Học sinh Thủ đô rèn kỹ năng bảo vệ bản thân, chống xâm hại qua tiết chuyên đề khoa học tích hợp AI

Tiết chuyên đề cấp Thành phố môn Khoa học cho học sinh lớp 5 tại trường Ngôi Sao Hà Nội.

Hoạt động tiết chuyên đề mẫu nằm trong định hướng triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 của Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam, được thực hiện dưới sự chỉ đạo của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội. Tham dự và chỉ đạo chuyên môn có Tiến sĩ Ngô Thị Diệp Lan - Phó Trưởng phòng Giáo dục tư thục và có yếu tố nước ngoài thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, Tiến sĩ Hà Thị Lan Hương – Giảng viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Tiết học là một hoạt động chuyên môn ý nghĩa nhằm chia sẻ kinh nghiệm tổ chức dạy học theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh gắn với các vấn đề thực tiễn trong cuộc sống.

Học sinh làm “nhà biên kịch” cho tiết học, chủ động phát huy năng lực cá nhân

Tiết học do cô giáo Phạm Thị Phương Liên thực hiện, tập trung vào mục tiêu giúp học sinh nhận diện các tình huống có nguy cơ bị xâm hại, có ý thức tự bảo vệ bản thân và bước đầu hình thành các kỹ năng ứng phó trong thực tế.

Ngay từ những phút đầu tiên, không khí lớp học đã vô cùng sôi động khi học sinh được khởi động với trò chơi vận động nhẹ nhàng theo nhạc. Các em được chia thành 4 nhóm để thực hiện các nhiệm vụ học tập. Thay vì tiếp nhận kiến thức một chiều, các em tự tham gia vào các hoạt động tìm hiểu thông tin, thảo luận và xử lý tình huống bằng cách trở thành những “nhà biên kịch” khi tự đóng vai các nhân vật và cùng bàn bạc, đưa ra ý kiến thống nhất. Những bối cảnh được lựa chọn đều là những tình huống rất sát với đời sống để các em học sinh phân tích, nhận diện nguy cơ và đề xuất cách ứng xử phù hợp.

Qua hoạt động cá nhân và trao đổi nhóm, các em học sinh được tạo điều kiện phát huy tối đa sự chủ động trong quá trình học tập. Không chỉ dừng lại ở “biết”, các em còn “hiểu” và biết cách “hành động” - đúng với định hướng phát triển năng lực của chương trình mới. Cách tổ chức này góp phần phát triển các năng lực theo yêu cầu của chương trình như: năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề,... và đồng thời giúp học sinh hình thành ý thức tăng cường cảnh giác, tự bảo vệ bản thân trong thực tiễn.

Học sinh Ngôi Sao Hà Nội tham gia thảo luận nhóm, phân tích các tình huống liên quan đến an toàn cá nhân trong tiết Khoa học.

Ứng dụng công nghệ, đưa Robot AI làm “trợ lý” hỗ trợ tiết học

Điểm nhấn nổi bật của tiết dạy nằm ở việc ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo một cách sáng tạo và hiệu quả. Dưới sự dẫn dắt của giáo viên, học sinh đã thể hiện khả năng làm chủ công nghệ thông qua nhiều hình thức đa dạng.

Ngay ở phần chuẩn bị trước cho tiết học, các em học sinh đã sử dụng các ứng dụng công nghệ thông tin để tìm kiếm thông tin, thiết kế các kịch bản và tình huống, đưa ra giải pháp xử lý vấn đề. Với sự hỗ trợ của AI, các em đã mang tới các sản phẩm như tranh vẽ, bản đồ tư duy hay bất ngờ hơn là một bài nhạc Rap ấn tượng với nội dung được lồng ghép các quy tắc bảo vệ cơ thể và kỹ năng phòng tránh xâm hại. Phần dạy kỹ năng tháo khóa cổ tay dưới sự hướng dẫn của thầy giáo trong vai “Siêu nhân” cũng đã giúp các em học sinh biết cách hành động để thoát hiểm khi rơi vào tình huống xấu.

Đặc biệt, sự xuất hiện của Robot AI trong vai trò “trợ lý ảo” với nhiệm vụ đóng vai nhân vật trong tình huống với học sinh đã tạo nên không khí đầy hứng thú, thu hút sự chú ý của học sinh và thầy cô tham dự. Màn đối đáp giữa Robot AI và học sinh đã mang đến một tình huống rất dễ xảy ra trong thực tế, yêu cầu học sinh phải ứng phó linh hoạt trước những lời “dụ khị” của người có ý đồ xấu, nhanh chóng đưa ra quyết định và lựa chọn hành vi bảo vệ an toàn bản thân. Tình huống gắn liền với thực tế được Robot AI thực hiện một cách phù hợp với mục tiêu bài học, hỗ trợ quá trình hình thành kiến thức và kỹ năng cho học sinh, đồng thời mang tới sự sôi động và mới mẻ cho tiết học.

Sự hỗ trợ của Robot AI giúp học sinh rèn luyện phản xạ và kỹ năng ứng phó trong các tình huống giả định.

