Hơn 5 triệu tỷ đồng và dấu ấn các siêu dự án định hình diện mạo mới cho Việt Nam

Từ cao điểm 30/4 – 1/5, đến ngày 19/8 và đỉnh điểm là tháng 12/2025, tổng nguồn lực đầu tư được khởi động, đưa vào triển khai và hoàn thành trong năm nay ước tính vượt mốc 5 triệu tỷ đồng, đưa cả nước bước vào trạng thái “đại công trường” chưa từng có trong lịch sử phát triển.

Không chỉ dừng lại ở những con số kỷ lục, chuỗi siêu dự án còn phản ánh rõ nét một chu kỳ phát triển mới của nền kinh tế, nơi Nhà nước giữ vai trò kiến tạo hạ tầng khung, còn khu vực doanh nghiệp tư nhân vươn lên thành động lực trung tâm của tăng trưởng.

Cao điểm đầu tiên diễn ra vào dịp 30/4 – 1/5/2025, khi 80 công trình, dự án đồng loạt khởi công và khánh thành trên cả nước với tổng mức đầu tư khoảng 445.000 tỷ đồng. Đây là giai đoạn các dự án hạ tầng do Nhà nước đầu tư giữ vai trò mở đường, từ các đoạn cao tốc Bắc – Nam phía Đông, các tuyến kết nối Tây Nguyên – duyên hải miền Trung đến loạt công trình y tế, giáo dục, thủy lợi quy mô lớn tại địa phương.

Chưa đầy bốn tháng sau, ngày 19/8, cả nước tiếp tục chứng kiến một sự kiện mang tính biểu tượng quốc gia khi 250 dự án trọng điểm được khởi công, khánh thành tại 79 điểm cầu, với tổng vốn đầu tư ước khoảng 1,28 triệu tỷ đồng.

Đợt này ghi dấu sự hiện diện đậm nét của các dự án hạ tầng chiến lược như Vành đai 4 vùng Thủ đô Hà Nội, các cây cầu vượt sông Hồng (Ngọc Hồi, Vân Phúc), cao tốc Cà Mau – Cái Nước, cảng Hòn Khoai, cùng các tuyến logistics, đường ven biển trọng điểm tại miền Trung và Đồng bằng sông Cửu Long.

Phối cảnh trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.

Đến tháng 12/2025, cao điểm thứ ba được triển khai nhằm chào mừng Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, với hơn 230 dự án và tổng nguồn lực đầu tư ước khoảng 3,4 triệu tỷ đồng. Đây là đợt thể hiện rõ nhất sự “vào cuộc” của khu vực ngoài nhà nước, đặc biệt trong các dự án đô thị, công nghiệp, năng lượng, hạ tầng số và dịch vụ quy mô lớn.

Tính gộp cả ba cao điểm, tổng quy mô vốn đầu tư được kích hoạt trong năm 2025 ước vượt 5 triệu tỷ đồng – một con số chưa từng xuất hiện trong lịch sử phát triển hạ tầng và đầu tư của Việt Nam.

Đáng chú ý, ghi nhận 74,6% tổng vốn đầu tư, tương đương 3,84 triệu tỷ đồng được huy động từ khu vực tư nhân. Điều này là minh chứng rõ ràng nhất cho việc hiện thực hóa Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị, kinh tế tư nhân thực sự trở thành một động lực quan trọng nhất, đảm đương những siêu dự án trọng điểm quốc gia, mang tầm vóc quốc tế.

Nhà nước kiến tạo – tư nhân dẫn dắt

Trong bức tranh tổng thể năm 2025, các dự án hạ tầng giao thông quốc gia tiếp tục là trục xương sống, với vai trò dẫn dắt rõ nét của nhà nước. Việc đồng loạt triển khai các tuyến cao tốc Bắc – Nam, các vành đai đô thị tại Hà Nội và TP.HCM, cùng mục tiêu hoàn thành trên 3.000km đường bộ cao tốc vào cuối năm 2025 đã tạo ra bước nhảy vọt về kết nối vùng.

Song song với giao thông, các dự án hạ tầng năng lượng và truyền tải điện quy mô lớn, như đường dây 500kV mạch 3, các trung tâm nguồn điện chiến lược và hạ tầng số quốc gia, cũng đang được đẩy nhanh tiến độ. Đây là nền tảng quan trọng để đảm bảo an ninh năng lượng, ổn định hệ thống và phục vụ chuyển đổi số, chuyển đổi xanh của nền kinh tế trong dài hạn.

Đáng chú ý, nhiều dự án do Nhà nước đầu tư đã ghi nhận trưởng thành vượt bậc của các doanh nghiệp xây dựng trong nước. Cầu Rạch Miễu 2 là ví dụ điển hình khi toàn bộ thiết kế và thi công do doanh nghiệp Việt Nam đảm nhận, rút ngắn tiến độ so với kế hoạch ban đầu – điều từng hiếm gặp với các công trình quy mô lớn.

