Họp báo kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026: Đề Ngữ văn gây nhiều tranh cãi, Bộ GD&ĐT nói gì?

Chiều 12/6, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tổ chức họp báo thông tin nhanh về công tác tổ chức thi Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Tại buổi họp báo, nhiều cơ quan báo chí đã đặt câu hỏi với lãnh đạo Bộ GD&ĐT về những vấn đề liên quan đến đề thi và công tác chấm thi.

69 thí sinh mang điện thoại vào phòng thi

Ông Lê Mỹ Phong, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT) cho hay, đến thời điểm hiện tại, chưa phát hiện thông tin liên quan đến lộ lọt đề thi. Theo ông Phong, tổng thí sinh dự thi là 1.213.695. Cả nước có 74 thí sinh bị đình chỉ thi, trong 69 thí sinh mang điện thoại vào phòng thi, 5 thí sinh sử dụng tài liệu trong phòng thi. Năm 2025, có 41 thí sinh vi phạm quy chế thi. Đến thời điểm hiện tại chưa ghi nhận việc gian lận thi có tổ chức.

Theo đánh giá ban đầu của các chuyên gia và xã hội, đề thi các bài thi/môn thi bám sát chương trình Giáo dục phổ thông 2018, theo đúng cấu trúc định dạng đề thi đã được công bố, có sự phân hóa phù hợp bảo đảm cho các mục tiêu xét công nhận tốt nghiệp THPT, đánh giá chất lượng dạy, học ở các nhà trường và các địa phương và công tác chỉ đạo của các cơ quan quản lý giáo dục; cung cấp dữ liệu đủ độ tin cậy, trung thực, đánh giá đúng năng lực của học sinh để các trường sử dụng trong tuyển sinh.

Nhiều băn khoăn về đề Ngữ văn

Trước câu hỏi liên quan đề thi Ngữ văn tốt nghiệp THPT năm nay, nhiều thí sinh cho rằng đề có độ khó nhất định, đặc biệt với học sinh ở vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Một số ý kiến băn khoăn về câu hỏi liên quan đến Steve Jobs khi điều kiện tiếp cận thông tin và các nguồn tư liệu giữa các nhóm học sinh vẫn còn chênh lệch.

Trả lời những câu hỏi liên quan đến đề Ngữ văn, ông Nguyễn Ngọc Hà, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT), cho hay công tác đề thi là nhiệm vụ trọng tâm, được lãnh đạo Bộ GD&ĐT và Ban chỉ đạo có chỉ đạo sát sao. Một trong những nội dung đó là bảo đảm tính chất vùng miền, từ cách phát âm, làm sao để tạo tính công bằng cao nhất trong các môn học.

"Với môn Ngữ văn, chúng tôi nhận được ý kiến liên quan đến nội dung Nghị luận xã hội. Những nội dung này trong quá trình soạn thảo đề cũng đã được bàn thảo. Đây là nội dung đặt vào phần phân hóa học sinh. Một điều khác biệt so với năm 2025, nội dung nghị luận xã hội 4 điểm, năm nay phần này chỉ 2 điểm. Đây là phần phân hóa và có tính mới", ông Hà nói.

Ông Hà cho biết, câu nghị luận xã hội nhằm đánh giá khả năng đọc hiểu, tư duy và lập luận của thí sinh. Trong khi đó, yêu cầu của đề đã được diễn đạt rõ ràng, đầy đủ. Nếu đọc kỹ đề, có thể thấy thí sinh không bị yêu cầu trình bày thông tin chi tiết hay ghi nhớ máy móc về tiểu sử của Steve Jobs.

Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng cho rằng, cụm từ "Steve Jobs Việt Nam" được sử dụng như một phép ẩn dụ. Việc nhận diện và hiểu đúng ý nghĩa của hình ảnh ẩn dụ này cũng là một nội dung được đưa vào để đánh giá năng lực của thí sinh.

Theo ông, có thể thấy nhóm tác giả đã rất cân nhắc trong việc sử dụng ngôn từ. Từng câu, từng từ đều được chắt lọc cẩn thận, tham khảo ý kiến chuyên môn, thậm chí tra cứu từ điển đối với các khái niệm như "phát minh", "đổi mới". Chẳng hạn, ban đầu nhóm tác giả cân nhắc cụm từ "những phát minh của', nhưng sau đó quyết định sử dụng cụm từ "với những phát minh".

Bên cạnh đó, ông Nguyễn Ngọc Hà cũng khẳng định, môn Ngữ văn khác với những môn thi khác, là vừa có tính khoa học, vừa có tính nghệ thuật. Với những môn học khác, trong nhiều trường hợp sẽ kiểm tra nội dung được quy định rõ trong chương trình, nhưng môn Văn lại có những nội dung mở.

So sánh với chương trình 2006, quá trình kiểm tra đánh giá xoay quanh hơn chục tác phẩm. Việc học sinh học theo văn mẫu trở thành kinh điển. Đôi khi học sinh có thể viết rất hay nhưng lại là văn mẫu, từ đó hạn chế sự sáng tạo và cảm thụ.

Với chương trình mới - Chương trình giáo dục phổ thông 2018, có sự khác biệt rất lớn. Như đề Ngữ văn năm nay đưa vào tác phẩm của Nguyễn Đình Thi hay nghị luận xã hội đưa ngữ liệu có tính thông điệp về đổi mới, đột phá khoa học công nghệ… Nhiều vấn đề đã được gửi gắm trong đề thi môn Ngữ văn.

Thông tin về vấn đề chấm thi môn Ngữ văn, Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng khẳng định đề thi mở thì đáp án phải mở, thậm chí thí sinh có thể phản biện lại ý kiến đưa ra trong đề bài.

Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh, việc chấm thi phải đảm bảo khách quan, công bằng. Bộ GD&ĐT đã yêu cầu các tỉnh, thành phải báo cáo tiến độ từng buổi chấm thi. Nếu phát hiện một túi bài chấm nhiều điểm cao hoặc nhiều điểm thấp thì phải kiểm tra lại.

Bên cạnh đó, Bộ cũng đã có quyết định thành lập ban chấm thẩm tra đột xuất, chấm thẩm tra bất cứ hội đồng nào. "Quá trình chấm hướng tới đảm bảo khách quan, công bằng nhất có thể", Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng nói.

Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cho biết thêm, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay diễn ra trong bối cảnh mới, thực hiện trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp với quy mô thí sinh rất đông. Song đến thời điểm này, Thứ trưởng Thưởng khẳng định, điểm đáng ghi nhận là không có một sự cố lớn nào về việc tổ chức kỳ thi, đề thi cũng được đảm bảo an toàn, không lộ lọt.