Hồi ức tháng 4: Người trẻ viết tiếp câu chuyện hòa bình

51 năm sau ngày đất nước thống nhất, ký ức chiến thắng lịch sử không chỉ được lưu giữ trong lời kể của nhân chứng lịch sử, mà còn được tiếp nối qua cảm nhận, trải nghiệm của người trẻ. Từ những cuộc gặp gỡ, những chuyến đi và cả lần diễu binh, họ đang kể lại hòa bình theo cách của thế hệ mình.

Từ ký ức A50 đến hành trình giữ lửa 30-4

Một năm trôi qua kể từ lễ kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, ký ức về những ngày tháng 4-2025 vẫn còn vẹn nguyên trong lòng nhiều người trẻ.

Với Bùi Thị Thanh Nhi (SN 2002), đó là những ngày lần đầu tác nghiệp giữa không khí lịch sử. Từ vị trí một cộng tác viên báo chí, Nhi có cơ hội gặp gỡ các cựu chiến binh, những người từng đi qua chiến tranh, mang theo những câu chuyện chưa bao giờ cũ.

"Có những câu chuyện mình chỉ kịp nghe trong vội vàng, nhưng cũng có những câu chuyện mình được nghe một cách trọn vẹn nhất" - Nhi kể.

Trong đó, câu chuyện về kíp xe tăng số hiệu 390, chiếc xe tăng đầu tiên húc đổ cổng Dinh Độc Lập trưa 30-4-1975 do trưởng kíp xe Vũ Đăng Toàn dẫn đầu vẫn là ký ức đậm nét nhất với cô.

Bạn Bùi Thị Thanh Nhi (bên trái) cùng trưởng kíp xe tăng số hiệu 390 Vũ Đăng Toàn. Ảnh: Nhân vật cung cấp.

Theo lời kể, trong phương án tác chiến, đơn vị nào vào dinh trước dù phải hy sinh cũng phải cắm được lá cờ giải phóng. Khi thấy đại đội trưởng Bùi Quang Thận cầm cờ chạy phía sau, trưởng kíp xe Vũ Đăng Toàn đã nhanh trí mang theo súng, rời xe để chi viện, yểm trợ. Điều khiến Nhi xúc động không chỉ là chiến công, mà là tinh thần đồng đội trong giây phút sinh tử.

"Nghe câu chuyện ấy, tôi thực sự kính nể sự quyết đoán, nhanh nhạy và tinh thần đồng đội của những người lính trong thời khắc lịch sử" - Nhi chia sẻ. Với cô, trong khoảnh khắc ấy, lịch sử như hiện lên sống động trước mắt chứ không còn là những dòng chữ khô khan.

Nếu Thanh Nhi chạm vào lịch sử qua lời kể, thì với Huỳnh Ngọc Phương Anh (SN 2003), ký ức tháng 4 trong cô lại gắn với không khí đại lễ A50, khi người dân từ khắp mọi miền hội tụ về TPHCM.

Từ người lớn đến trẻ nhỏ, từ Nam chí Bắc, tất cả đều tề tựu về TPHCM dịp A50. Sự gắn kết và tinh thần yêu nước cũng lan tỏa mạnh mẽ trong đại lễ. Ảnh: Huyền Trân.

"Từ người lớn đến trẻ nhỏ, từ Nam chí Bắc, tất cả đều tề tựu về đây, chung một niềm tự hào - chúng ta là người Việt Nam" - Phương Anh nói.

Trong ký ức của cô, bầu trời rực sáng với đội hình tiêm kích, trực thăng. Dưới mặt đất là những khối diễu binh tiến bước. "Dù nắng, dù mưa, dù ở xa hay gần, mọi người vẫn có mặt. Đó là khoảnh khắc rực rỡ mà mình chắc chắn sẽ không bao giờ quên" - cô chia sẻ.

Đội hình trực thăng, tiêm kích bay lượn, biểu diễn trên bầu trời TPHCM trong đại lễ A50. Ảnh: Huyền Trân.

Các khối diễu binh đi trong vòng tay nhân dân. Ảnh: Huyền Trân.

Giống như Phương Anh, Đặng Phương Uyên (SN 2004) cũng mang theo một ký ức rất riêng về đại lễ, càng đặc biệt hơn khi em trai cô vinh dự đứng trong hàng ngũ khối nam sĩ quan Công an TPHCM trực tiếp tham gia diễu binh. Với Phương Uyên, niềm tự hào không chỉ đến từ không khí chung của thành phố, mà còn gắn với câu chuyện của chính gia đình mình.

"Tôi nhớ lắm. Nhớ cái cảm giác lúc mà tất cả mọi người đều cùng hướng về một điều gì đó rất lớn lao, một niềm tin, một niềm vui chung. Giữa đám đông khi ấy dường như không còn khoảng cách giữa những người xa lạ, ai cũng có chung một sự mong chờ, chung một niềm tự hào rất khó gọi tên" - Uyên chia sẻ.

Niềm tự hào ấy càng hiện lên rõ nét hơn khi cô dõi theo từng bước chân của em trai trong đội hình diễu binh. "Khi nhìn thấy em mình trong hàng ngũ ấy, tôi vừa xúc động, vừa tự hào. Cảm giác như gia đình mình cũng đang góp một phần rất nhỏ vào khoảnh khắc lớn của đất nước" - cô nói.

Bạn Đặng Phương Uyên cùng em trai là chiến sĩ thuộc Khối nam sĩ quan Công an TPHCM trực tiếp tham gia diễu binh trong Đại lễ A50. Ảnh: Nhân vật cung cấp.

