Hợp đồng kỳ nghỉ: Quà tặng, ưu đãi và cái bẫy mất tiền

Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, Chánh Văn phòng, Người phát ngôn Bộ Công an thông tin về công tác đấu tranh với tội phạm lừa đảo “hợp đồng kỳ nghỉ” - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Mất tiền sau “giấc mơ đẹp”: Những dấu hiệu nhận biết

Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 6 do Văn phòng Chính phủ tổ chức ngày 4/7, trả lời câu hỏi của báo chí về phản ánh, kiến nghị của người dân liên quan đến các hợp đồng kỳ nghỉ, Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, Chánh Văn phòng, Người phát ngôn Bộ Công an cho biết Bộ Công an đã có những chỉ đạo rất sát sao về nội dung này, đặt trong tổng thể công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Theo Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, với tinh thần kiên quyết đối với các loại tội phạm liên quan đến hợp đồng kỳ nghỉ, Bộ Công an “tập trung xác minh, làm rõ toàn bộ đường dây, đồng thời thu hồi triệt để, tối đa số tiền chiếm đoạt cho người dân”.

Những con số được đưa ra cho thấy quy mô rất lớn của loại hình này. Trong thời gian vừa qua, riêng Công an Hà Nội và Công an TP. HCM đã nhận được khoảng 2.500 đơn kiến nghị, tố giác liên quan đến hợp đồng kỳ nghỉ. Trên cơ sở đó, cơ quan điều tra đã khởi tố 40 vụ án và 525 bị can về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Ngoài ra, có 2 bị can khác bị khởi tố với 2 tội danh là “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và “Rửa tiền”. Bước đầu, tài sản bị chiếm đoạt liên quan đến loại án này được đánh giá lên đến khoảng 2.600 tỷ đồng.

Đằng sau các hợp đồng được quảng bá là sản phẩm nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe hoặc đầu tư sinh lời là một vỏ bọc có vẻ hợp pháp, chuyên nghiệp. Các đối tượng lập doanh nghiệp hoạt động dưới hình thức góp vốn đầu tư kinh doanh, tập trung vào các lĩnh vực như du lịch, nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe, y tế. Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản nhận định đây là một loại “núp bóng trá hình”.

Nhóm khách hàng mà các đối tượng hướng tới thường là những người có điều kiện tài chính, người trung niên, người cao tuổi, người có nhu cầu du lịch, nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe. Đây là nhóm dễ bị tác động bởi các lời mời ưu đãi, cam kết quyền lợi dài hạn hoặc hứa hẹn vừa được nghỉ dưỡng, vừa có thể thu hồi vốn, sinh lợi.

Về thủ đoạn triển khai, điểm cốt lõi là tác động tâm lý để thúc đẩy người dân ra quyết định nhanh. Bộ Công an chỉ ra 4 dấu hiệu đặc trưng mà người dân cần đặc biệt lưu ý.

Thứ nhất, các đối tượng thường sử dụng những từ khóa hấp dẫn như “miễn phí”, “quà tặng”, “lãi suất cao” và “ưu đãi lớn”. Đây là các mồi nhử nhằm đánh vào tâm lý muốn tận dụng được ưu đãi lớn, muốn được hưởng lợi nhanh hoặc sợ bỏ lỡ cơ hội.

Thứ hai, các chương trình ưu đãi thường được giới thiệu là chỉ diễn ra trong thời gian rất ngắn. Điều này tạo ra cảm giác khan hiếm, gấp gáp khiến khách hàng không có đủ thời gian tìm hiểu kỹ, như hỏi ý kiến người thân hoặc tham khảo chuyên gia pháp lý.

Thứ ba, hầu hết các mô hình này đều yêu cầu khách hàng “trả trước”, đặt cọc. Theo đó, người tham gia phải đóng một khoản tiền để kỳ vọng nhận được quyền lợi trong tương lai, tương tự hình thức đầu tư trước để chờ được nhận lãi suất hoặc lợi nhuận sau này.