Tổ chức dạy học sáng tạo, nhận được sự đánh giá cao của chuyên gia

Việc tích hợp các phương pháp hiện đại đã giúp tiết dạy nhận được sự đánh giá cao khi đã hoàn thành tốt mục tiêu, đáp ứng định hướng của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 là nội dung giáo dục phòng chống xâm hại trong môn Khoa học không chỉ cung cấp kiến thức mà hướng tới hình thành năng lực vận dụng. Học sinh bước đầu nhận diện được các dấu hiệu an toàn và không an toàn, nắm được quyền được bảo vệ cơ thể, biết cách ứng phó trong các tình huống có nguy cơ và xác định được những người có thể tìm kiếm sự hỗ trợ.

Phát biểu tại buổi chuyên đề, bà Ngô Thị Diệp Lan ghi nhận sự chủ động, sáng tạo của tổ chuyên môn nhà trường trong việc tổ chức dạy học phát triển năng lực học sinh, đồng thời ghi nhận hiệu quả của việc tổ chức các hoạt động học tập gắn với thực tiễn.

Chia sẻ về việc tổ chức dạy học trong tiết chuyên đề, Tiến sĩ Hà Thị Lan Hương nhận định rằng, việc thiết kế và triển khai tiết dạy theo hướng tích hợp các phương pháp dạy học tích cực kết hợp ứng dụng công nghệ đã tạo nên cách tiếp cận dạy học sáng tạo, phù hợp với định hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh. Tiết học không chỉ giúp học sinh lĩnh hội kiến thức mà còn rèn luyện các kỹ năng nhận diện, phòng tránh và ứng phó trước nguy cơ bị xâm hại, qua đó góp phần hình thành khả năng vận dụng vào thực tiễn. Việc sử dụng công nghệ hợp lý đã hỗ trợ hiệu quả tổ chức hoạt động học tập, tăng cường sự tham gia, tương tác và nâng cao năng lực xử lý tình huống của học sinh.

Đại diện trường Ngôi Sao Hà Nội, cô Khuất Thị Thanh Nhàn - Hiệu trưởng nhà trường cho biết, là trường Chất lượng cao Top đầu Thủ đô, nhà trường luôn chú trọng đổi mới phương pháp dạy học, tăng cường ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và tạo hứng thú học tập cho học sinh. “Đối với những nội dung như phòng chống xâm hại, mục tiêu quan trọng là giúp học sinh có khả năng nhận diện và hành động phù hợp trong các tình huống thực tế.” - Cô nhấn mạnh.

Ở góc độ các đơn vị tham dự, cô Trương Hoàng Mai - Hiệu trưởng trường Tiểu học Alpha chia sẻ: “Chúng tôi trân trọng sự chỉ đạo của Sở đã tạo điều kiện để các trường trong khối tư thục có cơ hội trao đổi, học hỏi lẫn nhau. Tiết dạy được tổ chức bài bản, lấy học sinh làm trung tâm, đồng thời sử dụng công nghệ một cách phù hợp để phát triển các năng lực theo mục tiêu bài học, đặc biệt là năng lực nhận diện nguy cơ và tự bảo vệ bản thân.”

Gần 250 giáo viên các trường tiểu học tư thục tại Hà Nội tham dự và trao đổi chuyên môn tại tiết dạy mẫu.

Một tiết học mẫu, nhiều giá trị: Đồng hành góp phần nâng cao chất lượng giáo dục Thủ đô

Sự thành công của tiết dạy chuyên đề tại trường Ngôi Sao Hà Nội cho thấy một hướng đi rõ nét của giáo dục Thủ đô: hiện đại hơn, thực tiễn hơn và đặt học sinh vào trung tâm của quá trình học tập. Đặc biệt, bài toán về việc ứng dụng công nghệ, cụ thể là các giải pháp AI cũng được giải quyết một cách hiệu quả, gắn với mục tiêu giáo dục nhân văn khi không chỉ đơn thuần truyền tải lý thuyết mà còn góp phần hình thành những năng lực xã hội thiết yếu cho các em học sinh trong bối cảnh hiện tại.

Với sự tham gia của đông đảo giáo viên từ các trường, tiết chuyên đề không chỉ là hoạt động minh họa mẫu một tiết học mà còn là cơ hội để các nhà trường trao đổi kinh nghiệm trong việc triển khai các nội dung giáo dục kỹ năng sống trong chương trình chính khóa. Thực tiễn triển khai tại trường Ngôi Sao Hà Nội cho thấy, việc kết hợp phương pháp dạy học tích cực với ứng dụng công nghệ phù hợp có thể góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục, đồng thời hỗ trợ học sinh phát triển các năng lực thiết yếu, đáp ứng yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông trong giai đoạn hiện nay. Trường Liên cấp THCS, Tiểu học tư thục Ngôi Sao Hà Nội tự hào được đóng góp công sức để cùng đồng hành nâng cao chất lượng giáo dục nước nhà, bắt đầu từ những tiết học giàu ý nghĩa với tôn chỉ “Với chúng tôi, học sinh là tất cả!”.