Hơn 2,5 triệu người nộp thuế chờ một tin vui
Chính phủ đã trình Quốc hội dự thảo Nghị quyết về xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp liên quan.

Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn trình Quốc hội dự thảo Nghị quyết về xóa nợ lệ phí môn bài, tiền chậm nộp liên quan. Ảnh: Quochoi.vn.
Chiều 20/11, thừa ủy quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn đã trình Quốc hội dự thảo Nghị quyết của Quốc hội ban hành chính sách đặc thù về xử lý xóa tiền thuế nợ để tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế (NNT) trong thực hiện Luật Quản lý thuế, nhằm đáp ứng yêu cầu cấp bách trong thực hiện cam kết quốc tế về trao đổi thông tin theo yêu cầu.
Cả nước còn hơn 2,5 triệu người nộp thuế ở trạng thái 03, 06
Nội dung quan trọng nhất của dự thảo Nghị quyết là quy định chính sách đặc thù về việc xóa nợ lệ phí môn bài, bao gồm cả thuế môn bài theo quy định của pháp luật có hiệu lực trước ngày 1/1/2017 và tiền chậm nộp liên quan, của NNT được cơ quan thuế xác định ở trạng thái ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế (trạng thái 03) hoặc không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký (trạng thái 06) tính đến ngày 21/11/2026.
Theo tờ trình của Chính phủ, tính đến ngày 23/10 còn hơn 2,5 triệu trường hợp NNT ở trạng thái 03 và 06. Với số lượng rất lớn này, nếu không có chính sách đặc thù để hỗ trợ, giảm nghĩa vụ tài chính khi NNT thực hiện thủ tục khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế thì việc xử lý số lượng lớn NNT không còn hoạt động sẽ gặp nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng khuyến nghị của Diễn đàn Toàn cầu về giảm số lượng NNT không hoạt động.
Luật Quản lý thuế số 108/2025 quy định xóa nợ theo các trường hợp, điều kiện cụ thể nhưng chưa quy định việc xóa nợ lệ phí môn bài, tiền chậm nộp và cơ chế xóa có điều kiện cho NNT ở trạng thái 03 hoặc 06.
Do đó, cần thiết ban hành nghị quyết mới về nội dung này.
Về nội dung xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp lệ phí môn bài, dự thảo Nghị quyết quy định xóa nợ phát sinh đến hết ngày 31/12/2025 và tiền chậm nộp; xóa tiền chậm nộp lệ phí môn bài còn nợ đến ngày 21/11/2026. Nghĩa vụ lệ phí môn bài phát sinh đến hết năm 2025 chưa khai, nộp và chưa hạch toán trên Hệ thống thông tin quản lý thuế thì NNT không phải khai, nộp, không tính tiền chậm nộp. Cơ quan thuế xóa căn cứ dữ liệu quản lý thuế trên hệ thống, không yêu cầu NNT nộp hồ sơ đề nghị xóa nợ.
Về xóa tiền chậm nộp do cơ quan quản lý thuế quản lý thu đối với NNT ở trạng thái 03, trạng thái 06, dự thảo Nghị quyết quy định xóa tiền chậm nộp cho NNT khi đã nộp đủ nợ gốc và nộp hồ sơ hợp lệ đề nghị khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế, được cơ quan thuế tiếp nhận chậm nhất ngày 30/6/2028. Số tiền chậm nộp được xóa tính đến ngày nộp đủ nợ gốc, chậm nhất ngày 30/6/2028; bao gồm cả tiền chậm nộp còn nợ của trường hợp không còn nợ gốc đến ngày 21/11/2026.
NNT đáp ứng điều kiện đã được xóa tiền phạt chậm nộp, tiền chậm nộp theo Nghị quyết số 94/2019 không phải thực hiện việc hủy quyết định, thu hồi khoản đã xóa.
Quy định này nhằm tháo gỡ khoản tiền chậm nộp tích lũy đang cản trở việc thanh toán nợ gốc và hoàn tất thủ tục khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế, trong khi cơ chế khoanh, xóa nợ hiện hành chưa bao quát đầy đủ các trường hợp này.
Cũng theo tờ trình của Chính phủ, số nợ thuộc phạm vi đề xuất xóa nợ gốc lệ phí môn bài vào khoảng 1.250 tỷ đồng và số tiền chậm nộp phát sinh là khoảng 438 tỷ.