Song hành với hạ tầng công là làn sóng dự án do khu vực tư nhân làm chủ đầu tư, trải rộng từ đô thị, công nghiệp đến năng lượng và dịch vụ. Trong lĩnh vực đô thị – thương mại, các dự án như Trung tâm Triển lãm Quốc gia tại Đông Anh (Vingroup), Sunshine Legend City phía Đông Hà Nội, Sunshine Bay Retreat Vũng Tàu, Casino Vân Đồn của Sun Group hay HD Mon Bay Vân Đồn không chỉ mở rộng không gian đô thị mà còn tạo ra các cực tăng trưởng mới gắn với dịch vụ, du lịch và kinh tế đêm.

Ở lĩnh vực công nghiệp và năng lượng, loạt dự án điện gió, điện tái tạo, khu công nghiệp thông minh, trung tâm dữ liệu và chuỗi cung ứng mới do doanh nghiệp tư nhân và FDI triển khai đang góp phần tái cấu trúc nền sản xuất. Những cái tên như PepsiCo, WHA, Cofo, Tonly Việt Nam cho thấy Việt Nam tiếp tục giữ vị thế quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu với hạ tầng ngày càng hoàn thiện.

Những siêu dự án định hình chu kỳ mới

Nếu nhìn năm 2025 như điểm khởi đầu của một chu kỳ phát triển mới, thì các siêu dự án được khởi công, khánh thành trong năm cho thấy rõ cấu trúc tăng trưởng đang hình thành: hạ tầng chiến lược do Nhà nước kiến tạo – không gian phát triển do doanh nghiệp tư nhân khai mở.

Ở trục hạ tầng quốc gia, Vành đai 4 vùng Thủ đô Hà Nội được xem là dự án mang tính bản lề. Không chỉ giải tỏa áp lực giao thông cho lõi đô thị, tuyến vành đai này còn mở ra hành lang phát triển mới cho công nghiệp, logistics, đô thị vệ tinh và bất động sản công nghiệp tại các tỉnh lân cận.

Tương tự, các tuyến cao tốc Bắc – Nam, cao tốc Cà Mau – Cái Nước cùng hệ thống cầu vượt sông Hồng như Ngọc Hồi, Vân Phúc đang từng bước tái cấu trúc không gian kinh tế theo hướng liên vùng, giảm chi phí logistics – yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Trong lĩnh vực hàng không và cảng biển, sân bay quốc tế Long Thành (giai đoạn 1) và các dự án cảng nước sâu như Hòn Khoai không chỉ phục vụ nhu cầu vận tải mà còn đặt nền móng để Việt Nam tham gia sâu hơn vào mạng lưới logistics và chuỗi cung ứng toàn cầu – những công trình có vòng đời hàng chục năm, quyết định vị thế nền kinh tế trong dài hạn.

Song hành với trục hạ tầng công là các dự án do doanh nghiệp tư nhân dẫn dắt, mang tính “khai phá” không gian phát triển mới. Trung tâm Triển lãm Quốc gia tại Đông Anh (Vingroup) là ví dụ điển hình cho mô hình kết hợp hạ tầng – dịch vụ – kinh tế tri thức. Các đại dự án đô thị – nghỉ dưỡng như Sunshine Legend City, Sunshine Bay Retreat Vũng Tàu, Casino Vân Đồn hay HD Mon Bay Vân Đồn đang tạo ra các cực tăng trưởng mới, thu hút dòng vốn, lao động chất lượng cao và du lịch quốc tế.

Tổng hòa các dự án này cho thấy không còn ranh giới cứng giữa đầu tư công và đầu tư tư nhân, mà là sự bổ trợ lẫn nhau: hạ tầng chiến lược mở đường, còn doanh nghiệp tư nhân nhanh chóng lấp đầy không gian phát triển bằng các dự án sản xuất, đô thị và dịch vụ.

Theo TS. Lê Xuân Nghĩa, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ, Viện trưởng Viện tư vấn phát triển, sau 40 năm đổi mới, doanh nghiệp tư nhân đã khẳng định được vai trò tiên phong và động lực quan trọng của mình thông qua việc bước vào các lĩnh vực then chốt của nền kinh tế.

Cũng theo ông, doanh nghiệp tư nhân tiến nhanh, mạnh và góp mặt ở tất cả các lĩnh vực của nền kinh tế như giao thông vận tải, logistics, bán lẻ, cơ khí chế tạo, bất động sản, du lịch… đã giúp hình thành cách nhìn của toàn xã hội nói chung và nhà hoạch định chính sách nói riêng: Thừa nhận trên thực tế (không phải trên hình thức) về vai trò – động lực quan trọng của kinh tế tư nhân.

Nhìn tổng thể, hơn 5 triệu tỷ đồng vốn đầu tư được kích hoạt trong năm 2025 không chỉ là kỷ lục về quy mô, mà là dấu hiệu rõ ràng của một nền kinh tế đang chuyển sang pha phát triển mới. Ở đó, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo và dẫn dắt; doanh nghiệp tư nhân trở thành động lực trung tâm của tăng trưởng; còn FDI bổ sung công nghệ, vốn và kết nối quốc tế.

Trong bối cảnh đó, tăng trưởng cao – thậm chí hai con số trong một số giai đoạn – không còn là khẩu hiệu chính sách, mà đang được ấn chứng bằng những công trình cụ thể, những dòng vốn thật và năng lực triển khai đã được kiểm chứng. Năm 2025, với ba cao điểm khởi công, khánh thành lịch sử, đang đặt nền móng cho một chu kỳ tăng trưởng mới của quốc gia.

Thái Bình