Hội nghị Tái thiết Ukraine 2026: Cam kết vượt kỳ vọng, châu Âu đặt cược vào tương lai Kiev

Giữa lúc xung đột Nga-Ukraine chưa có dấu hiệu kết thúc, Hội nghị Tái thiết Ukraine 2026 (25-26/6) tại thành phố Gdansk (Ba Lan) đã mang lại những cam kết tài chính và chính trị vượt dự báo.

Một dự án khả thi

Khi Hội nghị Tái thiết Ukraine 2026 khép lại, điều gây chú ý nhất không phải là những tuyên bố chính trị quen thuộc, mà là quy mô và tính cụ thể của các cam kết hỗ trợ dành cho Kiev.

Trong bối cảnh kinh tế châu Âu đối mặt nhiều sức ép, lạm phát tuy hạ nhiệt nhưng tăng trưởng còn mong manh, nhiều nhà quan sát trước hội nghị đã dự báo các cam kết mới dành cho Ukraine sẽ thận trọng hơn. Tuy nhiên, kết quả thực tế lại đi theo hướng ngược lại.

Các đối tác châu Âu và quốc tế đã công bố nhiều gói hỗ trợ mới cho quá trình tái thiết, khôi phục hạ tầng và thúc đẩy đầu tư tư nhân vào Ukraine. Những cam kết này không chỉ nhằm duy trì khả năng chống chịu của nền kinh tế Ukraine trong ngắn hạn mà còn hướng tới việc chuẩn bị nền tảng cho giai đoạn hậu xung đột.

Theo các đánh giá được công bố tại hội nghị, thiệt hại kinh tế và cơ sở hạ tầng của Ukraine hiện đã lên tới hàng trăm tỷ USD. Các lĩnh vực bị tàn phá nặng nề gồm năng lượng, giao thông, nhà ở, công nghiệp và dịch vụ công. Quy mô thiệt hại này vượt xa khả năng tự phục hồi của Kiev nếu chỉ dựa vào nguồn lực trong nước.

Chính vì vậy, hội nghị năm nay đánh dấu sự dịch chuyển đáng chú ý trong tư duy hỗ trợ của phương Tây: từ viện trợ khẩn cấp sang xây dựng một cơ chế tái thiết dài hạn.

Một trong những điểm nổi bật là nỗ lực huy động khu vực tư nhân. Các định chế tài chính quốc tế, ngân hàng phát triển và nhiều doanh nghiệp châu Âu đã phát đi tín hiệu sẵn sàng tham gia quá trình tái thiết Ukraine, đặc biệt trong các lĩnh vực năng lượng, hạ tầng số, logistics và công nghiệp chế tạo.

Thông điệp được phát đi khá rõ ràng: Ukraine không chỉ cần tiền viện trợ, mà cần dòng vốn đầu tư.

Điều này phản ánh một nhận thức ngày càng rõ tại châu Âu rằng việc tái thiết Ukraine không thể hoàn toàn dựa vào ngân sách công. Để khôi phục tăng trưởng, Kiev cần thu hút doanh nghiệp, công nghệ và dòng vốn tư nhân với quy mô lớn.

Bên cạnh khía cạnh kinh tế, các cam kết mới cũng mang ý nghĩa chính trị quan trọng. Chúng cho thấy sự ủng hộ của châu Âu đối với Ukraine vẫn duy trì ở mức cao, bất chấp những mệt mỏi ngày càng gia tăng do cuộc xung đột kéo dài.

Trong ngắn hạn, các cam kết này giúp Ukraine có thêm nguồn lực để duy trì hoạt động của nền kinh tế, ổn định hệ thống năng lượng và bảo đảm các dịch vụ công thiết yếu. Trong dài hạn, chúng có khả năng tạo dựng niềm tin rằng, quá trình phục hồi của Ukraine vẫn là một dự án khả thi.

“Canh bạc chiến lược”?

Nếu nhìn rộng hơn, Hội nghị Tái thiết Ukraine 2026 không đơn thuần là một hội nghị viện trợ. Đây là một quyết định chiến lược của châu Âu.

Trong nhiều phát biểu tại hội nghị, các nhà lãnh đạo châu Âu nhấn mạnh rằng, tương lai của Ukraine gắn chặt với tương lai của chính châu Âu. Một Ukraine ổn định, phục hồi và hội nhập sâu hơn với châu Âu được xem là nhân tố quan trọng đối với an ninh và ổn định của toàn bộ khu vực.

