Hơn 9.400 tỷ đồng mở rộng đường ven sông Sài Gòn: Đánh thức tiềm năng phát triển dịch vụ - du lịch

Sông Sài Gòn dài khoảng 256km, bắt nguồn từ khu vực tỉnh Bình Phước trước đây (nay là Tp.Đồng Nai) chảy qua tỉnh Tây Ninh, Bình Dương (cũ) và Tp.HCM. Quá trình phát triển hành lang bờ sông trong nhiều năm chưa đồng bộ; không gian ven sông ở nhiều khu vực còn rời rạc, manh mún, trong khi tiềm năng phát triển đô thị, thương mại, dịch vụ và du lịch chưa được khai thác tương xứng.

Cùng với hàng loạt dự án xây dựng đường ven Sài Gòn khu vực nội đô đã hoàn thành hoặc đang triển khai, Tp.HCM (sau sáp nhập) quyết tâm đồng bộ hóa toàn bộ tuyến đường ven song Sài Gòn qua địa bàn.

Trong đó, tuyến đường dài hơn 7,4km đi qua địa bàn 3 phường Lái Thiêu, Bình Hòa và Thuận An lâu nay chỉ là một tuyến đường bờ bao rộng 3-5m để phục vụ việc đi lại của người dân. Tuy nhiên tuyến đường này đã xuống cấp, nhiều đoạn chắp vá và có những đoạn chỉ là đường đất, sình lầy mỗi lúc triều cường hoặc sau những trận mưa lớn.

Những mét đất đầu tiên của đại lộ tương lai hiện vẫn mang dáng dấp của những lối đi nhỏ, nhiều đoạn bị chia cắt bởi nhà dân hoặc vườn cây ăn trái đặc sản của vùng đất ven sông.

Theo ghi nhận của Người Đưa Tin, đường bao ven sông Sài Gòn đi qua địa bàn 2 phường Lái Thiêu, Bình Hòa hiện trạng là nhà dân, các cơ sở kinh doanh nhà hàng, cà phê, dịch vụ câu cá hoặc kho, xưởng.

Trong khi đó, đoạn cuối tuyến thuộc khu vực cảng An Sơn (thuộc phường Thuận An) phần lớn là đất trống và vườn cây ăn trái lâu năm. Dòng sông Sài Gòn uốn lượn, ôm lấy dải đất xanh mát với mảng xanh lớn, xen kẻ nhiều công trình kiên cố áp sát mép nước.

Đường ven sông đi qua khu vực phường Thuận An (Tp.HCM) chủ yếu vẫn lá đường đất, mặt đường chỉ rộng khoảng 3 mét, bề mặt không đồng đều, nhiều "ổ voi". Dù khu vực này không xa trung tâm đô thị, nhưng do thiếu đường kết nối và tập quán của người dân, nên hiện hạ tầng và cảnh quan còn mang dáng dấp của một vùng quê.

Dọc tuyến còn một vài bến thủy nội địa xen kẽ khu dân cư bên sông Sài Gòn. Nổi bật nhất là bến đò khách ngang sông An Sơn – Nhị Bình, mỗi ngày đưa hàng nghìn người và phương tiện qua sông Sài Gòn để di chuyển về hướng quận 12, huyện Hóc Môn (cũ).

Ông Nguyễn Văn T. (ngụ phường Thuận An) cho biết, hàng chục năm qua sống ven sông Sài Gòn cho gia đình ông nhiều hoa lợi như trồng được cây ăn trái và khai thác thủy sản trên sông. Quan trọng hơn, được sống tại vùng đất ven sông ít ồn ào, không khí trong lành nên không muốn chuyển đi đâu. Nhưng ông vẫn sẵn sàng hưởng ứng chủ trương của chính quyền với hi vọng hạ tầng ngày càng khang trang để phục vụ người dân. Giống như ông T., nhiều hộ gia đình khác dù có nhà đất gắn bó lâu năm vẫn tự nguyện cắm cọc mốc ranh giới giải tỏa để sớm giao đất cho nhà nước.