Ký ức khiến Uyên nhớ nhất không chỉ là những giây phút chính thức của buổi lễ mà còn là không khí của thành phố trong những đêm sơ duyệt, tổng duyệt trước ngày diễu binh. "Tôi ở khu vực Thủ Đức, có những lúc 1 giờ sáng mà tôi vẫn còn ở trung tâm TPHCM, không bắt được xe để về. Nhưng lạ là chẳng ai thấy mệt hay muốn rời đi. Mọi người vẫn ở lại, vẫn chờ đợi, vẫn vui vẻ trò chuyện với nhau" - cô kể.

Trong dòng người ấy, không ai quen biết nhau, nhưng lại dễ dàng chia sẻ với nhau những câu chuyện, những cảm xúc rất thật. "Cái cảm giác đó rất đặc biệt, như thể tất cả đang cùng sống trong một khoảnh khắc chung, nơi mà niềm tự hào về đất nước trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết" - Uyên bày tỏ.

Khi người trẻ chạm vào lịch sử bằng trải nghiệm

Không chỉ dừng lại ở những câu chuyện được nghe hay những khoảnh khắc đại lễ, nhiều người trẻ hôm nay còn chủ động tìm đến lịch sử qua những hành trình trải nghiệm.

Theo Lê Hoàng Phương Linh (học sinh lớp 7, Chủ tịch Hội đồng Trẻ em TPHCM), lịch sử không nằm trên trang sách mà hiện hữu trong từng chuyến đi, từng cuộc gặp. Trong chuyến "Hành trình đỏ" giao lưu tại Trung Quốc vào ngày 11-4 vừa qua, Linh được đặt chân đến những nơi gắn với dấu ấn cách mạng, từ các trường học đến nơi Bác Hồ từng sinh sống và hoạt động cách mạng.

"Khi đứng ở nơi Bác từng ở, em cảm thấy lịch sử rất gần. Không chỉ là tự hào, mà còn là trách nhiệm" - Linh chia sẻ.

Khoảnh khắc khiến em nhớ nhất lại là buổi chia tay, khi thiếu nhi hai nước nắm tay nhau thành một vòng tròn lớn, cùng hát "Nối vòng tay lớn". Phương Linh kể lại trong sự xúc động: "Lúc đó, em hiểu rõ hơn 2 chữ "hòa bình". Đó là khi mọi người có thể đứng cạnh nhau, nắm tay nhau và cùng cất tiếng hát".

Lê Hoàng Phương Linh (học sinh lớp 7, Chủ tịch Hội đồng Trẻ em TPHCM) ghi lại dấu ấn tự hào là người con Thành phố mang tên Bác trên bảng ký tên lưu niệm trong chuyến “Hành trình đỏ” giao lưu tại Trung Quốc. Ảnh: Nhân vật cung cấp.

Không chỉ qua những chuyến đi, Linh còn có cơ hội trực tiếp trò chuyện với các cựu chiến binh. Một câu nói mà em luôn ghi nhớ từ các bác cựu chiến binh: "Các bác giành huân chương trong chiến tranh rất khó, còn các cháu hãy cố gắng giành huân chương giữ gìn hòa bình".

"Em đã bật khóc khi nghe điều đó. Vì em hiểu hòa bình không phải điều hiển nhiên" - Linh kể.

Cùng chung cảm nhận ấy, nhiều bạn trẻ cũng nhìn nhận ngày 30-4 không còn đơn thuần là một dịp nghỉ lễ mà là khoảng thời gian để lắng lại, để hiểu rõ hơn giá trị của hiện tại, giá trị của 2 chữ "hòa bình".

Các bạn trẻ háo hức hòa mình vào không khí diễu binh mừng đại lễ A50, ghi lại những khoảnh khắc đáng nhớ. Ảnh: Chí Nguyên.

"Tôi nhận thấy sự thay đổi rõ rệt trong cách tiếp cận lịch sử của giới trẻ hiện nay. Ngày 30-4 không còn là dịp nghỉ lễ đơn thuần mà là khoảng thời gian để nhìn lại, để hiểu vì sao mình có được cuộc sống hôm nay"- Quỳnh Quyên (21 tuổi) chia sẻ.

Trước những sự đổi mới của đất nước, cách thể hiện lòng yêu nước của người trẻ hiện nay cũng đa dạng. Theo Thọ Khang (22 tuổi), để thể hiện lòng yêu nước, người trẻ không nhất thiết phải làm điều gì lớn lao. Việc mọi người cùng nhắc lại, cùng quan tâm đến ngày 30-4 cũng là một cách để tình yêu đất nước trở thành một phần trong đời sống.

Nhìn rộng hơn, chị Ngọc Hân (30 tuổi) cho rằng việc nuôi dưỡng tinh thần yêu nước trong bối cảnh hội nhập hiện nay mang ý nghĩa lâu dài. "Tình yêu quê hương đất nước trong đời sống hiện đại không ồn ào mà âm ỉ như một ngọn lửa. Chỉ cần một khoảnh khắc đủ sâu sắc, nó sẽ bùng lên và lan tỏa mạnh mẽ" - chị nói.

Các bạn trẻ háo hức hòa mình vào không khí diễu binh mừng đại lễ A50, ghi lại những khoảnh khắc rộn ràng giữa dòng người. Ảnh: Chí Nguyên.

Từ những cuộc gặp gỡ với nhân chứng lịch sử, những hành trình trải nghiệm đến cách cảm nhận đời thường, người trẻ hôm nay đang trở thành "người kể chuyện" của hòa bình theo cách riêng của mình.