Hợp tác quốc tế và Net Zero 2025: Cú hích định vị chuỗi cung ứng xanh

Trong kỷ nguyên chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, các quốc gia và doanh nghiệp đều hướng tới mục tiêu Net Zero. Đó không chỉ là câu chuyện thu hút ngoại lực để bù đắp khoảng trống hạ tầng, mà còn là hành trình cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam tự nâng cấp để bước vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Diễn đàn Hội ngộ Đỉnh cao 2026 mang chủ đề "ACCELERATE - TĂNG TỐC" của Tổ chức kết nối kinh doanh toàn cầu tại Việt Nam.

Thông điệp cởi mở và cam kết đồng hành từ cấp cao nhất

Hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050 là cam kết chính trị mạnh mẽ, đòi hỏi nguồn lực khổng lồ mà nội lực quốc gia đang tập trung đáp ứng yêu cầu. Quan điểm chỉ đạo xuyên suốt của Đảng và Nhà nước là mở rộng tối đa cánh cửa hợp tác, đưa Việt Nam thành bến đỗ an toàn, minh bạch và hấp dẫn cho dòng tài chính xanh toàn cầu.

Phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn "Năng lượng và Môi trường Thế giới – Việt Nam 2026", Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng đã phát đi thông điệp mạnh mẽ: "Việt Nam đang mở ra nhiều cơ hội đầu tư hấp dẫn và dài hạn cho các nhà đầu tư quốc tế trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, năng lượng sạch, với chính sách ưu đãi rõ ràng, thủ tục hành chính được cải thiện và tiềm năng thị trường năng lượng tái tạo lớn... Chúng tôi mong muốn các đối tác quốc tế, doanh nghiệp nước ngoài tiếp tục đồng hành thông qua chuyển giao công nghệ tiên tiến, hỗ trợ tài chính ưu đãi, chia sẻ kinh nghiệm, cùng tham gia vào các dự án năng lượng xanh, hạ tầng môi trường, thúc đẩy hợp tác quốc tế thực chất, hiệu quả, góp phần giúp Việt Nam thực hiện mục tiêu Net Zero".

Chính phủ không chỉ dừng lại ở việc kêu gọi, mà cam kết kiến tạo hệ sinh thái pháp lý vững chắc, tháo gỡ các rào cản hành chính để dòng vốn quốc tế có thể chảy vào nền kinh tế thuận lợi và an toàn nhất.

Đại diện các doanh nghiệp tại Diễn đàn.

Khoảng trống năng lượng và mệnh lệnh hợp tác chiến lược

Cụ thể hóa tầm nhìn vĩ mô từ Chính phủ, ở góc độ quản lý ngành, bài toán an ninh năng lượng đang đặt ra nhiều sức ép. Khủng hoảng địa chính trị và biến đổi khí hậu đã bộc lộ nhiều vấn đề tồn tại của chuỗi cung ứng. Nhu cầu tiêu thụ điện thương phẩm của Việt Nam dự báo tăng trưởng từ 74 - 94% vào năm 2030, đòi hỏi nguồn vốn đầu tư lên tới hàng trăm tỷ USD cho nguồn và lưới điện.

Phân tích những điểm nghẽn kỹ thuật và tầm quan trọng của nguồn lực tài chính ngoại khối, đại diện lãnh đạo Bộ Công Thương thẳng thắn chia sẻ, nguồn năng lượng tái tạo như gió, mặt trời, vốn sẵn có và không phải nhập khẩu nhưng vẫn chưa được khai thác triệt để, do hạn chế về lưới điện, pin lưu trữ và nguồn điện nền. Đây là khoảng trống cần được lấp đầy bằng đầu tư và hợp tác quốc tế... Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương mong muốn nhận được sự đồng hành, hỗ trợ của cộng đồng quốc tế, các định chế tài chính, doanh nghiệp và tổ chức trong và ngoài nước để cùng chung tay bảo đảm an ninh năng lượng, giảm phát thải và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Đồng tình, ông John Rockhold, Chủ tịch Nhóm Công tác Điện và Năng lượng thuộc Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam (VBF) chỉ ra tính tất yếu của việc liên kết khu vực. Theo đó, an ninh năng lượng đang ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu bất định. Việc liên kết lưới điện khu vực chính là chiến lược thiết yếu, không quốc gia nào có thể đảm bảo an ninh năng lượng nếu hoàn toàn đơn độc...

Khát vọng vươn tầm và niềm tin của khối SMEs

Khi Chính phủ đã nỗ lực hỗ trợ, các bộ, ngành tích cực khơi thông dòng vốn công nghệ, vấn đề đặt ra lúc này là lực lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs), chiếm 97% tổng số doanh nghiệp và là xương sống của nền kinh tế đã chuẩn bị tâm thế ra sao để đón nhận những cơ hội lịch sử này?

Hội nhập quốc tế không đơn thuần là ký kết các hiệp định thương mại, mà các doanh nghiệp tự nâng cấp để đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe nhất của đối tác. Tinh thần này được thể hiện rõ nét trong cộng đồng doanh nhân Việt Nam. Minh chứng sống động nhất là sự kiện Hội ngộ Đỉnh cao 2026 mang chủ đề "ACCELERATE - TĂNG TỐC" của mạng lưới kết nối giao thương BNI Việt Nam sẽ khai mạc ngày 10/7 tại Nghệ An.

Đại diện cho hàng nghìn doanh nghiệp SMEs đang khao khát hội nhập, bà Christine Hồ Thụy Hồng Phúc, Giám đốc Quốc gia BNI Việt Nam cho biết: “Ngày nay, khi các doanh nghiệp SME Việt Nam tiến ra biển lớn, các đối tác ngoại khối, các quỹ đầu tư FDI không chỉ tìm kiếm một bản báo cáo tài chính đẹp mắt. Họ đi tìm sự minh bạch, năng lực thực thi và tầm nhìn dài hạn để giao phó chuỗi cung ứng. Vì vậy, lợi thế cạnh tranh tuyệt đối của doanh nghiệp không nằm ở công nghệ hào nhoáng, mà nằm ở giá trị thật trong từng sản phẩm, giá trị thật trong văn hóa doanh nghiệp và cách phụng sự cộng đồng".

Trong kỷ nguyên của trí tuệ nhân tạo và tự động hóa, niềm tin là tài sản duy nhất không thể bị sao chép hay mã hóa. Để hợp tác quốc tế thực sự đơm hoa kết trái từ cấp vĩ mô tới các phân xưởng, mỗi doanh nghiệp SME cần coi sự minh bạch dữ liệu phát thải và trách nhiệm xã hội là kim chỉ nam cho mọi hoạt động kinh doanh. Chỉ khi doanh nghiệp tự thân trưởng thành, những lợi thế từ chính sách đối ngoại của Nhà nước mới thực sự chuyển hóa thành dòng tiền và lợi nhuận.

Do đó, mục tiêu Net Zero 2050 và chiến lược chuyển đổi xanh cần được nhìn nhận như áp lực tuân thủ và cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam tái cấu trúc năng lực cạnh tranh, chuẩn hóa hoạt động, từng bước tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng có giá trị cao.

Khi hợp tác quốc tế mở ra thêm cơ hội về vốn, công nghệ và thị trường, phần còn lại phụ thuộc vào khả năng chuẩn bị của doanh nghiệp. Doanh nghiệp nào xây được niềm tin, minh bạch được năng lực và chứng minh được giá trị thực sẽ có nhiều cơ hội hơn trong giai đoạn chuyển đổi xanh của nền kinh tế.