Bên cạnh đó, còn gần 2 triệu NNT trạng thái 03 và 06 chưa hạch toán nghĩa vụ môn bài của thời gian ngừng hoạt động trên hệ thống. Do vậy, nếu tiếp tục hạch toán nghĩa vụ lệ phí môn bài trong thời gian ngừng hoạt động thì sẽ phát sinh số tiền lệ phí môn bài khoảng 15.000 tỷ đồng, tuy nhiên, đây là số nợ rất khó thu hồi do tính trên thời gian ngừng hoạt động.
Như vậy, nếu toàn bộ 2 triệu NNT ở trạng thái 03, 06 đến nộp hồ sơ đề nghị khôi phục hoặc chấm dứt mã số thuế thì tổng số nợ gốc lệ phí môn bài và tiền chậm nộp dự kiến xóa khoảng 16.688 tỷ đồng.
Trong khi đó, việc xử lý tiền chậm nộp của nhóm NNT trạng thái 03, 06 có tác động giảm số nợ đang theo dõi khoảng 9.990 tỷ đồng, tuy nhiên, đây không phải số thu chắc chắn có thể thu hồi được do NNT đã ngừng hoạt động, không còn tài sản hoặc nguồn thu để đảm bảo khả năng thu hồi trên thực tế.
Nếu được thông qua, Nghị quyết sẽ có hiệu lực từ ngày 21/11/2026, chính sách áp dụng đến hết ngày 30/6/2028.
Đánh giá khả năng thụ hưởng chính sách của hơn 2,5 triệu người nộp thuế
Trình bày báo cáo thẩm tra dự án Nghị quyết sau đó, ông Phan Văn Mãi, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, cho biết Ủy ban tán thành sự cần thiết có giải pháp đặc thù, có thời hạn để xử lý dứt điểm nghĩa vụ lệ phí môn bài tồn đọng, tháo gỡ rào cản tài chính cho NNT thực sự đã ngừng hoạt động, góp phần làm sạch cơ sở dữ liệu thuế, ngăn chặn việc lợi dụng pháp nhân không hoạt động để gian lận hóa đơn.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày báo cáo thẩm tra dự án Nghị quyết mới. Ảnh: Quochoi.vn.
Về tác động đối với ngân sách Nhà nước, theo hồ sơ, nợ gốc lệ phí môn bài đã hạch toán khoảng 1.250 tỷ đồng, tiền chậm nộp tương ứng khoảng 438 tỷ; nghĩa vụ lệ phí môn bài chưa hạch toán ước khoảng 15.000 tỷ đồng; tiền chậm nộp thuộc phạm vi xem xét khoảng 9.990 tỷ, trong đó hơn 3.000 tỷ đồng liên quan đến các khoản thu về đất.
Cơ quan thẩm tra cho rằng đánh giá tác động chưa phân tích theo từng cấp ngân sách, chưa lượng hóa đầy đủ kết quả dự kiến của chính sách, do đó đề nghị Chính phủ đánh giá khả năng thụ hưởng của từng nhóm trong tổng số hơn 2,5 triệu NNT trạng thái 03, 06.
Về xóa nợ lệ phí môn bài, đa số ý kiến tán thành, do số nợ đã hạch toán không lớn, chi phí thu hồi có thể vượt số thu, nhưng cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ việc không phải khai, nộp đối với nghĩa vụ chưa khai chỉ áp dụng đối với thời gian NNT đã thực tế ngừng hoạt động.
Về xóa tiền chậm nộp, cơ quan thẩm tra cho rằng việc xóa toàn bộ tiền chậm nộp phát sinh đến ngày nộp đủ nợ gốc, chậm nhất ngày 30/6/2028, không tạo động lực nộp sớm. Ủy ban KTTC đề nghị cân nhắc quy định xóa tiền chậm nộp nếu NNT nộp đủ nợ gốc đến hết ngày 20/11/2027 và giảm 50% nếu nộp đủ từ ngày 21/11/2027 đến hết ngày 30/6/2028; bổ sung quy định hoàn trả khoản đã được xóa khi quay lại sản xuất, kinh doanh hoặc thành lập cơ sở kinh doanh mới.
Nguồn Znews: https://znews.vn/hon-2-5-trieu-nguoi-nop-thue-cho-mot-tin-vui-post1697864.html
