Hội nhóm xe ghép tràn lan trên mạng trước 'giờ G' siết quản lý

Hội nhóm, trang xe ghép phủ kín mạng xã hội

"Chợ" xe ghép sôi động trên mạng xã hội

Chỉ cần gõ từ khóa "xe ghép", "xe tiện chuyến" trên Facebook, người dùng có thể dễ dàng tìm thấy hàng trăm hội nhóm, trang kết nối hành khách với tài xế trên khắp các tuyến đường liên tỉnh. Từ Hà Nội đi Ninh Bình, Hải Phòng, Lào Cai, Thanh Hóa, Nghệ An… đều có sẵn dịch vụ, hoạt động nhộn nhịp.

Đơn cử, hội nhóm "xe ghép – xe tiện chuyến Hà Nội – Thanh Hóa" có lượng người tham gia lớn với gần 230.000 thành viên, mỗi ngày có hàng chục bài đăng tìm khách, tìm xe.

Một tài khoản tên N.T đăng tải nội dung quảng cáo dịch vụ chạy tuyến Hà Nội – Thanh Hóa 24/24h, trung bình 1 tiếng có một chuyến, nhận ghép khách lẻ hoặc bao xe, đón trả tận nơi.

Khi phóng viên liên hệ theo số điện thoại trong bài đăng, tài xế báo giá 400.000 đồng/người đối với khách ghép, sử dụng xe 4–7 chỗ và đón trả tận nhà. Nếu bao xe riêng, mức giá là 1,1 triệu đồng. Theo người này, đi xe khách truyền thống chỉ khoảng 250.000 đồng nhưng hành khách sẽ phải tự di chuyển ra bến xe và từ bến về nhà, kém thuận tiện hơn.

Không chỉ tài xế tìm khách, nhu cầu đi lại cũng được đăng tải công khai. Một bài đăng tìm xe 5–7 chỗ từ Hà Nội về TP Thanh Hóa lúc 7h sáng nhận được 14 bình luận báo giá chỉ sau 30 phút, kèm số điện thoại liên hệ.

Hay ngay trong TP Hà Nội, các tuyến ngắn như từ trung tâm đi Sơn Tây (cũ) cũng có nhiều nhóm xe ghép. Khảo sát cho thấy giá ghép khoảng 200.000 đồng/người, bao xe 4 chỗ khoảng 350.000 đồng, với hình thức đón trả tận nơi.

CSGT Hà Nội xử lý tài xế xe ghép vi phạm.

Chị Nguyễn Trang (xã Đoàn Phương, Hà Nội) cho biết đã quen sử dụng dịch vụ này: "Tôi có đầu mối quen, mỗi lần về quê chỉ cần gọi điện là họ sắp xếp xe ghép đến đón. Rất tiện, không phải ra bến xe. Tuy nhiên, cũng không có hợp đồng vận chuyển hay giấy tờ gì cụ thể", chị nói.

Không chỉ vận chuyển hành khách, hoạt động "ghép chuyến" còn phổ biến trong lĩnh vực vận tải hàng hóa. Nhiều hội nhóm như "xe tải chở hàng ghép giá rẻ từ Hà Nội đi các tỉnh" thu hút gần 90 nghìn thành viên. Các bài đăng tìm xe chở hàng diễn ra liên tục, từ ghép 1 tấn hàng Ninh Bình – Bắc Ninh, chuyển đồ gia đình Lào Cai – Hải Phòng, đến thuê xe tải 5 tấn từ Phú Thọ đi Lạng Sơn…

Sự tiện lợi, linh hoạt và chi phí không chênh lệch nhiều so với xe khách truyền thống khiến xe ghép, xe tiện chuyến ngày càng phát triển mạnh.

Đề xuất siết quản lý, xử phạt xe ghép trá hình

Bên cạnh tiện ích, loại hình xe ghép cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Do không chịu sự quản lý chặt chẽ, nhiều tài xế vừa lái xe vừa nghe điện thoại nhận khách, thậm chí phóng nhanh, vượt ẩu để kịp giờ đón trả, gây mất an toàn giao thông.

Trước thực trạng này, dự thảo sửa đổi, bổ sung Nghị định 168/2024/NĐ-CP đã đề xuất đưa xe ghép, xe tiện chuyến vào diện điều chỉnh. Theo đó, người điều khiển ô tô không đăng ký kinh doanh vận tải nhưng chở khách có thu tiền hoặc nhận đặt chỗ sẽ bị phạt từ 12 đến 14 triệu đồng, đồng thời bị trừ 6 điểm giấy phép lái xe.

Động thái này được đánh giá là cần thiết khi xe ghép phát triển nhanh nhưng nằm ngoài khuôn khổ pháp lý. Trong khi doanh nghiệp vận tải phải đáp ứng nhiều điều kiện như đăng ký kinh doanh, nghĩa vụ thuế, tiêu chuẩn an toàn thì xe ghép lại ít bị ràng buộc, dẫn đến cạnh tranh không lành mạnh.

Công an TP Hà Nội mới đây cũng đã ban hành kế hoạch kiểm tra, xử lý các vi phạm liên quan đến xe khách trá hình, xe ghép, taxi "dù". Lực lượng chức năng sẽ xác minh các hội nhóm, ứng dụng liên quan, yêu cầu chủ tài khoản cam kết chấp hành pháp luật và xử lý nghiêm nếu vi phạm.

Một "xe ghép" có biển trắng bị công an ghi hình.

Theo luật sư Đinh Thị Nguyên (Đoàn Luật sư TP Hà Nội), bản chất của xe ghép, xe tiện chuyến là hoạt động chở khách có thu tiền, diễn ra thường xuyên, có tổ chức, có thỏa thuận trước về hành trình, nên đã mang đầy đủ dấu hiệu của kinh doanh vận tải hành khách.

Chuyên gia pháp lý cho rằng, việc đưa loại hình này vào diện quản lý là cần thiết, song cần có tiêu chí nhận diện rõ ràng để đảm bảo tính khả thi. Nếu quy định không cụ thể, có thể dẫn đến áp dụng không thống nhất hoặc phát sinh tranh chấp trong quá trình xử lý.

Việc siết chặt quản lý được kỳ vọng sẽ góp phần lập lại trật tự trong lĩnh vực vận tải, đảm bảo công bằng giữa các loại hình kinh doanh, đồng thời bảo vệ an toàn cho hành khách trong bối cảnh nhu cầu di chuyển ngày càng tăng cao.