Ngày 30/10, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Tp.Đồng Nai tổ chức tổng kết, trao giải Cuộc thi Sáng tạo dành cho thanh thiếu niên, nhi đồng Tp.Đồng Nai năm 2026 và phát động cuộc thi lần thứ hai, năm học 2026-2027.

Hàng nghìn ý tưởng, nhiều sản phẩm giàu tính ứng dụng

Cuộc thi không chỉ tạo sân chơi bổ ích mà còn là môi trường thiết thực để học sinh vận dụng kiến thức vào thực tiễn, phát huy trí tưởng tượng, rèn luyện tư duy khoa học và khả năng giải quyết vấn đề.

TS. Hoàng Thị Bích Hằng, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Tp.Đồng Nai và ông Võ Hoàng Khai, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, trao giải Nhất cho các nhóm học sinh đạt thành tích xuất sắc tại cuộc thi.

Phát biểu tại hội nghị, TS. Hoàng Thị Bích Hằng, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Tp.Đồng Nai, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tổ chức, cho biết năm 2026 đánh dấu giai đoạn chuyển mình của thành phố trong tiến trình đổi mới và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp. Những thay đổi này cũng đặt ra không ít khó khăn cho một số địa phương trong quá trình tổ chức cuộc thi.

Dù vậy, với sự phối hợp của các ngành, địa phương và cơ sở giáo dục, hoạt động vẫn nhận được sự hưởng ứng tích cực, góp phần lan tỏa phong trào nghiên cứu khoa học trong thanh thiếu niên, nhi đồng.

Theo Ban Tổ chức, cuộc thi ghi nhận 2.039 giải pháp tham gia vòng 1 tại 13 cụm. Qua tuyển chọn, cấp thành phố tiếp nhận 268 giải pháp từ 13 cụm xã, phường, thuộc 5 lĩnh vực: đồ dùng học tập; phần mềm tin học; sản phẩm thân thiện với môi trường; dụng cụ sinh hoạt gia đình và đồ chơi trẻ em; giải pháp kỹ thuật ứng phó biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế.

Kết quả, 99 giải pháp được trao giải cấp thành phố, gồm 12 giải Nhất, 21 giải Nhì, 22 giải Ba và 44 giải Khuyến khích. Trong đó, 12 giải Nhất có sự góp mặt đồng đều của học sinh ba cấp tiểu học, THCS và THPT, mỗi cấp có 4 giải. Cơ quan thường trực cũng lựa chọn 54 giải pháp tham dự Cuộc thi toàn quốc lần thứ 22.

Nhiều đề tài năm nay thể hiện tính mới, khả năng ứng dụng cao khi mạnh dạn tiếp cận các công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), lập trình, cảm biến thông minh và chuyển đổi số. Các sản phẩm tập trung giải quyết những vấn đề thiết thực như bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, tiết kiệm năng lượng, chăm sóc sức khỏe cộng đồng và bảo tồn văn hóa địa phương.

Các nhóm học sinh đạt giải tại Cuộc thi Sáng tạo dành cho thanh thiếu niên, nhi đồng Tp.Đồng Nai lần thứ nhất, năm học 2025-2026.

Theo TS. Hoàng Thị Bích Hằng, mỗi sản phẩm là kết quả của quá trình quan sát, nghiên cứu, thử nghiệm và hoàn thiện, đồng thời ghi nhận sự đồng hành của thầy cô giáo, gia đình cùng các đơn vị liên quan. Kết quả đạt được cho thấy tinh thần ham học hỏi, sự chủ động tìm tòi và tiềm năng sáng tạo của thanh thiếu niên, nhi đồng Thành phố.

Bà Hằng nhấn mạnh, Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, tạo động lực phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Quán triệt tinh thần này, Tp.Đồng Nai đang tích cực triển khai các chủ trương, chương trình, kế hoạch thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trong đó, khơi dậy niềm đam mê khoa học, bồi dưỡng tư duy sáng tạo và phát hiện tài năng trẻ là nhiệm vụ có ý nghĩa lâu dài.

