Hợp tác giữa các ngân hàng Việt Nam và UKEF: Cơ hội tiếp cận nguồn lực tài chính mới

Phóng viên: Từ kinh nghiệm thúc đẩy hợp tác tài chính giữa Vương quốc Anh và khu vực Đông Nam Á, ông đánh giá như thế nào về dư địa hợp tác giữa các ngân hàng Việt Nam và UKEF trong việc thu hút và triển khai nguồn vốn quốc tế cho các dự án phát triển tại Việt Nam?

Ông Nguyễn Đỗ Hòa: Việt Nam là thị trường trọng điểm trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương mà Vương quốc Anh muốn tăng cường hợp tác ở nhiều lĩnh vực, trong đó có lĩnh vực chuyển dịch năng lượng đến năm 2030 và Net Zero đến năm 2050, phát triển cơ sở hạ tầng xanh, đổi mới sáng tạo về y tế và công nghệ. Để đạt được những ưu tiên này, hai bên đã cùng nhau ký kết Văn kiện Hợp tác Chiến lược Toàn diện vào tháng 10/2025 trong chuyến đi thăm chính thức của Tổng Bí thư Tô Lâm tới Thủ đô Luân Đôn, nên việc hỗ trợ tài chính từ Chính phủ Anh là một điều tất yếu.

Bên cạnh những khoản ODA đã và đang giải ngân, Văn kiện cũng đề cập đến cam kết của UKEF với mức hỗ trợ tối thiểu 5 tỷ Bảng Anh (tương đương khoảng 6,5 tỷ USD) dành riêng cho Việt Nam. Bộ Tài chính đánh giá rất cao nguồn vốn này vì đây là một kênh huy động quốc tế nhanh và hiệu quả thông qua cơ chế bảo lãnh của UKEF. Để tiến hành triển khai nguồn lực hỗ trợ trên, Bộ Tài chính cũng đã ký kết Biên bản Ghi nhớ Hợp tác (MoU) với UKEF vào tháng 10/2025 nhân chuyến thăm Thủ đô Luân Đôn của Tổng Bí thư Tô Lâm, đồng thời lên kế hoạch tổ chức các buổi Tọa đàm cao cấp giữa hai bên để giải ngân nguồn vốn này.

Ông Nguyễn Đỗ Hòa - Giám đốc Quốc gia Việt Nam, Lào, Campuchia, UKEF

Phóng viên: Trước nhu cầu ngày càng lớn về nguồn vốn cho hạ tầng, năng lượng và các dự án chuyển đổi xanh tại Việt Nam, ông có thể chia sẻ rõ hơn cách các cơ chế tài trợ và bảo lãnh của UKEF có thể hỗ trợ hệ thống ngân hàng Việt Nam mở rộng nguồn vốn cho các lĩnh vực này?

Ông Nguyễn Đỗ Hòa: Là cơ quan tín dụng xuất khẩu đầu tiên trên thế giới, UKEF cung cấp nguồn tài chính hấp dẫn, dài hạn dưới hình thức bảo hiểm, cho vay và bảo lãnh. Điều này có nghĩa rất lớn vì hiện tại nguồn lực của các ngân hàng TMCP của Việt Nam là không đủ để hỗ trợ về tài chính cho các dự án cần nguồn vốn lớn và dài hạn với giá cả hợp lý. Chẳng hạn, theo công bố của Ngân hàng Thế giới, từ nay đến năm 2030, Việt Nam cần hơn 400 tỷ USD cho việc chuyển đổi năng lượng xanh, hay hai thành phố lớn nhất Việt Nam là TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội, mỗi nơi cần ít nhất hơn 100 tỷ USD để phát triển các dự án Metro.