Thứ tư, khả năng khách hàng nhận lại tiền gần như không có. Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản cho biết: “Tất cả các bị hại khi có nhu cầu thanh lý hợp đồng hoặc rút tiền thì cơ bản không thực hiện được. Các đối tượng dùng thủ đoạn tiếp tục tạo ra các lý do về thủ tục, hứa hẹn, hoặc thậm chí yêu cầu đóng thêm tiền mới được giải quyết”.

Từ những dấu hiệu trên, có thể thấy bản chất nguy hiểm không chỉ nằm ở một bản hợp đồng khó hiểu, mà còn ở quá trình dẫn dụ và thao túng tâm lý có chủ đích. Người dân có thể bị cuốn vào không gian tư vấn sang trọng, chuyên nghiệp, điều hòa mát lạnh; được nghe những lời giới thiệu “có cánh” về lợi ích dài hạn, rồi bị thúc ép ra quyết định bằng các điều kiện như ưu đãi “chỉ áp dụng hôm nay”. Khi tâm lý vừa kỳ vọng, vừa sợ mất cơ hội, rủi ro ký hợp đồng và chuyển tiền theo những “giấc mơ đẹp” được vẽ ra sẽ tăng rất cao.

Tố giác sớm để bảo vệ quyền lợi, cảnh giác với mọi lời mời “lợi cao, rủi ro thấp”

Trước tình hình trên, Bộ Công an đưa ra hai khuyến nghị quan trọng. Thứ nhất, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Hà Nội và Công an TP. HCM đang tập trung điều tra, tiếp tục xác minh, làm rõ để thu hồi tài sản. Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản đề nghị tất cả các bị hại, không chỉ ở Hà Nội và TP. HCM mà trên phạm vi cả nước, nếu có nội dung tương tự hoặc liên quan đến các vụ án đang được điều tra, cần liên hệ cung cấp thông tin để phục vụ công tác điều tra và bảo đảm quyền lợi cá nhân.

Thứ hai, Bộ Công an đề nghị người dân nâng cao ý thức cảnh giác đối với loại hình này. Người dân cần đặc biệt thận trọng với các loại hình đầu tư, kinh doanh gắn với những lời mời gọi “miễn phí”, “ưu đãi”, “quà tặng”, “lãi suất cao”, “việc nhẹ lương cao”… Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản nhấn mạnh: “Đây là mô tip chung của hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản, kể cả trên không gian mạng”.

Điều này cho thấy “hợp đồng kỳ nghỉ” chỉ là một trong nhiều biến thể của các thủ đoạn lừa đảo hiện nay. Khi một mô hình kinh doanh được giới thiệu là dễ tham gia, ưu đãi lớn, lợi nhuận cao, lại yêu cầu chuyển tiền nhanh, người dân cần coi đó là tín hiệu cảnh báo. Không có hợp đồng nào nên được ký trong trạng thái bị thúc ép, thiếu thời gian kiểm chứng.

Trước khi quyết định đầu tư (ký hợp đồng hoặc chuyển tiền), người dân cần kiểm tra kỹ thông tin pháp lý của doanh nghiệp, dự án, sản phẩm, điều khoản thanh lý, cơ chế hoàn tiền, phí phạt, cũng như các cam kết về lợi nhuận hoặc quyền lợi nghỉ dưỡng… Những nội dung như vậy nếu chỉ được tư vấn “miệng” nhưng không thể hiện rõ trong hợp đồng càng không nên tin tưởng tuyệt đối.

Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, nghi vấn lừa đảo, người dân cần phản ánh, kiến nghị, tố giác ngay với cơ quan Công an. Việc phản ánh, tố giác sớm không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi cá nhân, mà còn góp phần ngăn chặn các đường dây tiếp tục lôi kéo thêm nạn nhân.

Từ những vụ việc hợp đồng kỳ nghỉ vừa qua, bài học lớn nhất là không nên để những lời mời hấp dẫn che mờ nguyên tắc an toàn cơ bản: không ký khi chưa hiểu, không chuyển tiền khi chưa xác minh, không tin vào lợi nhuận cao bất thường và không để áp lực “ưu đãi hôm nay” quyết định thay lý trí. Cảnh giác không chỉ là cách bảo vệ tài sản của mỗi người, mà còn là “lá chắn” cộng đồng trước những hình thức lừa đảo ngày càng tinh vi.