Hội nghị Sinh hoạt chuyên môn cụm: Xây dựng 'Mạng lưới tri thức' trước thềm kỳ thi tốt nghiệp

Các nhà giáo tham dự Hội nghị chuyên môn cụm vào tháng 3/2026. Ảnh: Trần Văn Tâm

Nhận thức rõ vai trò đơn vị cụm trưởng, Trường trung học phổ thông Nguyễn Trãi đã chủ động đăng cai tổ chức Hội nghị Sinh hoạt chuyên môn Cụm 1 - Lần thứ nhất. Đây không chỉ là một buổi họp chuyên môn thuần túy, mà là diễn đàn để hơn 100 cán bộ quản lý và giáo viên từ 12 đơn vị cùng chia sẻ kinh nghiệm, đề xuất giải pháp để tháo gỡ khó khăn và chuẩn bị tâm thế tốt nhất cho kỳ thi tốt nghiệp năm 2026.

Trong không khí khẩn trương của học kỳ II, Hội nghị chuyên môn cụm trung học phổ thông số 1 diễn ra vào trung tuần tháng 3. Tại hội nghị này, ông Trần Thanh Việt - Phó Trưởng phòng Giáo dục Trung học (Sở Giáo dục và Đào tạo Tây Ninh) nêu quan điểm: "Liên kết nhà trường không chỉ là chia sẻ kinh nghiệm, mà phải là không gian để thống nhất phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá, hướng tới mục tiêu cao nhất là giúp học sinh đạt chuẩn năng lực đầu ra".

Các nhóm thảo luận chuyên sâu trong hội nghị chuyên môn cụm. Ảnh: Trần Văn Tâm

Giải quyết những vấn đề "nóng" từ thực tiễn

Sau phiên khai mạc, Hội nghị chia thành 10 nhóm thảo luận chuyên sâu. Tại nhóm quản lý, các hiệu trưởng và phó hiệu trưởng đã tập trung chia sẻ đổi mới tư duy. Nhiều giải pháp về tổ chức dạy học 2 buổi/ngày và đa dạng hóa hình thức giáo dục đã được đưa ra nhằm phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực học sinh thay vì chỉ chạy theo điểm số.

Tại các phòng bộ môn, không khí thảo luận diễn ra sôi nổi với tâm điểm là chiến lược ôn thi tốt nghiệp:

Trước hết, nhóm Ngữ văn và khoa học xã hội (bao gồm các môn Lịch sử, Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật) tập trung tháo gỡ băn khoăn đề thi minh họa. Năm nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo không công bố minh họa đề thi tốt nghiệp mà khẳng định cấu trúc, định dạng đề thi và tỷ lệ cấp độ năng lực tư duy giống như năm 2026, kiến thức chủ yếu tập trung ở lớp 12.

Do đó, giáo viên chủ trì môn Ngữ văn tập trung vào việc chia sẻ những căn cứ xây dựng đề thi, ma trận, định dạng, cấu trúc đề thi. Đặc biệt, phân tích đề thi năm 2025 để định hướng dạy ôn tập cho học sinh trong thời gian còn lại. Đồng thời, giáo viên còn được chia sẻ những giải pháp hay từ các trường trong cụm, giúp học sinh hình thành kỹ năng trả lời câu hỏi đọc hiểu, viết đoạn/bài văn hiệu quả. Nhóm thống nhất quan điểm dạy học theo hướng mở, tập trung vào phương pháp hình thành kỹ năng cho học sinh, không lệ thuộc vào văn mẫu theo đúng tinh thần của Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Với môn Địa lý, nóng hổi với việc cập nhật số liệu sau sáp nhập địa giới hành chính. Các giáo viên đã thống nhất thay đổi từ tư duy "học thuộc lòng" sang tư duy "phân tích năng lực" thông qua Atlat và liên hệ thực tiễn. Riêng, môn Lịch sử và Giáo dục kinh tế và pháp luật đã tìm ra lời giải cho bài toán "hệ thống hóa kiến thức khổng lồ" trong quỹ thời gian hạn hẹp, đặc biệt là cách xử lý dạng câu hỏi Đúng/Sai mới lạ. Điều lo lắng nhất là biện pháp giúp học sinh ôn tập hiệu quả đối với học sinh thay đổi tổ hợp môn vào cuối học kỳ.

Bên cạnh đó, nhóm Toán và Tiếng Anh thì băn khoăn với thách thức công nghệ. Các giáo viên môn Toán bày tỏ lo ngại về sự lệ thuộc của học sinh vào các ứng dụng giải bài tập, khiến học sinh không tư duy. Giải pháp được đưa ra là tập trung vào các chuyên đề rèn luyện tư duy độc lập và tối ưu hóa 2 tiết ôn tập/tuần. Trong khi đó, môn Tiếng Anh tập trung vào kỹ thuật quản lý lớp sĩ số đông và phương pháp làm dạng bài Text Completion cho các đối tượng học sinh có năng lực khác nhau.

Ở một góc nhìn khác, nhóm khoa học tự nhiên (Vật lý, Hóa học, Sinh học) thống nhất xây dựng "Kho học liệu dùng chung". Điểm nổi bật là ý tưởng thiết lập file Google Drive để chia sẻ các bộ đề chất lượng, tập trung vào các câu hỏi mang tính ứng dụng đời sống, giúp học sinh từ mức độ trung bình cũng có thể nắm vững lý thuyết trọng tâm. Không chỉ dừng lại ở việc chia sẻ trên Google Drive, cái được lớn nhất chính là sự tự tin và tâm thế sẵn sàng của đội ngũ giáo viên trước một kỳ thi còn nhiều mới mẻ.

Sức lan tỏa từ Hội nghị Sinh hoạt chuyên môn cụm

Dù là lần đầu tiên tổ chức, Hội nghị Sinh hoạt chuyên môn Cụm 1 đã tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ. Những khác biệt về điều kiện đặc thù của từng trường đã được tháo gỡ bằng tiếng nói chung trong việc thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.

Quan trọng hơn, đây được ví như một "trường học lớn" để các giáo viên trẻ học hỏi bản lĩnh từ những người đi trước, từ cách ra đề đến kỹ năng ứng biến với những thay đổi của cấu trúc đề thi. Ngoài ra, việc thu hẹp khoảng cách chất lượng giữa các đơn vị thông qua chia sẻ nguồn lực chính là giá trị nhân văn nhất mà hội nghị mang lại.

Có thể nói, những kết quả này không chỉ là bước đệm cho kỳ thi tốt nghiệp sắp tới, mà còn là tiền đề vững chắc để các nhà trường xây dựng kế hoạch giáo dục chiến lược cho năm học 2026-2027 và những năm tiếp theo.

Trần Văn Tâm