Hội thảo khoa học quốc tế 'Phát triển công tác xã hội Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số'.

Tham dự Hội thảo có: TS. Nguyễn Văn Hồi, Thứ trưởng Bộ Nội vụ, TS. Lâm Văn Đoan, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa - Xã hội của Quốc hội, TS. Phạm Ngọc Thành, Hiệu trưởng Trường Đại học Lao động–Xã hội. Ông Joachim Cuthbert Mumba, Chủ tịch Liên đoàn Nhân viên Công tác xã hội quốc tế; Ông Kim Sug Pyo, Chủ tịch Diễn đàn Công tác Xã hội Á–Âu; đại diện tổ chức UNICEF Việt Nam; Đại diện UNFPA tại Việt Nam; cùng lãnh đạo nhiều Bộ, ngành Trung ương (Bộ Y tế, Bộ Công an, Vụ HS-SV) và hàng trăm đại biểu trong nước và quốc tế.

Hội thảo còn có sự tham gia của nhiều nhà khoa học, giảng viên đến từ các Trường Đại học nước ngoài (Đại học Minnesota, Hoa Kỳ; Đại học Quốc gia Jakarta, Indonesia; Đại học Bang New Mexico, Hoa Kỳ; Đại học Bang Arizona, Hoa Kỳ) và nhiều Trường đại học trong nước, các nghiên cứu sinh, học viên cao học và sinh viên.

Các đại biểu tham dự Hội thảo

Tại hội thảo, các đại biểu đã nhìn lại chặng đường phát triển ngành CTXH còn non trẻ ở Việt Nam, có thể thấy chúng ta đã đạt được những dấu mốc quan trọng sau đây:

Thứ nhất, khung pháp lý phát triển nghề CTXH chuyên nghiệp đã được hình thành, hoàn thiện khá đầy đủ, toàn diện (Chính phủ ban hành 07 Nghị định, Thủ tướng Chính phủ ban hành 08 Quyết định, các Bộ ban hành 11 Thông tư và Thông tư liên tịch). Chính phủ đã ban hành Nghị định về công tác xã hội, tạo khuôn khổ hành lang pháp lý phát triển nghề CTXH chuyên nghiệp trên các lĩnh vực y tế, phúc lợi xã hội, giáo dục, tư pháp, cơ sở giam giữ, trường giáo dưỡng và các lĩnh vực xã hội khác; nội dung quy định về quyền và nghĩa vụ của đối tượng CTXH, quyền và nghĩa vụ của người hành nghề CTXH, điều kiện đăng ký hành nghề CTXH; thực hành nghề CTXH, thẩm quyền, hồ sơ, thủ tục cấp, cấp lại và thu hồi giấy chứng nhận đăng ký hành nghề CTXH. Hệ thống các quy định đã được ban hành về tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp viên chức CTXH; tiêu chuẩn chăm sóc đối tượng tại các cơ sở bảo trợ xã hội; tiêu chuẩn cộng tác viên CTXH cấp xã; chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của trung tâm CTXH; quản lý trường hợp; quy định về chế độ tiền lương đối với đội ngũ viên chức CTXH; phụ cấp ưu đãi đối với công chức, viên chức, người lao động làm việc tại cơ sở trợ giúp xã hội.

Thứ hai, việc đào tạo CTXH chuyên nghiệp đã phát triển mạnh mẽ, số lượng các cơ sở có đào tạo chuyên ngành công tác xã hội tăng nhanh. Đến nay cả nước đã có hàng trăm cơ sở đại học đào tạo ngành CTXH, trong đó Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG Hà Nội đào tạo cả ba bậc đại học, thạc sĩ và tiến sĩ. Chuyên ngành này cũng đã thu hút được nhiều sinh viên theo học, mỗi năm cả nước tuyển sinh khoảng 3000-4000 sinh viên. Đội ngũ giảng viên, nghiên cứu viên CTXH phát triển cả về số lượng và chất lượng.

Thứ ba, mạng lưới các cơ sở cung cấp dịch vụ CTXH đã hình thành, phát triển với hàng nghìn cơ sở có cung cấp dịch vụ CTXH công lập và ngoài công lập. 100% các tỉnh, thành phố có cơ sở cung cấp dịch vụ CTXH; 100% Bệnh viện tuyến Trung ương, tuyến tỉnh đã thành lập các phòng, bộ phận CTXH; các trường học hình thành vị trí, bộ phận CTXH học đường cho học sinh, sinh viên. Các cơ sở cung cấp các dịch vụ CTXH tập trung thực hiện các chức năng của CTXH như: phòng ngừa, hỗ trợ, can thiệp, phục hồi và phát triển.