Do đặc thù lịch sử và địa hình ven sông, dự án vấp phải những bài toán hóc búa về kiến trúc đô thị lẫn hệ sinh thái tự nhiên. Ngoài ra, dọc sông Sài Gòn hiện còn tồn tại các bến thủy nội địa, cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo, đình, chùa… Đây là điều khiến chính quyền các địa phương băn khoăn và khó khăn trong công tác thu hồi, bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Vượt qua những khó khăn trước mắt, viễn cảnh về một đại lộ ven sông lung linh, hiện đại đang khiến đời sống tinh thần của người dân đôi bờ trở nên nhộn nhịp hơn bao giờ hết. Chính quyền Tp.HCM cũng đang dồn toàn lực chạy đua với thời gian để giải ngân nguồn vốn bồi thường và hoàn thành việc thu hồi mặt bằng sạch.

Theo Ban Giao thông (chủ đầu tư), trên toàn tuyến hạ tầng kết nối chung bao gồm cả ba phường (Lái Thiêu, Bình Hòa, Thuận An), hội đồng bồi thường phụ trách hơn 550 hồ sơ. Đến nay, phương án áp giá bồi thường chi tiết đã được phê duyệt và thông qua cho phần lớn các đợt áp giá. Tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng đang được chính quyền quyết liệt đẩy mạnh nhằm bàn giao mặt bằng sạch trước ngày 31/12/2026.

Trao đổi với PV, đại diện phóng Kinh tế - Hạ tầng phường Thuận An cho biết, theo quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư, dự án tại phường Thuận An có điểm đầu tại rạch Bà Lụa, điểm cuối tại cảng An Sơn. Tổng chiều dài tuyến khoảng 3,4 km, quy mô 6 – 8 làn xe, lộ giới từ 32 - 42 mét. Dự án đường ven sông Sài Gòn qua phường Thuận An thuộc nhóm B, có tổng mức đầu tư gần 2.163 tỷ đồng; trong đó 1.265 tỷ đồng là kinh phí giải phóng mặt bằng, 898 tỷ đồng còn lại là kinh phí xây dựng.

Trên 100 hộ gia đình, cá nhân và tổ chức có đất ven sông Sài Gòn bị ảnh hưởng khi làm dự án đường ven sông Sài Gòn đoạn qua phường Thuận An. Hiện UBND phường Thuận An đang phối hợp với các đơn vị tiếp xúc với người dân, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, đo đạc, lập phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư để bàn giao mặt bằng sạch cho dự án.

Dự án xây dựng đường ven Sông Sài Gòn (đoạn qua địa bàn tỉnh Bình Dương cũ) có tổng mức đầu tư gần 9.400 tỷ đồng, trong đó chi phí giải phóng mặt bằng hơn 7.600 tỷ đồng, diện tích đất bị thu hồi hơn 33ha và hơn 550 hộ dân, tổ chức có đất bị ảnh hưởng, được bồi thường.

Theo Quy hoạch chung Tp.HCM đến năm 2040, tầm nhìn 2060, thành phố sẽ đầu tư tuyến đường ven sông Sài Gòn có tổng chiều dài 78,2 km, mặt cắt rộng từ 4 - 8 làn xe, kéo dài từ xã Bình Khánh (huyện Cần Giờ trước đây) đến ranh giới tỉnh Tây Ninh. Đây được xem là tuyến giao thông chiến lược giúp kết nối với các trục huyết mạch như Vành đai 2, 3, 4; cao tốc Bến Lức - Long Thành, cao tốc Tp.HCM - Mộc Bài, Quốc lộ 13, Quốc lộ 22… Khi hoàn thành, tuyến đường không chỉ "chia lửa" cho các tuyến đường quá tải xung quanh, mà còn mở ra cơ hội lớn để phát triển các khu đô thị thương mại - dịch vụ, không gian xanh, du lịch và tái cấu trúc cảnh quan đô thị ven sông.