Điều này càng chứng minh tầm quan trọng của việc thêm kênh huy động từ nước ngoài thông qua cơ chế bảo lãnh từ UKEF. Các cơ chế hỗ trợ tài chính của UKEF bao gồm: (1) Bảo lãnh 100% cho các khoản vay được bảo lãnh (lên đến 85% hoặc 95% hợp đồng xuất khẩu; (2) Kỳ hạn dài hạn: 15 năm hoàn trả trong hầu hết các lĩnh vực, 22 năm cho các dự án năng lượng tái tạo và tăng trưởng sạch (bao gồm cả thời gian xây dựng); (3) Giá cả cạnh tranh và đa dạng hóa nguồn tài trợ; (4) Nguồn tài trợ ổn định và bền vững được Chính phủ Anh hỗ trợ.

Tính đến thời điểm hiện tại, UKEF đã cam kết và giải ngân hơn 80 tỷ Bảng Anh trên toàn thế giới với nhiều dự án có tính xã hội cao và chuyển dịch năng lượng như: Dự án điện gió ngoài khơi Hải Long (Đài Loan) với công suất hơn 1GW và trị giá hơn 6 tỷ Bảng Anh; dự án đương sắt tốc độ cao tại Thổ Nhĩ Kỳ trị giá hơn 2,1 tỷ Euro.

Phóng viên: Trên cương vị đại diện UKEF tại Việt Nam, Lào và Campuchia, ông có khuyến nghị gì để các ngân hàng và doanh nghiệp Việt Nam tận dụng hiệu quả hơn các công cụ tài chính quốc tế nhằm thúc đẩy hợp tác thương mại và đầu tư trong thời gian tới?

Ông Nguyễn Đỗ Hòa: Như đã nói ở trên, cơ chế bão lãnh của UKEF chính là một trong những chìa khóa sắc bén để các doanh nghiệp và ngân hàng Việt Nam cân nhắc khi tiến hành đầu tư các dự án về hạ tầng xanh và chuyển dịch năng lượng, bên cạnh việc phát hành trái phiếu quốc tế vốn cần nhiều thời gian và công sức đầu tư. UKEF sẽ cùng Đại sứ quán và Tổng Lãnh sự quán Vương quốc Anh tại Việt Nam tham gia cùng chủ đầu tư ngay từ giai đoạn đầu của mỗi dự án. Việc tham gia ngay từ đầu này sẽ giúp cho dự án được đánh giá theo đúng các chuẩn mực tài chính quốc tế.

Bên cạnh đó, UKEF cũng đã hợp tác cho vay và bảo lãnh nhiều khoản vay từ các định chế tài chính đa quốc gia như Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC), Cơ quan Bảo lãnh Đầu tư Đa phương (MIGA) thuộc WorldBank Group, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), đặc biệt là Private Infrastructure Development Group (PIDG) và British International Investment (BII) - hai định chế tài chính có vốn đầu tư lớn từ Chính phủ Anh.

Tháng 5/2024, UKEF cũng đã ký kết thỏa thuận hợp tác với Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV). Theo đó, hai bên sẽ phối hợp triển khai hoạt động tài trợ cho các dự án sử dụng hàng hóa và dịch vụ từ Vương quốc Anh, cũng như các giao dịch thương mại giữa Anh với Việt Nam, Lào và Campuchia. Thỏa thuận hợp tác này góp phần thúc đẩy mạnh mẽ mối quan hệ kinh tế - thương mại giữa các nước.

BIDV và UKEF hợp tác thúc đẩy phát triển bền vững

Ông Iain Frew - Đại sứ Vương quốc Anh tại Việt Nam đã khẳng định, đây là dấu mốc quan trọng trong hợp tác giữa UKEF và BIDV. Hai bên sẽ ưu tiên dành nguồn lực cho các dự án về năng lượng, hạ tầng, giao thông vận tải, cùng các sáng kiến phát triển bền vững như năng lượng tái tạo và giảm phát thải. Đặc biệt, Hội nghị cấp cao giữa Bộ Tài chính và UKEF về việc triển khai gói hỗ trợ 6,5 tỷ USD của UKEF dành cho thị trường Việt Nam sẽ được tổ chức trong Quý 2/2026.

Phóng viên: Xin cảm ơn ông!