Hội nghị BPC 2026: Mở rộng cơ hội giao thương, hỗ trợ doanh nghiệp
Trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động nhanh, chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc và các tiêu chuẩn xanh ngày càng trở thành điều kiện bắt buộc để tham gia thị trường. Ngày 23/10, TPHCM đăng cai Hội nghị Bàn tròn các thành phố Đối tác Kinh tế (BPC) lần thứ 35 năm 2026 với chủ đề 'Đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững' không đơn thuần là một hoạt động ngoại giao đa phương. Đây là tuyên bố về một định hướng phát triển, đồng thời là phép thử cho khả năng biến cam kết thành hành động thực tiễn của một đô thị đầu tàu.
Khẳng định bước chuyển tư duy trong hợp tác quốc tế: từ chia sẻ kinh nghiệm sang kết nối nguồn lực. Phát biểu của đồng chí Nguyễn Lộc Hà (Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố) đã đặt ra yêu cầu mang tính bước ngoặt khi mong muốn mạng lưới BPC "chuyển từ chia sẻ kinh nghiệm sang kết nối nguồn lực, từ trao đổi ý tưởng sang triển khai các sáng kiến cụ thể". Đây là sự thay đổi về chất.
Các diễn đàn đa phương thường có nguy cơ dừng lại ở biên bản ghi nhớ và những tuyên bố chung; yêu cầu đặt hợp tác gắn với nhu cầu doanh nghiệp, với khả năng tiếp cận công nghệ, nhà đầu tư và thị trường cho thấy một cách tiếp cận thực chất hơn. Lợi thế cạnh tranh của đô thị trong kỷ nguyên mới không còn nằm ở tài nguyên sẵn có, mà ở năng lực kết nối kết nối chính sách với thực tiễn, kết nối doanh nghiệp với công nghệ và nguồn vốn.
Xác lập mối quan hệ song hành giữa đổi mới sáng tạo và tăng trưởng xanh. Ông Nguyễn Lộc Hà nhấn mạnh: Hai yếu tố này "cần được thúc đẩy song hành, gắn với nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và hiệu quả sử dụng tài nguyên" phản ánh một nhận thức chiến lược, doanh nghiệp không thể đổi mới sáng tạo mà bỏ qua yếu tố môi trường, và cũng không thể tăng trưởng xanh nếu thiếu công nghệ.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND TPHCM Nguyễn Lộc Hà
Những con số được nêu tại hội nghị càng củng cố luận điểm này: GRDP 9 tháng đầu năm 2026 tăng 9,06%, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 10,9%, đồng thời Thành phố đã kiểm kê khí nhà kính tại 360 cơ sở, trong đó 240 cơ sở xây dựng kế hoạch giảm phát thải giai đoạn 2026-2030. Đây là minh chứng cho thấy tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường không phải là hai lựa chọn loại trừ nhau. Ý nghĩa của mô hình này vượt ra ngoài phạm vi một địa phương, trở thành bài học cho các đô thị đang công nghiệp hóa nhanh trong mạng lưới BPC.
Cách tiếp cận "lấy doanh nghiệp làm trung tâm" đã được cụ thể hóa. Phiên thảo luận không dừng ở những khẩu hiệu chung mà đi vào chuỗi giá trị hỗ trợ doanh nghiệp: từ hình thành ý tưởng, ươm tạo, thử nghiệm công nghệ đến thương mại hóa và mở rộng thị trường. Nhìn nhận những rào cản của doanh nghiệp nhỏ và vừa khi chuyển đổi xanh: chi phí đầu tư, đo lường lượng phát thải, khả năng tiếp cận tài chính xanh. Việc đặt những khó khăn này lên bàn thảo luận, cho thấy tính thực chất của diễn đàn, đây là sự dịch chuyển từ chính sách ban hành từ trên xuống sang cơ chế đối thoại, nơi doanh nghiệp, nhà đầu tư, trung tâm ươm tạo và chính quyền cùng xác định nhu cầu và giải pháp.
Khẳng định chuyển đổi xanh phải diễn ra đồng bộ, không chỉ ở một lĩnh vực. Tám nhóm giải pháp thúc đẩy chuyển đổi công nghiệp mà Thành phố giới thiệu công nghiệp tuần hoàn, khu công nghiệp sinh thái, công nghiệp môi trường, năng lượng tái tạo, hỗ trợ doanh nghiệp, thu hút đầu tư xanh cho thấy một cách tiếp cận hệ sinh thái. Đặc biệt, việc đề cập tiêu chuẩn ESG trong xuất khẩu và quản lý trung tâm dữ liệu theo hướng tiết kiệm năng lượng cho thấy, chuyển đổi xanh đã len vào từng ngõ ngách của nền kinh tế, từ sản xuất đến hạ tầng số.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm
Ở lĩnh vực đô thị, định hướng phát triển đa cực gắn với đường sắt đô thị theo mô hình TOD là hướng đi phù hợp xu thế toàn cầu, giúp giảm phát thải, tạo không gian đô thị nén và hiệu quả. Thành phố đề xuất hợp tác trao đổi chuyên gia, chuyển giao công nghệ, quản lý vận hành cho thấy Thành phố tìm kiếm giải pháp có thể triển khai, không dừng ở ý tưởng.
