Hơn 11.000 cơ sở nhà, đất dôi dư phải sớm đưa vào khai thác, tránh lãng phí

Đẩy nhanh khai thác nhà, đất dôi dư

Chiều 26/6, Bộ Tài chính tổ chức hội nghị triển khai Nghị quyết số 31 của Chính phủ về cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đẩy nhanh tiến độ xử lý để sớm đưa các cơ sở nhà, đất vào sử dụng hiệu quả.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn cho biết, việc quản lý, sắp xếp, xử lý tài sản công, đặc biệt là nhà, đất dôi dư, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong quá trình thực hiện chủ trương sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và sắp xếp đơn vị hành chính.

Theo ông, đây không chỉ là yêu cầu bảo đảm cơ sở vật chất phục vụ hoạt động của bộ máy mới mà còn là nhiệm vụ khơi thông nguồn lực, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn. Ảnh: Nguyễn Lê

Thời gian qua, với sự vào cuộc của các bộ, ngành và địa phương, cơ sở vật chất phục vụ hoạt động của các cơ quan theo mô hình mới cơ bản được bảo đảm, không làm gián đoạn hoạt động quản lý nhà nước và việc cung cấp dịch vụ công. Công tác thống kê, rà soát, xử lý nhà, đất dôi dư cũng đạt những kết quả bước đầu đáng ghi nhận, dù khối lượng công việc rất lớn, thời gian gấp và chưa có tiền lệ.

Tuy nhiên, theo tổng hợp báo cáo của các bộ, ngành và địa phương, hiện cả nước còn trên 11.000 cơ sở nhà, đất đã được thu hồi, chuyển giao về địa phương nhưng vẫn cần tiếp tục xử lý để đưa vào khai thác hiệu quả.

Thứ trưởng Tạ Anh Tuấn nhấn mạnh, yêu cầu của Đảng và Nhà nước không chỉ dừng ở việc hoàn thành các thủ tục hành chính hoặc xác định cơ quan quản lý tài sản, mà quan trọng hơn là mọi cơ sở nhà, đất dôi dư phải được đưa vào khai thác hiệu quả, tạo ra giá trị mới phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, tuyệt đối không để tài sản công bị bỏ trống, xuống cấp hoặc gây thất thoát, lãng phí.

Nghị quyết số 31 của Chính phủ có hiệu lực từ ngày 24/6/2026, với mục tiêu đẩy nhanh tiến độ xử lý, khai thác các cơ sở nhà, đất dôi dư, sớm đưa tài sản vào sử dụng hiệu quả, hạn chế tối đa tình trạng bỏ trống, xuống cấp và lãng phí tài sản công.

Phân quyền mạnh, cắt giảm thủ tục

Nghị quyết quy định nhiều cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đẩy nhanh việc xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính.

Một trong những điểm đáng chú ý là tăng cường phân cấp, phân quyền cho chủ tịch UBND cấp tỉnh. Theo đó, chủ tịch UBND cấp tỉnh được quyết định việc quản lý, khai thác các cơ sở nhà, đất dôi dư trên địa bàn; được điều chỉnh các quyết định về giao, điều chuyển, chuyển giao nhà, đất cho phù hợp với thực tiễn; đồng thời quyết định định mức chi hoạt động cho tổ chức quản lý, kinh doanh nhà.

Bên cạnh đó, thủ trưởng tổ chức quản lý, kinh doanh nhà và chủ tịch UBND cấp xã được phân quyền phê duyệt đơn giá cho thuê nhà thay vì phải thuê thẩm định giá và trình UBND cấp tỉnh ban hành bảng giá như trước.

Lãnh đạo Cục Quản lý công sản (Bộ Tài chính) giới thiệu cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đẩy nhanh việc xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư. Ảnh: Nguyễn Lê

Theo Bộ Tài chính, việc phân cấp mạnh sẽ giúp rút ngắn quy trình xử lý, phát huy tính chủ động của địa phương và giảm các khâu trung gian.

Nghị quyết cũng cắt giảm nhiều thủ tục hành chính. Tổ chức quản lý, kinh doanh nhà được chủ động xây dựng phương án quản lý, khai thác nhà, đất được giao mà không phải thực hiện quy trình điều chỉnh, bổ sung kế hoạch như quy định hiện hành.

Đối với các cơ sở nhà, đất đã có quyết định chuyển giao về địa phương và giao cho tổ chức quản lý, kinh doanh nhà tiếp nhận thì không phải thực hiện thêm thủ tục giao tài sản.

Đáng chú ý, Nghị quyết cho phép khai thác một số cơ sở nhà, đất dù chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc giấy chứng nhận bị thất lạc. Đồng thời, cho phép khai thác nhà, đất dôi dư mà không phải điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất để tài sản sớm được đưa vào sử dụng.

Đối với hoạt động cho thuê, thời hạn cho thuê tối đa được nâng từ 5 năm lên 10 năm và được phép gia hạn nhiều lần nếu đáp ứng điều kiện theo quy định. Nghị quyết cũng bổ sung phương thức cho thuê bằng chào giá cạnh tranh với trình tự, thủ tục đơn giản hơn đấu giá nhưng vẫn bảo đảm công khai, minh bạch.

Ngoài ra, Nghị quyết bổ sung các cơ chế xử lý linh hoạt đối với một số trường hợp đặc biệt, như cho phép phá dỡ công trình không còn phù hợp để chuyển đổi thành công viên, sân chơi, thiết chế văn hóa hoặc phục vụ đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp; cho phép chuyển đổi công năng nhà, đất trước, sau đó cập nhật, điều chỉnh quy hoạch.

Các cơ chế, chính sách đặc thù tại Nghị quyết số 31 được áp dụng trong thời hạn 5 năm. Sau một năm triển khai, Bộ Tài chính sẽ chủ trì sơ kết, đánh giá kết quả thực hiện để báo cáo Chính phủ, làm cơ sở nghiên cứu hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan.