Hội nghị quán triệt Nghị quyết Đại hội XIV: Thành lập Ban Chỉ đạo Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam

Đồng chí Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh giới thiệu Chuyên đề: "Đề cương Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo Cách mạng Việt Nam (1930 - 2030), định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo (2030 -2130) và Tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội". Ảnh: Phương Hoa/TTXVN

Mở đầu phần trình bày, đồng chí Đoàn Minh Huấn đã nhắc lại tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm tại phiên bế mạc Đại hội XIV của Đảng. Với tầm nhìn chiến lược, Đại hội đã giao trọng trách cho Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV tiến hành hai nội dung tổng kết đặc biệt quan trọng: Tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội và Tổng kết 100 năm sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với cách mạng Việt Nam (1930-2030), định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo (2030 – 2130). Thực hiện nhiệm vụ này, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và đồng chí Tổng Bí thư đã lãnh đạo, chỉ đạo khẩn trương để sớm hoàn thiện Đề cương báo cáo trước hội nghị.

Tầm nhìn chiến lược trong tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng

Về Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam (1930-2030) và định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo (2030 – 2130), đồng chí Đoàn Minh Huấn nhấn mạnh sự cần thiết của công tác này. Tổng kết lý luận và thực tiễn là hoạt động then chốt trong công tác lý luận của Đảng sau mỗi chu trình lãnh đạo, nhằm đưa ra các quyết định dựa trên nguồn tri thức phong phú, đặc biệt là tri thức chiến lược.

Đồng chí Đoàn Minh Huấn phân tích, chu trình 100 năm tạo ra một "khoảng lùi lịch sử", với độ dài cần thiết để nhìn lại tiến trình lịch sử với chiều sâu lắng đọng. Đây là cơ hội để đúc kết những vấn đề mang tính quy luật mà ở từng giai đoạn cụ thể, sự vận động của thực tiễn có thể chưa đủ độ chín muồi để nhận diện sâu sắc. Tại thời điểm bước ngoặt lịch sử, khi 100 năm thứ nhất khép lại và 100 năm thứ hai mở ra, việc tiến hành "đại tổng kết" là yêu cầu cấp thiết để hình thành nguồn tri thức chiến lược phục vụ sự nghiệp cách mạng trong thời kỳ mới. Đây được coi là cuộc đại tổng kết "có một không hai", khẳng định vai trò lãnh đạo và cầm quyền của Đảng trong suốt tiến trình lịch sử.

Về mục tiêu, đợt tổng kết này hướng tới đánh giá toàn diện, khách quan và khoa học tiến trình 100 năm lãnh đạo của Đảng trên tất cả các thời kỳ và lĩnh vực, bao gồm cả thành tựu và hạn chế. Quan trọng hơn, tổng kết nhằm chung đúc, nâng tầm các bài học kinh nghiệm thành những vấn đề mang tính quy luật của cách mạng Việt Nam suốt một thế kỷ qua. Tri thức từ 100 năm thứ nhất sẽ làm nền tảng để chuyển hóa thành tầm nhìn và định hướng mô hình phát triển cho 100 năm thứ hai. Đồng thời, quá trình này cũng nhằm định hướng hệ thống tri thức, dữ liệu số hóa phong phú về lịch sử Đảng, phục vụ công tác giáo dục truyền thống và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Về nội dung, Đề án tổng kết dự kiến tập trung vào ba phần lớn. Trong đó, phần tổng kết quá trình 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng (1930 – 2030) được phân kỳ thành 4 kỷ nguyên: (i) Kỷ nguyên giành độc lập dân tộc (1930 – 1945); (ii) Kỷ nguyên bảo vệ nền độc lập, kháng chiến chống xâm lược, thống nhất Tổ quốc, bước đầu đi lên chủ nghĩa xã hội (1945 – 1985); (iii) Kỷ nguyên đổi mới, hội nhập và phát triển (1986 – 2025); (iv) Kỷ nguyên vươn mình phát triển giàu mạnh, thịnh vượng của dân tộc, bắt đầu từ năm 2026. Trong đó, giai đoạn 2026 – 2030 được xác định là khởi đầu của kỷ nguyên mới.

Việc tổng kết sẽ triển khai theo logic giữa mục tiêu, đường lối, phương thức lãnh đạo của Đảng và kết quả hiện thực hóa trong thực tiễn. Trên cơ sở đó, báo cáo sẽ đúc kết những thành tựu vĩ đại và bài học lớn mang tính quy luật, những vấn đề lặp đi lặp lại giữa các kỷ nguyên và các thời điểm chuyển hướng chiến lược.

Đối với định hướng lãnh đạo phát triển đất nước đến năm 2045 và tầm nhìn 100 năm thứ hai (2030 - 2130), Đề cương xác định nhiệm vụ dự báo xu hướng vận động, các khả năng phát triển và hình thức tiến hóa của mô hình phát triển trong tương lai. Từ đó, xác định mục tiêu phát triển đất nước đến giữa thế kỷ XXI, đề xuất cơ chế, phương thức và mô hình để hiện thực hóa mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2130.

Đánh giá 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước

Chuyển sang nội dung thứ hai về Tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (1991-2031), đồng chí Đoàn Minh Huấn khẳng định vai trò, chức năng của Cương lĩnh trong việc thiết kế mô hình phát triển đất nước. Cương lĩnh vừa xác định mục tiêu phấn đấu, vừa là cơ sở để giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa và phòng ngừa nguy cơ chệch hướng.

