Thứ trưởng Bộ GD-ĐT: 'Đáp án môn Văn sẽ mở, tôn trọng phản biện của thí sinh'

Tại họp báo kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, tổ chức chiều 12/6, chia sẻ về đề thi Ngữ văn, Thứ trưởng Thường trực Bộ GD-ĐT Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh, quan điểm xuyên suốt của Bộ là đề thi phải bám sát cấu trúc chương trình, đồng thời đánh giá được phẩm chất, năng lực của học sinh. Theo Thứ trưởng, việc đánh giá đề thi “có vượt chương trình hay không, khó hay dễ”, đến thời điểm này mới chỉ là những đánh giá bước đầu.

Bộ GD-ĐT lắng nghe ý kiến từ các chuyên gia, nhà giáo, nhà khoa học cũng như các thông tin phản ánh từ báo chí. Tuy nhiên, đánh giá chính xác nhất phải dựa trên kết quả chấm thi và phổ điểm.

Thứ trưởng Thường trực Bộ GD-ĐT Phạm Ngọc Thưởng phát biểu tại họp báo kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, tổ chức chiều 12/6. Ảnh: Xuân Quý

Theo Thứ trưởng, đề thi môn Ngữ văn cũng như các môn thi khác, Bộ GD-ĐT tiếp cận theo hướng vừa bước đầu đánh giá, vừa nghiêm túc lắng nghe các ý kiến từ nhiều phía.

Giáo dục và đào tạo là lĩnh vực có tác động rất lớn, vì vậy mọi đánh giá đều phải được thực hiện trên cơ sở đầy đủ quy trình, từ chấm thi, phân tích kết quả, chấm thẩm định đến các khâu đánh giá tổng thể khác. Nguyên tắc là lắng nghe một cách hết sức nghiêm túc, đầy đủ, khách quan. Tuy nhiên, việc tiếp thu ý kiến phải trên cơ sở quan điểm, nguyên tắc và căn cứ thực tiễn.

Liên quan đến tính mở của đề thi Ngữ văn, Thứ trưởng nhấn mạnh, đề thi mở thì đáp án cũng phải mở và tôn trọng ý kiến, quan điểm của thí sinh nếu các em có lập luận, lý lẽ để bảo vệ quan điểm của mình; thậm chí có thể phản biện lại vấn đề mà đề bài đặt ra. Theo Thứ trưởng, đây chính là biểu hiện của tư duy sáng tạo, bản lĩnh và năng lực mà giáo dục hướng tới; góp phần hình thành những công dân có kiến thức, phẩm chất, năng lực, sự tự tin và khả năng phát huy tối đa năng lực cá nhân trong khuôn khổ các chuẩn mực chung.

Về công tác chấm thi môn Ngữ văn, Thứ trưởng Thường trực Bộ GD-ĐT cho biết Bộ GD-ĐT xác định yêu cầu cao nhất là bảo đảm khách quan, công bằng và toàn diện. Theo đó, Bộ yêu cầu các địa phương thường xuyên cập nhật kết quả và tiến độ chấm thi sau từng buổi chấm. Trên cơ sở dữ liệu cập nhật, nếu thấy có hiện tượng bất thường, chẳng hạn một túi bài thi có tỷ lệ điểm cao hoặc điểm thấp bất thường, sẽ kịp thời yêu cầu kiểm tra lại ngay, không để dồn đến cuối quá trình chấm thi mới xem xét.

Bên cạnh đó, Bộ GD-ĐT đã thành lập Ban chấm thẩm tra và có thể tiến hành chấm thẩm tra đột xuất đối với bất kỳ hội đồng chấm thi nào. Nội dung này đã được quán triệt tại Hội nghị Giám đốc Sở GD-ĐT.

“Trong toàn bộ quá trình, chúng tôi hướng tới bảo đảm sự khách quan, công bằng nhất có thể”, Thứ trưởng nói.

Các đại biểu tham dự họp báo. Ảnh: Xuân Quý

Đề cập đến các câu hỏi mang tính phân hóa trong đề thi, Thứ trưởng cho rằng đây là yêu cầu cần thiết. Không phải tất cả thí sinh đều phải biết hoặc trả lời tốt những câu hỏi có tính phân hóa. Tuy nhiên, thông qua những nội dung này có thể tác động, thúc đẩy trở lại đối với quá trình dạy học, để đổi mới giáo dục nhanh hơn, thiết thực hơn và hiệu quả hơn.

Chia sẻ thêm về kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, Thứ trưởng nhấn mạnh, đây là năm đầu tiên tổ chức thi tất cả các khâu của kỳ thi theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Quy mô tổ chức tại nhiều địa phương sau sáp nhập tăng mạnh. Có những địa phương với địa bàn rất rộng, khoảng cách di chuyển xa, đặt ra yêu cầu cao đối với công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức kỳ thi.

Cùng với đó, tình hình sử dụng công nghệ cao để gian lận thi cử ngày càng diễn biến phức tạp. Việc phát hiện và xử lý các trường hợp vi phạm cho thấy tinh thần làm việc nghiêm túc, không bao che, đồng thời phản ánh sự chủ động của đội ngũ coi thi trong công tác phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm.

Ngoài ra, đây là năm thứ hai tổ chức thi theo Chương trình GDPT 2018. Điều này tạo cơ sở để đối sánh, đánh giá một cách khoa học và thực tiễn về chất lượng tổ chức kỳ thi cũng như hiệu quả triển khai chương trình mới.

Theo Thứ trưởng, bối cảnh trên vừa tạo thuận lợi, vừa đặt ra nhiều khó khăn và thách thức trong các khâu tổ chức thi, in sao đề thi, coi thi và chấm thi. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại chưa xảy ra bất kỳ sự cố nghiêm trọng, đột xuất nào. Công tác coi thi diễn ra đúng kế hoạch, an toàn, nghiêm túc, đúng quy chế, đáp ứng các yêu cầu, mục tiêu của kỳ thi với tinh thần thân thiện, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho thí sinh.

Thứ trưởng cho biết thêm, trong thời gian tới, Bộ GD-ĐT sẽ tiếp tục chỉ đạo thực hiện tốt công tác chấm thi, công bố kết quả thi, đồng thời phân tích dữ liệu kết quả thi để phục vụ việc đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá và nâng cao chất lượng giáo dục.