Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và tính xác thực tại Hà Nội

Hội nghị do Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam phối hợp với UNESCO, UBND TP Hà Nội, UBND tỉnh Ninh Bình tổ chức tại Hà Nội và Ninh Bình từ ngày 27-9 đến ngày 1-10.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Bộ trưởng Lê Hoài Trung nhấn mạnh, chính sách của Việt Nam coi trọng văn hóa là nền tảng, là mục tiêu và động lực của phát triển bền vững; Việt Nam chủ trương bảo tồn để phát triển, phát triển để bảo tồn tốt hơn, kiên quyết không đánh đổi bản sắc và di sản để chạy theo tăng trưởng kinh tế đơn thuần, coi đầu tư cho văn hóa là đầu tư cho phát triển, cho con người và cho tương lai.

 Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung thay mặt Chính phủ phát biểu khai mạc hội nghị.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận một số nội dung trọng tâm: Thứ nhất, nhìn nhận tính xác thực trên nền tảng tôn trọng sự đa dạng văn hóa, đặt mỗi di sản trong chính bối cảnh văn hóa đã sinh ra và nuôi dưỡng di sản, đề nghị hội nghị làm sâu sắc thêm nhận thức chung về tính xác thực, để Danh mục Di sản thế giới ngày càng cân bằng, tiêu biểu và đáng tin cậy.

Thứ hai, đề cao trách nhiệm với lịch sử và các thế hệ tương lai, bảo đảm mọi quyết định bảo tồn, tu bổ, phục hồi dựa trên cơ sở khoa học, đối thoại cởi mở và ứng dụng công nghệ có trách nhiệm, đề nghị hội nghị thảo luận, hình thành những nguyên tắc ứng xử có trách nhiệm khi ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo vào di sản, để công nghệ thực sự phục vụ sự thật lịch sử.

Thứ ba, lấy người dân và cộng đồng làm trung tâm, làm chủ thể, đặc biệt coi trọng tiếng nói của các nghệ nhân, người cao tuổi, phụ nữ và cộng đồng các dân tộc - những người đang trực tiếp lưu giữ, thực hành và trao truyền di sản, đồng thời phát huy vai trò của thế hệ trẻ trong tiếp nối và sáng tạo các giá trị di sản.

Thứ tư, tăng cường đoàn kết, hợp tác quốc tế và chuyển nhận thức thành hành động, nhất là chia sẻ kinh nghiệm, công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và hỗ trợ các quốc gia đang phát triển.

Bộ trưởng đề xuất thành lập Mạng lưới hợp tác di sản châu Á - Thái Bình Dương, phối hợp với UNESCO tổ chức định kỳ chương trình đào tạo khu vực cho thế hệ chuyên gia di sản trẻ và duy trì hình thức đối thoại này thành diễn đàn định kỳ của khu vực. Việt Nam mong muốn Văn kiện Hà Nội không dừng lại ở nhận thức mà trở thành định hướng cho hành động.

 Ông Ihsan Mustafa Yurdakul, Chủ tịch Ủy ban Di sản thế giới lần thứ 49 phát biểu.

Phát biểu trong Phiên khai mạc, Chủ tịch Ủy ban Di sản thế giới lần thứ 49 Ishan Mustafa Yurdakul đánh giá cao vai trò năng động, tích cực của nước chủ nhà Việt Nam với tư cách là Phó chủ tịch Ủy ban Di sản thế giới, khẳng định việc thúc đẩy đối thoại khu vực châu Á - Thái Bình Dương sẽ góp phần củng cố tính bao trùm và bền vững cho hệ thống Di sản thế giới thông qua tôn trọng sự đa dạng văn hóa; cam kết sẽ phối hợp chặt chẽ với Việt Nam thúc đẩy kết quả của Hội nghị này tại Khóa họp lần thứ 49 của Ủy ban Di sản thế giới được tổ chức tại Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) năm 2027.

Thay mặt Tổng giám đốc UNESCO, Giám đốc Trung tâm Di sản thế giới Lazare Eloundou Assomo khẳng định, Việt Nam luôn là thành viên tích cực, có trách nhiệm của UNESCO, Ủy ban Di sản thế giới, là điển hình của bảo tồn và phát huy giá trị di sản gắn với phát triển bền vững kinh tế - xã hội, gắn với sinh kế của người dân. Ông Assomo tin rằng, các khuyến nghị từ Văn kiện Hà Nội khẳng định nỗ lực của châu Á - Thái Bình Dương đóng góp vào tiến trình thảo luận chung, giúp Công ước Di sản thế giới ngày càng mạnh mẽ, bao trùm và phản ánh đúng đắn sự đa dạng di sản của nhân loại.

Ngay trước Phiên khai mạc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung đã có buổi làm việc với Chủ tịch Ủy ban Di sản thế giới lần thứ 49, Giám đốc Trung tâm Di sản thế giới, các Đại sứ các nước bên cạnh UNESCO, ICOMOS và đại biểu quốc tế tham dự Hội nghị.

Sau Phiên khai mạc, hội nghị tiếp tục với các phiên toàn thể, trao đổi chuyên môn, hoạt động trưng bày và chương trình tại Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long, trong đó có Lễ khởi công Dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên.

Phiên bế mạc diễn ra ngày 30-9, dự kiến thông qua Văn kiện Hà Nội về Di sản và tính xác thực, phản ánh các quan điểm và ưu tiên của khu vực châu Á - Thái Bình Dương, góp phần vào tiến trình hoàn thiện nhận thức và thực hành về tính xác thực trong hệ thống Di sản thế giới.

Tại Ninh Bình, các đại biểu sẽ khảo sát Quần thể danh thắng Tràng An và khu vực Tam Chúc.