Hội tụ nguồn lực, lan tỏa giá trị, nâng tầm truyền thông Công an nhân dân

Yêu cầu đổi mới truyền thông toàn lực lượng

Diễn ra từ ngày 22 - 27/10 tại Hà Nội, Liên hoan Truyền hình, Phát thanh, Điện ảnh CAND lần thứ XV mang chủ đề “Hội tụ và Lan tỏa”, quy tụ 56 đơn vị trong và ngoài lực lượng với 737 tác phẩm dự thi, gồm 432 tác phẩm truyền hình, 276 tác phẩm phát thanh và 29 tác phẩm điện ảnh. Đáng chú ý, 188 tác phẩm thuộc loại hình video trên nền tảng số và podcast cho thấy sự chuyển dịch rõ nét về phương thức sáng tạo, sản xuất và tiếp cận công chúng.

Trung tướng Đỗ Triệu Phong, Cục trưởng Cục Truyền thông CAND, Trưởng Ban tổ chức Liên hoan Truyền hình, Phát thanh, Điện ảnh CAND lần thứ XV năm 2026.

Cùng với các hoạt động thi, chấm giải, tôn vinh tác phẩm xuất sắc và cuộc thi Phát thanh viên – Người dẫn chương trình, Liên hoan còn tổ chức hai hội thảo chuyên sâu về dữ liệu công nghệ số an toàn và hội tụ, phân phối nội dung đa nền tảng. Đây là những vấn đề có ý nghĩa trực tiếp đối với quá trình tổ chức lại hoạt động báo chí, truyền thông trong lực lượng CAND.

Theo Trung tướng Đỗ Triệu Phong, việc tổ chức Liên hoan lần này là minh chứng cụ thể cho sự quan tâm, chỉ đạo trực tiếp của lãnh đạo Bộ Công an đối với công tác thông tin, tuyên truyền và nâng cao chất lượng các sản phẩm truyền thông của toàn lực lượng. Thời gian qua, Bộ Công an đã đặt ra những yêu cầu về tinh gọn tổ chức, đổi mới phương thức hoạt động, hội tụ nguồn lực, từng bước xây dựng hệ thống truyền thông đa phương tiện, đa nền tảng. Mục tiêu không đơn thuần là gia tăng số lượng tác phẩm hay mở rộng kênh phát hành, mà phải nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền, đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của thực tiễn.

Công tác truyền thông phải gắn chặt với nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; tuyên truyền chủ trương, chính sách, pháp luật, nâng cao ý thức thượng tôn pháp luật; phát huy phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc; phục vụ nhiệm vụ giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội. Đồng thời, thông qua những tác phẩm có chất lượng, lan tỏa những giá trị tốt đẹp về phẩm chất, trí tuệ, bản lĩnh và tinh thần phục vụ nhân dân của người chiến sĩ Công an.

Chính vì vậy, Trung tướng Đỗ Triệu Phong cho rằng không nên chỉ nhìn nhận Liên hoan như một ngày hội nghề nghiệp hay nơi trao giải thưởng. Đây còn là dịp để “kiểm đếm” giá trị đích thực của các tác phẩm, đánh giá nội lực của đội ngũ và hiệu quả hoạt động của toàn hệ thống truyền thông CAND. Từ đó, nhận diện những cách làm hiệu quả, nhân tố tích cực để phát huy, đồng thời thẳng thắn chỉ ra những hạn chế, bất cập cần khắc phục.

Giá trị của một kỳ Liên hoan, theo cách nhìn ấy, không dừng lại ở những giải thưởng được trao mà phải được thể hiện qua những chuyển biến thực chất về tư duy tổ chức, năng lực sáng tạo và chất lượng hoạt động truyền thông sau Liên hoan.

Trung tướng Đỗ Triệu Phong trao đổi với báo chí về Liên hoan Truyền hình, Phát thanh, Điện ảnh CAND lần thứ XV.

