Hội luật gia Tp.Hà Nội đẩy mạnh tư vấn pháp luật miễn phí cho người dân

Tạo hành lang pháp lý mới để Thủ đô phát triển

Ngày 23/6, UBND phường Hồng Hà (Hà Nội) phối hợp với Hội Luật gia Tp.Hà Nội tổ chức hội nghị tuyên truyền, phổ biến những điểm mới của Luật Thủ đô năm 2026 và trợ giúp pháp lý cho người dân. Hội nghị thu hút đông đảo cán bộ, người dân trên địa bàn phường tham dự.

Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Hải Đăng - Phó Chủ tịch UBND phường Hồng Hà, cho biết Luật Thủ đô năm 2026 đã được Quốc hội khóa XVI thông qua gồm 9 chương, 36 điều, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Luật được ban hành nhằm tạo hành lang pháp lý mới, thúc đẩy Thủ đô phát triển nhanh, bền vững, hiện thực hóa định hướng xây dựng Hà Nội trở thành đô thị thông minh, xanh, hiện đại.

Theo ông Đăng, trước đó, Luật Thủ đô năm 2024 đã tạo nhiều cơ chế, chính sách đặc thù, mở rộng phân cấp, phân quyền cho Hà Nội trong quản lý đô thị, quy hoạch, huy động nguồn lực đầu tư phát triển.

Ông Nguyễn Hải Đăng - Phó Chủ tịch UBND phường Hồng Hà phát biểu.

Tuy nhiên, trước những thay đổi trong tổ chức bộ máy nhà nước, mô hình chính quyền địa phương hai cấp và yêu cầu phát triển mới, một số quy định không còn phù hợp, cần được điều chỉnh.

Luật Thủ đô năm 2026 tiếp tục thể hiện mạnh mẽ chủ trương phân cấp, phân quyền, trao thêm thẩm quyền để Hà Nội chủ động quyết định và chịu trách nhiệm trong các lĩnh vực phát triển. Đồng thời, Luật định hướng phát triển Thủ đô dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế số, kinh tế tri thức; tăng cường liên kết vùng và khai thác hiệu quả không gian đô thị.

Tại hội nghị, luật sư Nguyễn Quốc Tuấn - Trưởng Văn phòng Luật sư Tuấn Lan, báo cáo viên hội nghị đã giới thiệu những nội dung trọng tâm của Luật Thủ đô năm 2026. Theo ông, điểm nổi bật của Luật là trao cho Hà Nội cơ chế phân quyền toàn diện, tối đa trên nhiều lĩnh vực như tổ chức bộ máy, biên chế, tài chính - ngân sách, quy hoạch nhằm nâng cao tính tự chủ và tạo động lực phát triển.

Hội nghị thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân trên địa bàn phường.

Bên cạnh đó, Luật quy định cơ chế tài chính đặc thù cho Hà Nội; cho phép thành phố chủ động hơn trong huy động nguồn lực đầu tư các dự án quan trọng, liên vùng. Luật cũng đặt mục tiêu xây dựng và phát triển Thủ đô với tầm nhìn dài hạn, trong đó chú trọng mô hình đô thị phát triển theo định hướng giao thông công cộng, quản lý hiệu quả không gian đô thị, không gian ngầm, không gian tầm thấp và tầm cao.

Một nội dung đáng chú ý khác là chính sách thu hút nhân tài, chuyên gia, nhà khoa học nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Luật cũng quy định cơ chế miễn trách nhiệm pháp lý trong một số trường hợp khi cán bộ, tổ chức thực hiện thử nghiệm cơ chế mới vì lợi ích chung, đã tuân thủ đầy đủ quy trình, không có động cơ vụ lợi nhưng phát sinh rủi ro trong quá trình thực hiện.

Theo ông, để đưa Luật Thủ đô năm 2026 vào cuộc sống, thành phố Hà Nội sẽ tiếp tục ban hành nhiều nghị quyết, chính sách cụ thể để triển khai. Trong đó, một số nghị quyết đã được HĐND thành phố thông qua, liên quan đến hỗ trợ an sinh xã hội, giáo dục, văn hóa, đăng ký doanh nghiệp, bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội và các chính sách dành cho người dân.

Được phạt gấp đôi quy định chung, tăng tính răn đe hành vi vi phạm

Tại hội nghị, báo cáo viên cũng giới thiệu những nội dung được người dân quan tâm là Luật thủ đô quy định cho phép HĐND Tp.Hà Nội quyết định mức xử phạt vi phạm hành chính cao hơn mức chung của cả nước trong một số lĩnh vực đặc thù.

Theo luật sư Nguyễn Quốc Tuấn, quy định này nhằm phù hợp với đặc thù của Thủ đô, nơi có mật độ dân cư cao, tốc độ đô thị hóa nhanh và phát sinh nhiều vấn đề cần quản lý chặt chẽ. Các lĩnh vực áp dụng gồm: phòng cháy, chữa cháy; văn hóa, quảng cáo; đất đai; xây dựng; an toàn thực phẩm; giao thông đường bộ; bảo vệ môi trường; an ninh trật tự và an toàn xã hội.

Ông Nguyễn Quốc Tuấn - báo cáo viên hội nghị.

Đơn cử, trong lĩnh vực đất đai, hành vi lấn chiếm đất phi nông nghiệp tùy diện tích có thể bị xử phạt từ 10-30 triệu đồng. Khi áp dụng cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô, mức phạt có thể tăng lên từ 20-60 triệu đồng.

Trong lĩnh vực xây dựng, hành vi thi công công trình gây lún, nứt, hư hỏng công trình lân cận hoặc có nguy cơ gây sụp đổ đối với nhà ở riêng lẻ hiện bị xử phạt từ 30-40 triệu đồng. Theo quy định mới, mức xử phạt tại Hà Nội có thể tăng lên 60-80 triệu đồng nhằm tăng tính răn đe, phòng ngừa vi phạm.

Đáng chú ý, khoản 2 Điều 14 Luật Thủ đô năm 2026 quy định biện pháp ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh vi phạm để bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội.

Người dân ghi chép lại những nội dung quan trọng.

Biện pháp này được áp dụng đối với một số trường hợp như: Công trình xây dựng sai quy hoạch, không có giấy phép xây dựng hoặc xây dựng sai giấy phép; công trình xây dựng trên đất lấn, chiếm; công trình chưa được thẩm duyệt, nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy nhưng đã đưa vào hoạt động; cơ sở karaoke, vũ trường không bảo đảm điều kiện an toàn PCCC; cơ sở sản xuất, kinh doanh vi phạm nghiêm trọng về môi trường nhưng không chấp hành yêu cầu khắc phục.

Trong chương trình hội nghị, luật gia Phạm Thu Hương – Chánh văn phòng Hội Luật gia Tp.Hà Nội và luật sư Nguyễn Quốc Tuấn còn tư vấn pháp luật miễn phí cho người dân có nhu cầu.

Theo luật sư Tuấn, việc trao cho Hà Nội quyền áp dụng mức xử phạt cao hơn và các biện pháp quản lý đặc thù không nhằm làm tăng gánh nặng cho người dân, doanh nghiệp mà hướng tới nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, bảo vệ an toàn cộng đồng và xây dựng Thủ đô văn minh, hiện đại.

Để đưa Luật Thủ đô năm 2026 vào cuộc sống, Hà Nội sẽ tiếp tục ban hành các nghị quyết, chính sách cụ thể nhằm triển khai các quy định mới, trong đó có nhiều chính sách liên quan đến an sinh xã hội, giáo dục, văn hóa, bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội và hỗ trợ người dân.