Dẫn lời đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, đồng chí Đoàn Minh Huấn nhấn mạnh: Cương lĩnh đầu tiên của Đảng được thiết kế từ năm 1930 nhưng có giá trị chỉ đạo dân tộc xuyên suốt gần một trăm năm nay. Tuy nhiên, do đặc điểm thời kỳ quá độ có sự đan xen giữa cái mới chưa hoàn chỉnh và cái cũ còn tồn tại, cùng với sự vận động của thực tiễn có những nội dung nằm ngoài khả năng dự báo, việc tổng kết là vô cùng cần thiết. Tổng kết để khẳng định những giá trị đã được hiện thực hóa và còn nguyên giá trị cần kiên định giữ vững; đồng thời nhận diện những giá trị chỉ phù hợp trong bối cảnh cuối thế kỷ XX, đầu thế kỷ XXI nay cần bổ sung, phát triển phù hợp với kỷ nguyên mới.

Nội dung tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh dự kiến gồm 5 phần chính:

Thứ nhất, tập trung vào những vấn đề lý luận và thực tiễn về quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Phần này sẽ đánh giá bối cảnh, xu thế, mâu thuẫn lớn của thời đại và đặc điểm thời kỳ quá độ tại Việt Nam; định dạng mô hình, giá trị cốt lõi và các trụ cột phát triển của mô hình chủ nghĩa xã hội Việt Nam.

Thứ hai, đi sâu vào những vấn đề lý luận và thực tiễn trong thực hiện các định hướng lớn về phát triển đất nước. Báo cáo sẽ làm rõ sự phát triển nhận thức lý luận, kết quả trên các lĩnh vực trọng yếu, chỉ ra thành tựu, hạn chế và nguyên nhân trong suốt tiến trình 40 năm.

Thứ ba, tổng kết những vấn đề lý luận và thực tiễn trong xây dựng Đảng và hệ thống chính trị. Trọng tâm là sự phát triển lý luận về Đảng cầm quyền, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, Mặt trận Tổ quốc và phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa.

Thứ tư, đánh giá tổng quát, rút ra bài học lớn và xác định những vấn đề đặt ra cần giải đáp ở tầm lý luận. Các bài học này sẽ bám sát đặc trưng của tổng kết Cương lĩnh - văn kiện chính trị nền tảng của Đảng cầm quyền.

Thứ năm, phân tích bối cảnh kỷ nguyên mới và đưa ra những đề xuất kiến nghị. Phần này sẽ đưa ra các dự báo chiến lược đến năm 2045, tầm nhìn đến cuối thế kỷ XXI; hoàn thiện lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Về phương thức tổng kết, Ban Chỉ đạo yêu cầu nghiên cứu hệ thống văn kiện Đảng và các nguồn tư liệu phong phú, đặc biệt là thực hiện "hồi hương" các tư liệu về Đảng ở nước ngoài phục vụ nghiên cứu. Quá trình này cần kết hợp chặt chẽ, liên thông giữa tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng và tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh; đồng thời ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số để xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về lịch sử Đảng.

Thành lập Ban Chỉ đạo tổng kết

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: Phương Hoa/TTXVN

Cũng tại hội nghị, đồng chí Đoàn Minh Huấn đã trân trọng thông báo Quyết định số 05 ngày 6/2/2026 của Bộ Chính trị về việc thành lập Ban Chỉ đạo Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam (1930 - 2030), định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo (2030 - 2130) và tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội.

Theo Quyết định, Ban Chỉ đạo do đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng làm Trưởng Ban Chỉ đạo.

Các đồng chí Phó Trưởng Ban Chỉ đạo gồm: đồng chí Lương Cường, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch nước - Phó Trưởng Ban; đồng chí Phạm Minh Chính, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Thủ tướng Chính phủ - Phó Trưởng Ban; đồng chí Trần Thanh Mẫn, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội khóa XV - Phó Trưởng Ban; đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư - Phó Trưởng Ban Thường trực; đồng chí Lê Minh Hưng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương - Phó Trưởng Ban; đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương - Phó Trưởng Ban; đồng chí Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh - Phó Trưởng Ban; đồng chí Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương - Phó Trưởng Ban.

Các thành viên Ban Chỉ đạo bao gồm các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước: nguyên Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh; nguyên Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng; nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An, Nguyễn Sinh Hùng, Nguyễn Thị Kim Ngân; các nguyên Thường trực Ban Bí thư Lê Hồng Anh, Trần Quốc Vượng. Cùng tham gia có các đồng chí lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương như: Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài, Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng Phạm Gia Túc, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Trần Sỹ Thanh, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam Nguyễn Trọng Nghĩa, Trưởng Ban Chính sách chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị và nhiều đồng chí lãnh đạo khác.

Bộ Chính trị cũng quyết định thành lập Thường trực Ban Chỉ đạo gồm: Tổng Bí thư Tô Lâm (Trưởng Ban Chỉ đạo, Trưởng bộ phận thường trực); Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú (Phó trưởng bộ phận thường trực); Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết; Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Đoàn Minh Huấn; Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương Nguyễn Xuân Thắng; Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí; Chánh Văn phòng Trung ương Đảng Phạm Gia Túc; Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Trần Sỹ Thanh; Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị.

Hội đồng Lý luận Trung ương và Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh được giao là cơ quan thường trực giúp Ban Chỉ đạo triển khai thực hiện các nội dung công việc.

Ban Chỉ đạo có nhiệm vụ định hướng xây dựng cương lĩnh phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên phát triển mới, báo cáo Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV để trình Đại hội XV của Đảng.

Việt Đức (TTXVN)