Hội tụ không phải sự cộng gộp cơ học

Một trong những vấn đề được Trung tướng Đỗ Triệu Phong đặc biệt quan tâm là nhận thức đầy đủ về bản chất của mô hình truyền thông hội tụ. Trong điều kiện công nghệ số phát triển mạnh mẽ, một sản phẩm truyền thông không còn bị giới hạn bởi ngôn ngữ thể hiện của một loại hình báo chí. Cùng một nội dung có thể phát triển thành bài viết, phóng sự truyền hình, chương trình phát thanh, podcast, video trên nền tảng số, thậm chí là những tác phẩm điện ảnh. Tuy nhiên, hội tụ không có nghĩa là ghép nối các hình thức ấy một cách cơ học.

Bản chất của hội tụ trước hết nằm ở tư duy tổ chức sản xuất, khả năng quản trị, chia sẻ và khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên thông tin. Đây cũng là vấn đề đặt ra từ thực tiễn hoạt động của hệ thống báo chí, truyền thông CAND. Trước đây, ở một số mô hình tổ chức, các đơn vị và loại hình báo chí vận hành tương đối độc lập. Nhiều nguồn tư liệu, hình ảnh, nhân vật, chất liệu hiện trường có giá trị nhưng chỉ được khai thác trong phạm vi hẹp, chưa tạo được sự liên thông cần thiết.

Trung tướng Đỗ Triệu Phong dẫn ví dụ: một phóng sự truyền hình chuyên đề về vụ án có thể chứa đựng chất liệu để phát triển thành kịch bản điện ảnh hoặc những tác phẩm báo chí chuyên sâu. Nếu thiếu cơ chế chia sẻ và phối hợp sản xuất, những nguồn tư liệu quý sẽ không được khai thác hết giá trị, đồng thời làm phân tán nguồn lực và hạn chế khả năng sáng tạo. Từ thực tiễn đó, truyền thông CAND đang đặt ra yêu cầu thúc đẩy mạnh mẽ quá trình hội tụ, từng bước hình thành hệ thống truyền thông đa phương tiện, đa nền tảng, có khả năng kết nối và khai thác hiệu quả nguồn lực thông tin trong toàn lực lượng.

Trong hệ thống ấy, báo in, báo điện tử, phát thanh, truyền hình, điện ảnh và các sản phẩm truyền thông số không tồn tại như những bộ phận biệt lập mà cần bổ trợ, phát huy thế mạnh của nhau. Một nội dung có thể tạo thành nhiều sản phẩm, song mỗi sản phẩm phải có ngôn ngữ biểu đạt riêng, phù hợp với đặc tính nền tảng và nhu cầu tiếp nhận của công chúng.

Hội tụ cũng đòi hỏi sự thay đổi về năng lực của người làm báo. Phóng viên, biên tập viên không chỉ cần kiến thức chuyên môn mà còn phải có tư duy đa phương tiện, khả năng khai thác dữ liệu, phối hợp trong quy trình sản xuất chung và thích ứng với những phương thức truyền thông mới. Theo Trung tướng Đỗ Triệu Phong, tiếp cận các xu hướng báo chí hiện đại của thế giới phải đi đôi với bảo đảm những yêu cầu đặc thù của báo chí CAND về tính chính xác, kỷ luật thông tin, pháp lý và bảo mật. Công nghệ và mô hình tổ chức là phương tiện; chất lượng nội dung, năng lực con người và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ chính trị mới là thước đo của quá trình đổi mới.

Song hành với hội tụ là yêu cầu lan tỏa. Một tác phẩm có giá trị chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đến được với công chúng bằng phương thức phù hợp. Thực tiễn phối hợp giữa phát thanh và báo điện tử trong sản xuất podcast đã cho thấy khả năng mở rộng đối tượng tiếp nhận, đặc biệt với những người có nhu cầu nghe thay vì đọc. Sự phát triển của video trên nền tảng số và các phương thức phân phối nội dung mới cũng đặt ra yêu cầu hiểu rõ hơn thói quen, nhu cầu và đặc điểm tiếp nhận thông tin của từng nhóm công chúng.