Thứ tư, đội ngũ công chức, viên chức, nhân viên và cộng tác viên làm CTXH chuyên nghiệp đã được hình thành tại các cơ sở cung cấp dịch vụ CTXH công lập và ngoài công lập; tại các bệnh viện, trường học; tại các hội, đoàn thể các cấp; cộng tác viên giảm nghèo, phòng chống tệ nạn xã hội, bảo vệ trẻ em và phát triển cộng đồng.

Thứ năm, nhận thức về vai trò, vị trí của CTXH đã có sự thay đổi mạnh mẽ. Các Bộ, ngành, địa phương đã triển khai Chương trình phát triển CTXH hiệu quả. Số lượng người dân có nhu cầu trợ giúp xã hội được tiếp cận, thụ hưởng dịch vụ CTXH ngày càng gia tăng.

Tác giả bài viết tham dự Hội thảo khoa học quốc tế

Có thể nói, Hội thảo đã thực sự trở thành một diễn đàn học thuật chất lượng, nơi hội tụ trí tuệ, kinh nghiệm và tâm huyết của các nhà quản lý, các nhà khoa học, các chuyên gia trong nước và quốc tế. Những tham luận và ý kiến trao đổi đã mang đến một bức tranh toàn diện, đa chiều về cơ hội, thách thức cũng như các định hướng phát triển công tác xã hội trong kỷ nguyên số.

Các nội dung thảo luận đã tập trung làm rõ nhiều vấn đề cốt lõi. Trước hết là yêu cầu hoàn thiện khung pháp lý, cơ chế chính sách nhằm thúc đẩy công tác xã hội phát triển theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và hội nhập. Bên cạnh đó là những giải pháp phát triển hệ thống dịch vụ công tác xã hội dựa trên nền tảng công nghệ số, góp phần nâng cao khả năng tiếp cận và chất lượng phục vụ, đặc biệt đối với các nhóm yếu thế trong xã hội.

Đồng thời, Hội thảo cũng nhấn mạnh vai trò then chốt của nguồn nhân lực công tác xã hội trong bối cảnh chuyển đổi số. Việc nâng cao năng lực số, đổi mới chương trình đào tạo, gắn kết giữa lý luận và thực tiễn, giữa đào tạo và nhu cầu xã hội chính là những yếu tố quyết định để ngành công tác xã hội phát triển bền vững trong thời gian tới.

Một điểm nhấn quan trọng của Hội thảo là sự tham gia tích cực của các học giả, chuyên gia quốc tế đến từ nhiều quốc gia và tổ chức uy tín. Những chia sẻ giàu kinh nghiệm và góc nhìn toàn cầu không chỉ giúp chúng ta mở rộng nhận thức mà còn tạo nền tảng quan trọng cho việc tăng cường hợp tác quốc tế trong nghiên cứu, đào tạo và thực hành công tác xã hội.

Có thể khẳng định rằng, những kết quả đạt được từ Hội thảo hôm nay không chỉ dừng lại ở giá trị học thuật, mà còn có ý nghĩa thiết thực đối với quá trình hoạch định chính sách và tổ chức thực tiễn. Các đại biểu tham dự Hội thảo đã đề xuất một số khuyến nghị quan trọng, như: Nghiên cứu, đề xuất dự án xây dựng Luật Trợ giúp xã hội, dự án Luật sửa đổi, bổ sung Luật Người cao tuổi, Luật Người khuyết tật; trong đó có nội dung CTXH. Đồng thời, phát triển hơn nữa mạng lưới tổ chức cung cấp các dịch vụ CTXH và mạng lưới nhân viên, cộng tác viên công tác xã hội trong lĩnh vực phúc lợi xã hội, bệnh viện, trường học, tư pháp. Chú trọng tập trung phát triển các dịch vụ CTXH đối với trẻ em, người khuyết tật, người cao tuổi, giải quyết vấn đề nghèo đói và những vấn đề xã hội của cộng đồng. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền về phát triển CTXH, định hướng người dân tiếp cận và thụ hưởng các dịch vụ công tác xã hội một cách hiệu quả và bền vững. Đồng thời, chú trọng, tăng cường hợp tác quốc tế phát triển nghề công tác xã hội.

Những khuyến nghị, đề xuất được trao đổi tại Hội thảo sẽ là cơ sở quan trọng để các cơ quan quản lý, các cơ sở đào tạo và các tổ chức liên quan cùng chung tay thúc đẩy sự phát triển của CTXH chuyên nghiệp của Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số.

GS.TS. Hoàng Bá Thịnh