Nói cách khác, châu Âu đang đặt cược vào Ukraine. Đó có thể là một “canh bạc” không nhỏ.

Bởi quá trình tái thiết Ukraine chứa đựng rất nhiều rủi ro: chiến sự chưa hoàn toàn kết thúc, môi trường đầu tư còn bất ổn, chi phí tái thiết khổng lồ và gánh nặng tài chính đối với các nước tài trợ ngày càng lớn.

Tuy nhiên, đằng sau các cam kết tài chính là một tính toán chiến lược của châu Âu, cái giá của việc không đầu tư vào tương lai Ukraine có thể còn lớn hơn nhiều so với chi phí tái thiết hiện nay.

Một Ukraine suy yếu, trì trệ hoặc rơi vào bất ổn kéo dài sẽ tạo ra những hệ lụy trực tiếp đối với châu Âu, từ an ninh, năng lượng cho tới dòng người di cư và sự phân mảnh kinh tế khu vực.

Như Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nhiều lần nhấn mạnh rằng an ninh của Ukraine và an ninh của châu Âu là không thể tách rời, đồng thời cho rằng đầu tư vào quốc gia Đông Âu này là đầu tư vào sự ổn định của châu Âu.

Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa và người tiền nhiệm Charles Michel cũng nhiều lần khẳng định rằng, một Ukraine ổn định là yếu tố cốt lõi đối với cấu trúc an ninh châu Âu.

Còn Thủ tướng Đức Friedrich Merz cũng đã từng lập luận rằng hỗ trợ Ukraine không chỉ là giúp Kiev mà còn là bảo vệ hòa bình, an ninh và thịnh vượng của châu Âu.

Vì vậy, Hội nghị Tái thiết Ukraine năm nay phản ánh một sự thay đổi đáng kể trong cách tiếp cận của châu Âu. Mục tiêu không còn đơn thuần là hỗ trợ Ukraine “trụ vững”, mà là giúp nước này từng bước tái thiết và chuẩn bị cho giai đoạn phát triển mới.

Đằng sau những cam kết tài chính là một tầm nhìn dài hạn: biến Ukraine thành một phần gắn kết hơn của không gian kinh tế châu Âu. Tất nhiên, triển vọng này còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, từ diễn biến an ninh, khả năng thực thi cải cách của Kiev cho đến năng lực hấp thụ vốn đầu tư.

Lịch sử cho thấy, không phải mọi cam kết tái thiết đều có thể chuyển hóa thành kết quả thực tế. Việc giải ngân, triển khai dự án và cải thiện môi trường đầu tư sẽ là những thước đo quan trọng trong thời gian tới.

Tuy nhiên, sau Hội nghị Tái thiết Ukraine 2026, có một điều đã trở nên rõ ràng hơn. Ukraine không còn chỉ là đối tượng nhận hỗ trợ khẩn cấp. Nền kinh tế này đang được nhìn nhận như một dự án đầu tư chiến lược của châu Âu.

Và bằng những cam kết vượt kỳ vọng vừa được đưa ra, châu Âu đã phát đi một thông điệp mạnh mẽ: họ sẵn sàng chia sẻ tương lai với Kiev, dù con đường phía trước vẫn còn rất nhiều bất định.

Thủ tướng Ukraine Yuliia Svyrydenko thông báo kết quả nổi bật của Hội nghị Tái thiết Ukraine 2026 trên Telegram:

160 thỏa thuận trị giá đã được ký kết, tổng trị giá hơn 10 tỷ Euro, cùng với các quan hệ đối tác mới trong lĩnh vực công nghiệp quốc phòng và năng lượng.

• 3,2 tỷ Euro - khoản giải ngân đầu tiên từ công cụ tài chính mới của EU dành cho Ukraine;

• 3,4 tỷ USD - một thỏa thuận hợp tác với Ngân hàng Thế giới;

• Chính thức khởi động Quỹ Đầu tàu châu Âu cho Tái thiết Ukraine;

• Thành lập Quỹ Hỗ trợ giao thông Ukraine;

• Dành 140 triệu Euro cho các chương trình phát triển và phục hồi nhà ở;

• Ký Thỏa thuận với Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB) về khôi phục và bảo vệ các tuyến đường bộ tại các khu vực tiền tuyến;

• Thiết lập các quan hệ đối tác mới trong lĩnh vực công nghiệp quốc phòng và năng lượng.