Tuy nhiên, lan tỏa không đơn thuần được xác định bằng số lượng nền tảng hay lượt tiếp cận. Đối với truyền thông CAND, điều quan trọng hơn là chất lượng thông tin, khả năng truyền tải chính xác thông điệp và những giá trị tác phẩm mang lại cho nhận thức xã hội. Trung tướng Đỗ Triệu Phong cũng đặt ra một vấn đề đáng suy ngẫm về chất lượng báo chí trong môi trường số. Khi báo điện tử và mạng xã hội có ưu thế vượt trội về tốc độ, báo in và các tác phẩm chuyên sâu không thể chỉ thuật lại những sự kiện công chúng đã biết từ hôm trước.

Giá trị khác biệt của báo chí chính thống phải được thể hiện qua năng lực kiểm chứng, phân tích, lý giải bản chất sự kiện, đánh giá chính sách và cung cấp những luận cứ có chiều sâu. Không nên đơn giản cho rằng công chúng ngày nay chỉ thích những thông tin ngắn. Khi cần tìm hiểu một vấn đề phức tạp, độc giả vẫn tìm đến những tác phẩm có hàm lượng trí tuệ, tư liệu xác thực và sức thuyết phục. Đổi mới báo chí, vì vậy, phải bắt đầu từ chất lượng nội dung; công nghệ là phương tiện giúp những giá trị ấy được truyền tải hiệu quả hơn.

Ban tổ chức họp báo công bố thông tin chính thức về Liên hoan Truyền hình, Phát thanh, Điện ảnh CAND lần thứ XV.

Công nghệ phục vụ sáng tạo và trách nhiệm chính trị

Một điểm đáng chú ý tại Liên hoan lần thứ XV là sự hiện diện ngày càng rõ nét của các sản phẩm số, cùng những vấn đề mới đặt ra từ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sản xuất báo chí, truyền hình và điện ảnh. Với 29 tác phẩm điện ảnh dự thi, Liên hoan mở ra cơ hội nhìn nhận sâu hơn những tiềm năng của loại hình nghệ thuật có khả năng kể chuyện bằng hình tượng, tình huống và số phận con người.

Theo Trung tướng Đỗ Triệu Phong, điện ảnh có ưu thế riêng trong việc chuyển tải các vấn đề của đời sống, đi sâu vào tâm lý, nhân vật và những giá trị nhân văn mà các sản phẩm thông tin thời sự khó thể hiện đầy đủ. Đáng chú ý, sự phát triển của AI đang tạo ra những khả năng mới trong nghiên cứu tư liệu, xây dựng kịch bản, thiết kế hình ảnh và tối ưu hóa một số công đoạn sản xuất. Đặc biệt, đối với phim ngắn và các sản phẩm truyền thông số, công nghệ có thể góp phần rút ngắn thời gian, tiết kiệm nguồn lực và mở rộng không gian sáng tạo.

Tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ, AI cũng đặt ra những thách thức về tính xác thực, chuẩn mực nghề nghiệp và trách nhiệm của người sáng tạo. Với phim tài liệu, phóng sự và những tác phẩm phản ánh sự kiện có thật, không thể đánh đổi tính chân thực của tư liệu lấy sự thuận tiện trong sản xuất hình ảnh.

Liên quan đến tỷ lệ sử dụng AI tối đa 20% đối với tác phẩm dự thi, Trung tướng Đỗ Triệu Phong cho biết đây là giới hạn được đặt ra trong giai đoạn đầu nhằm quan sát, kiểm chứng và đánh giá hiệu quả ứng dụng công nghệ, khi chưa có những tiêu chuẩn kỹ thuật hoàn chỉnh để xác định tỷ lệ AI phù hợp với từng loại hình tác phẩm.