Từ ý tưởng học đường đến giải pháp công nghệ

Một trong những điểm đáng chú ý của cuộc thi là nhiều ý tưởng xuất phát từ chính những khó khăn, bất tiện mà học sinh gặp phải trong quá trình học tập và sinh hoạt. Từ quan sát thực tế, các em mạnh dạn tìm tòi, nghiên cứu và đưa ra những giải pháp sáng tạo nhằm cải thiện đời sống.

Nhóm tác giả Phan Ngọc Hiếu, Nguyễn Thị Phong Trang và Nguyễn Thị Ngọc Quyên, Trường THCS Long An, giới thiệu giải pháp “Kết nối kính hiển vi và công nghệ số trong nghiên cứu sinh vật đơn bào”  đạt giải nhất tại cuộc thi.

Chia sẻ về giải pháp "Kết nối kính hiển vi và công nghệ số trong nghiên cứu sinh vật đơn bào", em Nguyễn Thị Ngọc Quyên, Trường THCS Long An đại diện nhóm, cho biết ý tưởng xuất phát từ quá trình học tập, thực hành môn Sinh học tại trường.

Theo Quyên, khi quan sát mẫu vật qua kính hiển vi, thông thường chỉ một học sinh có thể trực tiếp nhìn qua thị kính tại một thời điểm, khiến các thành viên trong nhóm khó cùng theo dõi, trao đổi và thảo luận. Từ bất tiện đó, nhóm đã nảy ra ý tưởng kết nối kính hiển vi với công nghệ số, giúp hình ảnh quan sát được hiển thị trên thiết bị điện tử, tạo điều kiện cho 2-3 học sinh cùng theo dõi một lúc.

"Chúng em mong muốn sản phẩm giúp việc học môn Sinh học trở nên trực quan, sinh động hơn, đồng thời tạo điều kiện để các bạn cùng quan sát, trao đổi và khám phá thế giới vi sinh vật", Quyên chia sẻ.

Cũng xuất phát từ những vấn đề gần gũi trong cuộc sống, nhóm học sinh Lê Phan Gia Hân, Nguyễn Ngọc Bảo Hân và Nguyễn Hoàng Thiên, Trường THCS Thanh Sơn, mang đến cuộc thi giải pháp "Thiết bị cảnh báo chống thất lạc đồ vật không phụ thuộc smartphone OFFLINE SMART ALARM (OSA)".

Đại diện nhóm, em Nguyễn Hoàng Thiên cho biết, ý tưởng xuất phát từ thực tế nhiều người thường xuyên để quên hoặc thất lạc những vật dụng cá nhân như chìa khóa, cặp sách, ví tiền. Nhóm mong muốn chế tạo một thiết bị có khả năng cảnh báo khi đồ vật bị bỏ quên hoặc di chuyển ra khỏi phạm vi kiểm soát mà không cần kết nối với điện thoại thông minh. Qua đó, giúp người dùng chủ động bảo vệ đồ dùng cá nhân, hạn chế tình trạng thất lạc trong sinh hoạt hằng ngày.

Nhóm tác giả Lê Phan Gia Hân, Nguyễn Ngọc Bảo Hân và Nguyễn Hoàng Thiên, Trường THCS Thanh Sơn, với giải pháp “Thiết bị cảnh báo chống thất lạc đồ vật không phụ thuộc smartphone – OFFLINE SMART ALARM (OSA)” đạt giải Nhất tại cuộc thi.

Từ những bất tiện trong lớp học đến nhu cầu thiết thực của đời sống, các đề tài cho thấy sức sáng tạo có thể bắt đầu từ những quan sát bình dị. Quan trọng hơn, các em không chỉ dừng lại ở việc nhận diện vấn đề mà còn biết vận dụng kiến thức, tiếp cận công nghệ và làm việc nhóm để tìm kiếm giải pháp.

Đây cũng chính là giá trị thiết thực mà cuộc thi hướng đến, góp phần nuôi dưỡng niềm đam mê nghiên cứu khoa học, khơi dậy tinh thần đổi mới sáng tạo và phát hiện những tài năng trẻ, đóng góp vào sự phát triển khoa học, công nghệ của Thành phố trong tương lai.