Những vụ mía ngọt trên vùng đất khô cằn Đông Trường Sơn

Khu vực Đông Trường Sơn, xã Ia Hrú, tỉnh Gia Lai, là vùng trồng mía trọng điểm của bà con Gia Rai nơi đây

Xã Ia Hrú, tỉnh Gia Lai được hợp nhất từ các xã Ia Dreng, Ia Rong, HBông (huyện Chư Pưh) và Ia Hrú (huyện Chư Sê), có diện tích hơn 24,1 km², dân số hơn 37.100 người; trong đó dân tộc thiểu số chiếm trên 64%, tỷ lệ hộ nghèo gần 16%.

Thời gian qua, vườn mía rộng 4 ha của gia đình ông Ksor Bớt (dân tộc Gia Lai) ở thôn Ia Sa, xã Ia Hrú đang tất bật thu hoạch.

Vào vụ, công nhân hối hả chặt mía, gom thành từng đống để xe cẩu đưa lên xe tải chở về nhà máy tiêu thụ.

Ông Ksor Bớt tâm sự: "Gần 10 năm gắn bó với cây mía, gia đình tôi đã xây được ngôi nhà hơn 1 tỉ đồng, sắm xe máy tay ga, đồ dùng sinh hoạt và nuôi các con ăn học trưởng thành. Vụ mía này, gia đình lãi khoảng 250 triệu đồng, tôi dự tính tiếp tục thuê thêm đất để mở rộng sản xuất, phát triển kinh tế".

Ksor Bớt cũng bày tỏ, cuộc sống khấm khá hơn trước đều nhờ vào cây mía. Vụ tới, gia đình sẽ thuê thêm đất để trồng, nhưng nguồn kinh phí đầu tư sản xuất lớn, chỉ mong Nhà nước hỗ trợ các khoản vay ưu đãi từ các chương trình để nông dân đầu tư thêm diện tích trồng. Có như vậy, bà con sẽ thoát nghèo và dần thay đổi tư duy trồng cây sản xuất nông nghiệp.

Cạnh đó, gia đình ông Rmah Bun (dân tộc Gia Rai, làng Kte, xã Ia Hrú), được xem là một trong những hộ tiên phong chuyển đổi hơn 1,5ha ngô kém hiệu quả sang trồng mía từ năm 2016, đến nay gia đình ông đã mở rộng lên 7 ha.

Bằng kinh nghiệm ít nhiều, ông Rmah Bun cho biết: "Cây mía dễ trồng, rất hợp với đất pha cát, sỏi khô cằn ở vùng đồi phía Nam tỉnh. Nếu chăm sóc tốt, năng suất đạt 90 – 100 tấn/ha/vụ. Với giá bao tiêu 900 nghìn đến 1,1 triệu đồng/tấn, sau khi trừ chi phí, mỗi ha vẫn lãi 50 – 60 triệu đồng, vượt trội so với trồng bắp, mỳ hay đậu".

Ông Rmah Bun lý giải thêm rằng trồng ngô, mỳ lời chẳng bao nhiêu, còn mía thì hợp đất, cho thu nhập cao hơn. Ở khu vực xã HBông cũ, không trồng mía chắc khó có cây nào hợp hơn.

“Năm nay trừ chi phí, nhà tôi lãi khoảng 450 triệu đồng. Sang năm, gia đình dự định thuê thêm 3 - 4 ha để mở rộng nhưng vốn còn thiếu, mong Nhà nước cho vay ưu đãi hoặc hỗ trợ từ các chương trình giảm nghèo dành cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số để nông dân có điều kiện mua giống, phân bón phát triển kinh tế từ cây mía”, ông Rmah Bun mong muốn

Ông Đỗ Văn Hòa, Trạm trưởng phụ trách vùng nguyên liệu của Công ty Cổ phần Nông nghiệp Agris Gia Lai thông tin, từ năm 2016 doanh nghiệp đã liên kết với hơn 1.000 hộ dân ở xã Ia Hrú trồng gần 2.900ha mía nguyên liệu. Nhằm hỗ trợ bà con yên tâm gắn bó với cây mía, công ty triển khai nhiều chính sách hỗ trợ từ giống, phân bón, nhân công thu hoạch đến việc duy trì mức giá thu mua ổn định.

Mía phát triển tốt trên vùng đất khô cằn

Cũng theo Trạm trưởng Đỗ Văn Hòa, ngoài các chương trình hỗ trợ vốn, công ty đang thu mua với giá tối thiểu 1 triệu đồng/tấn trong 3 vụ tới. Nhà máy cũng điều tiết nhân công thu hoạch, bố trí xe vào tận rẫy thu mua, bà con chỉ cần ra ruộng theo dõi.

Hiện công suất ép 8.000 tấn/ngày, sắp nâng lên 10.000 tấn/ngày nên vùng nguyên liệu vẫn cần mở rộng. “Chúng tôi sẽ phối hợp chính quyền vận động người dân, nhất là bà con đồng bào, tham gia trồng mía để phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo”, ông Đỗ Văn Hòa nói.

Theo bà Đinh Thị Hoan, Phó Chủ tịch UBND xã Ia Hrú, đời sống bà con ở khu vực phía Nam tỉnh Gia Lai còn nhiều khó khăn do đất đai cằn cỗi, khí hậu khô nóng, ít được thiên nhiên ưu đãi. Tuy vậy, khu vực thuộc xã HBông cũ lại nổi lên như một điểm sáng khi mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng ngắn ngày từ ngô, sắn, đậu sang trồng mía. Nhờ đó, khoảng 1.000 hộ gắn bó với cây mía đã có cuộc sống khá giả, gần như không còn hộ nghèo.

Xã Ia Hrú đang phối hợp với doanh nghiệp mía đường rà soát quỹ đất phù hợp để chuyển đổi thêm. Đồng thời, huy động các nguồn vay ưu đãi hoặc chính sách giảm nghèo hỗ trợ bà con đầu tư sản xuất, nhất là với cây mía.

Nhờ vào trồng mía, đồng bào Gia Rai xây được nhà kiên cố, có cuộc sống khấm khá hơn trước

Phó Chủ tịch UBND xã Ia Hrú cho hay, đối với nguồn vốn Chương trình 1719 hỗ trợ hộ đồng bào dân tộc thiểu số, nếu các gia đình sản xuất mía có nhu cầu, UBND xã sẽ xây dựng kế hoạch hỗ trợ mua giống mía và phân bón. Chính quyền xã sẽ rà soát kỹ từng hộ, từng khu vực, khi xác định nhu cầu thực sự, xã sẽ triển khai phân bổ vốn và các nguồn hỗ trợ để đảm bảo quyền lợi cho từng gia đình.

Cây mía đã phát huy hiệu quả kinh tế rõ rệt trên vùng đất sỏi pha cát khô cằn, giúp đồng bào dân tộc thiểu số ở Gia Lai vươn lên thoát nghèo. Những ngôi nhà mới, cuộc sống ngày càng sung túc hơn là minh chứng cho sự đổi thay ở Ia Hrú hôm nay.

Khi người dân quyết tâm, doanh nghiệp đồng hành và chính quyền hỗ trợ đúng hướng, cây mía không chỉ hợp đất mà còn mở ra sinh kế bền vững. Tiếp đà này, những vụ mía ngọt ở vùng đất khô cằn Đông Trường Sơn tỉnh Gia Lai sẽ còn được nối dài mãi mãi.

PHAN HIẾU