Hội nhóm 'Con ghét bố mẹ': Ranh giới nào giữa giãi bày và nội dung gây hại?

Những ngày gần đây, mạng xã hội chú ý tới hội nhóm mang tên “Con ghét bố mẹ”. Nhóm được lập từ năm 2021, với phần giới thiệu là nơi để những người có khúc mắc trong gia đình chia sẻ, bày tỏ những nỗi buồn với cha mẹ. Từ quy mô hơn 2.100 thành viên vào tháng 4/2026, nhóm tăng lên cả trăm nghìn thành viên chỉ trong thời gian ngắn.

Bên trong nhóm có người trẻ, chủ yếu là học sinh, sinh viên tìm nơi giãi bày, phụ huynh muốn tìm hiểu suy nghĩ của con, người dùng tham gia vì tò mò hoặc chỉ đọc mà không đăng bài. Các bài đăng từ áp lực học tập, bị so sánh, kiểm soát, chuyện tình cảm, bất đồng trong sinh hoạt gia đình đến những câu chuyện “thầm kín”, tổn thương tích tụ.

Khi cảm xúc tiêu cực bị khuếch đại trên mạng

Chuyên gia tâm lý Nguyễn Thị Tâm cho rằng hội nhóm trên có thể trở thành môi trường, trong đó những cảm xúc tiêu cực của người tham gia được tiếp tục củng cố và khuếch đại.

“Khi một người đang có cảm xúc tiêu cực tiếp xúc thường xuyên với nhiều nội dung tương tự, những phân tích, câu chuyện và cách nhìn từ cộng đồng có thể khiến cảm xúc ban đầu trở nên mạnh hơn”, chuyên gia nói.

Nói cách khác, một mâu thuẫn vốn chỉ xảy ra trong phạm vi gia đình có thể được đặt vào không gian tập thể, nơi người trẻ liên tục nhìn thấy những câu chuyện có cùng màu sắc cảm xúc. Đây là lý do chuyên gia cho rằng cần thận trọng khi tiếp nhận nội dung từ những cộng đồng mạng như vậy.

Trưa 29/9, group “Con ghét bố mẹ” có hơn 100 nghìn thành viên.

Theo bà Tâm, một bài đăng trên mạng xã hội thường chỉ phản ánh góc nhìn của người viết. Người đọc không có đầy đủ thông tin về hoàn cảnh gia đình, lịch sử mâu thuẫn hay những sự việc xảy ra trước đó. Vì vậy, việc hàng trăm người cùng đồng cảm với một câu chuyện không đồng nghĩa với việc câu chuyện đó đã được nhìn nhận đầy đủ.

Đáng chú ý hơn, người đang tổn thương thường có nhu cầu rất lớn được xác nhận cảm xúc. Nếu phần bình luận liên tục khẳng định rằng cha mẹ “luôn sai”, “không thể thay đổi” hoặc khuyến khích những quyết định cực đoan, người trẻ có thể tiếp nhận đó như một sự xác nhận cho cách nhìn của mình.

Từ đồng cảm đến ‘hợp thức hoá’ nỗi đau, cơn giận

Đồng quan điểm, Thạc sĩ tâm lý Lê Văn Thịnh nhận định, một trong những hiện tượng đáng chú ý ở các hội nhóm như “Con ghét bố mẹ” là sự đồng cảm và củng cố những cảm xúc tiêu cực. “Chúng ta cần về bản chất của tâm trí đám đông, khi những nỗi đau cá nhân không được chuyển hóa, chúng sẽ đi tìm sự đồng điệu”, ông Thịnh nói.

Các hội nhóm có thể vô tình trở thành nơi những người cùng trải nghiệm tổn thương tìm thấy nhau. Khi đó, người trẻ có cảm giác mình được đồng cảm, được lắng nghe và an toàn khi bộc lộ bản thân.

Theo ông Thịnh, nếu những nỗi đau không được bộc lộ đúng cách trong gia đình, chúng có thể được đưa ra một môi trường khác mang tính cộng đồng thay vì riêng tư.

Tuy nhiên, ông cũng lưu ý mạng xã hội có thể khuếch đại tâm lý đám đông. Đây là điểm đáng chú ý trong trường hợp một hội nhóm tăng từ vài nghìn lên hàng chục nghìn, rồi hơn 100.000 thành viên trong thời gian ngắn.

Một người đang tức giận với cha mẹ khi đọc những câu chuyện tương tự có thể cảm thấy mình không phải người duy nhất gặp vấn đề. Sự đồng cảm này có mặt tích cực khi giúp người trẻ giảm cảm giác cô độc. Tuy nhiên nếu phần lớn tương tác tiếp tục xoay quanh những câu chuyện tiêu cực, sự giận dữ có thể được củng cố thay vì được giải tỏa.

(Ảnh minh họa: AI)

Hiểu đúng nhu cầu của con để gỡ mâu thuẫn

Nói về nguyên nhân của các hội nhóm này tăng trưởng nhanh chóng, chuyên gia Nguyễn Thị Tâm cho rằng, trong quan hệ cha mẹ - con cái, một phần xung đột có thể xuất phát từ việc cha mẹ chưa đáp ứng được những nhu cầu chính đáng của con, chưa hiểu con hoặc phương pháp giáo dục chưa phù hợp.

Bà Tâm cũng lưu ý, không phải mọi nhu cầu của con đều có thể được cha mẹ đáp ứng. Có những mong muốn vượt qua ranh giới an toàn hoặc quy tắc gia đình mà cha mẹ không thể đồng ý. Vấn đề quan trọng là cha mẹ cần hiểu nhu cầu thực sự phía sau hành vi của con và tìm cách trao đổi phù hợp. Bên cạnh phương pháp giáo dục, sự khác biệt giữa cha mẹ và con cái cũng có thể dẫn tới xung đột.

“Một đứa trẻ có thể tức giận, thất vọng hoặc thậm chí nói rằng ‘ghét bố mẹ’. Điều đó không có nghĩa cha mẹ phải đáp ứng mọi mong muốn của trẻ. Tuy nhiên nếu người lớn chỉ tập trung vào việc cấm đoán, trách mắng mà không tìm hiểu nguyên nhân, mẫu thuẫn có thể tiếp tục kéo dài”, chuyên gia cảnh báo.

Thạc sĩ Nguyễn Sơn - Viện Xã hội học và Tâm lý học, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, cho rằng cần phân tầng để ứng xử với các hội nhóm chuyển từ chia sẻ trải nghiệm, cảm xúc sang xu hướng lệch chuẩn, cực đoan, xúc phạm cha mẹ trên mạng.

Với nhóm có nội dung vi phạm rõ ràng như kích động, cổ vũ tự hại, xúc phạm danh dự hoặc phát tán thông tin cá nhân, nền tảng cần gỡ bỏ theo quy định pháp luật, đặc biệt với nhóm có nhiều người dùng chưa thành niên.

Với nhóm ở “vùng xám”, việc đóng cửa có thể không giải quyết được vấn đề bởi nhóm mới dễ xuất hiện. Thay vào đó, chuyên gia tâm lý, tổ chức hỗ trợ trẻ em nên tham gia, cung cấp thông tin và các kênh hỗ trợ như Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111.

“Về lâu dài, cần xây dựng những kênh chia sẻ chính thống, đáng tin cậy và hấp dẫn với người trẻ. Truyền thông cũng cần thận trọng, tránh vô tình quảng bá hoặc tạo ‘hoảng loạn đạo đức’ quanh hiện tượng này”, ông Sơn nói.