Về lâu dài, AI sẽ tiếp tục trở thành công cụ phổ biến trong hoạt động báo chí và sáng tạo nghệ thuật. Vấn đề không phải phủ nhận hay phụ thuộc vào công nghệ, mà là người làm báo phải chủ động làm chủ công cụ, nâng cao năng lực tư duy, phân tích, phản biện và sáng tạo. Đặc biệt, với lĩnh vực báo chí CAND, ứng dụng AI phải được đặt trong khuôn khổ pháp lý, bảo đảm an toàn dữ liệu, yêu cầu bảo mật và tính xác thực của thông tin. Không thể để hình ảnh tạo sinh làm sai lệch bản chất sự kiện, gây nhầm lẫn về tư liệu hoặc ảnh hưởng đến niềm tin của công chúng.

Ở một bình diện rộng hơn, Trung tướng Đỗ Triệu Phong nhấn mạnh nhiệm vụ xây dựng hình ảnh người chiến sĩ Công an phải được gắn với yêu cầu chính trị và thực tiễn đời sống trong từng giai đoạn. Trong thời bình, cán bộ, chiến sĩ Công an vẫn đối diện hiểm nguy, mất mát, hy sinh trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm. Nhưng hình ảnh người chiến sĩ Công an hôm nay còn được thể hiện trong những công việc bình dị ở cơ sở, trong hoạt động quản lý xã hội, thực thi pháp luật, phục vụ nhân dân; trong văn hóa ứng xử, ý thức kỷ luật và trách nhiệm với cộng đồng.

Đặc biệt, khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, lực lượng Công an cơ sở được củng cố, gần dân hơn, những nhiệm vụ mới cũng mở ra nguồn chất liệu phong phú cho báo chí. Mỗi câu chuyện về cán bộ Công an xã, phường bám địa bàn, giải quyết khó khăn cho người dân, giữ gìn bình yên từ cơ sở đều có thể trở thành tác phẩm có giá trị nếu được phát hiện và thể hiện bằng ngôn ngữ báo chí chân thực, sinh động. Đối với nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và xây dựng hình ảnh lực lượng CAND, sức thuyết phục của tác phẩm phải được hình thành từ thực tiễn, những hành động cụ thể và những giá trị được kiểm chứng trong đời sống. Tuyên truyền không thể chỉ dừng ở việc phản ánh thành tích mà phải làm rõ tác động thực chất của công tác Công an đối với cuộc sống, sự ổn định và phát triển của đất nước.

Trở lại với chủ đề “Hội tụ và Lan tỏa”, Trung tướng Đỗ Triệu Phong cho rằng điều có ý nghĩa lâu dài không chỉ là những tác phẩm xuất sắc được lựa chọn tại Liên hoan mà còn là những kinh nghiệm được chia sẻ, những mô hình sản xuất hiệu quả được nhân rộng và những kiến nghị có giá trị nhằm tiếp tục hoàn thiện tổ chức, cơ chế quản lý, phương thức tác nghiệp của hệ thống truyền thông CAND. Hai hội thảo chuyên đề trong khuôn khổ Liên hoan chính là cơ hội để các cơ quan báo chí, những người làm truyền thông trong và ngoài lực lượng cùng trao đổi những vấn đề từ thực tiễn, nâng cao khả năng phối hợp, chia sẻ tài nguyên và xây dựng đội ngũ đáp ứng yêu cầu mới.

Một kỳ liên hoan có thể kết thúc sau lễ trao giải, nhưng yêu cầu đổi mới truyền thông là quá trình liên tục. Thành công cần được đo bằng những chuyển biến thực chất trong năng lực tổ chức sản xuất, chất lượng tác phẩm, khả năng tiếp cận công chúng và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ chính trị.

Đó cũng là mục tiêu hướng tới của truyền thông CAND trong quá trình hội tụ và phát triển: xây dựng hệ thống truyền thông chuyên nghiệp, hiện đại, phát huy được sức mạnh tổng hợp của các loại hình, đồng thời giữ vững bản lĩnh chính trị, chuẩn mực nghề nghiệp và trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và nhân dân.