Việc rà soát triển khai Tuyên bố chung BPC năm 2025 về giảm phát thải carbon cho thấy mạng lưới không chỉ đưa ra cam kết mà còn kiểm tra, đánh giá việc thực hiện. Các đề xuất chia sẻ thông tin về thách thức môi trường, cơ hội kinh doanh xanh và chương trình hỗ trợ doanh nghiệp cho thấy BPC đang dần trở thành trung tâm tri thức về phát triển bền vững điều có ý nghĩa quan trọng khi các thách thức môi trường ngày càng phức tạp và không thể giải quyết đơn lẻ bởi bất kỳ đô thị nào.


Đại biểu tham gia tham luận
Tuy nhiên, cần nhìn nhận thẳng thắn những thách thức còn lại. Các rào cản về chi phí chuyển đổi xanh, đo lường phát thải và tiếp cận tài chính xanh không thể giải quyết trong một sớm một chiều. Câu hỏi lớn nhất là liệu các cam kết tại hội nghị có được chuyển hóa thành hành động cụ thể hay không. Điều này phụ thuộc vào năng lực thực thi, sự tham gia tích cực của doanh nghiệp và cơ chế theo dõi, giám sát các sáng kiến hợp tác. Nếu thiếu cơ chế thực thi, hội nghị khó tạo ra tác động thực chất.
Thành phố cần cụ thể hóa các sáng kiến thành chương trình hành động có thời hạn và phân công trách nhiệm rõ ràng; chính sách tài chính cụ thể như tín dụng xanh, quỹ hỗ trợ chuyển đổi công nghệ, ưu đãi thuế cho doanh nghiệp đáp ứng ESG; gắn TOD với quy hoạch tổng thể và lộ trình đầu tư; tăng cường vai trò doanh nghiệp như chủ thể tham gia hoạch định chính sách, không chỉ là đối tượng thụ hưởng.
Hội nghị BPC lần thứ 35 đã tạo ra một diễn đàn có chiều sâu, nơi TPHCM vừa khẳng định vị thế đầu tàu, vừa đặt ra yêu cầu cao hơn cho chính mình và mạng lưới. Giá trị lớn nhất của hội nghị nằm ở sự thẳng thắn nhìn nhận khó khăn và định hướng chuyển từ ý tưởng sang hành động. Tầm nhìn đã đúng, giờ là lúc cần chứng minh bằng kết quả đo lường được ở doanh nghiệp, ở đô thị và ở từng cam kết giảm phát thải được đưa vào thực tiễn.
Tại hội nghị, chuyển đổi công nghiệp xanh cũng là vấn đề quan trọng được thảo luận nhằm duy trì sức cạnh tranh trong dài hạn. Trong 9 tháng đầu năm 2026, công suất điện mặt trời mái nhà đạt 1.865,7MWp; khoảng 68% xe buýt đang sử dụng điện, năng lượng xanh, hướng tới mục tiêu 100% vào đầu năm 2027. Những kết quả này phản ánh nỗ lực kết hợp mục tiêu tăng trưởng kinh tế với chuyển đổi mô hình sản xuất và sử dụng năng lượng. Tuy nhiên, để chuyển đổi xanh trở thành động lực tăng trưởng thực chất, sức ép chuyển đổi khi các thị trường quốc tế chú trọng những tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị (ESG).
Hội nghị lần này cũng tăng cường chia sẻ, trao đổi về giảm phát thải carbon và phát triển bền vững được thông qua tại hội nghị BPC năm 2025 ở Osaka, đồng thời xác định những hành động cần tiếp tục phối hợp. Với TPHCM, việc đưa cam kết giảm phát thải vào thực tiễn cần gắn với những chương trình hỗ trợ có khả năng tiếp cận rộng rãi, nhất là đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs). Các doanh nghiệp cần được hỗ trợ từ khâu xác định mức phát thải, lựa chọn công nghệ, lập kế hoạch chuyển đổi đến tìm kiếm nguồn vốn và đáp ứng yêu cầu của khách hàng quốc tế.
Mạng lưới Business Partner City (BPC) được Chính quyền thành phố Osaka khởi xướng năm 1988 nhằm xây dựng mạng lưới hợp tác kinh tế giữa các thành phố, ban đầu tập trung tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Hội nghị Bàn tròn BPC được tổ chức hằng năm từ năm 1990, luân phiên tại các thành phố thành viên. TPHCM tham gia mạng lưới từ tháng 5/1997. Qua nhiều năm, BPC trở thành kênh kết nối chính quyền, tổ chức xúc tiến thương mại, hiệp hội và doanh nghiệp, thúc đẩy hợp tác trong thương mại, đầu tư và phát triển bền vững. Đối với TPHCM, việc chủ động kết nối mạng lưới đối tác quốc tế, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thị trường, công nghệ và nguồn vốn xanh sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

