Houthi chờ lệnh từ Iran để khóa cửa biển Đỏ

Ảnh vệ tinh chụp khu vực eo biển Bab el-Mandeb. (Ảnh: Reuters)

Theo 2 nguồn tin cấp cao của Iran và 1 nguồn tin khu vực am hiểu tình hình, vấn đề này đã được giới lãnh đạo Iran thảo luận và thông điệp đã được chuyển tới Houthi.

Các nguồn tin giấu tên không tiết lộ cách thức chuyển thông điệp, cũng như có phải điều này diễn ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa tấn công hạ tầng điện của Iran hay không.

Bộ Ngoại giao Iran và người phát ngôn của Houthi chưa phản hồi đề nghị bình luận về thông tin trên.

Reuters dẫn nguồn tin thân cận với Houthi cho biết, lực lượng này đã chuẩn bị xong, sẵn sàng triển khai tên lửa và máy bay không người lái gần eo biển Bab el-Mandeb – cửa ngõ dẫn vào biển Đỏ – tại vùng cao nguyên của Yemen nhìn xuống TP Hodeidah và vịnh Aden, và giờ chỉ còn chờ lệnh khai hỏa.

Nếu biển Đỏ và eo biển Bab el-Mandeb bị đe dọa, cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu sẽ càng trầm trọng thêm.

Trong bối cảnh eo biển Hormuz vẫn bị phong tỏa, nếu Houthi tấn công tàu hoặc các cảng ở biển Đỏ, 2 tuyến xuất khẩu dầu mỏ quan trọng nhất của Trung Đông sẽ cùng lúc bị gián đoạn, mở thêm mặt trận mới trong cả khủng hoảng năng lượng lẫn cuộc đối đầu giữa Iran và Mỹ.

Nguồn tin thân cận với Houthi cho biết, các đại diện của Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đang có mặt tại Yemen sẽ quyết định thời điểm đóng eo biển Bab el-Mandeb.

Houthi phóng tên lửa vào Ả-rập Xê-út hôm 13/7, sau khi cáo buộc Riyadh ném bom sân bay do họ kiểm soát, phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 4 năm giữa 2 bên.

Theo ông Torbjorn Solvedt - chuyên gia phân tích cấp cao về Trung Đông tại hãng phân tích rủi ro Verisk Maplecroft, cuộc xung đột giữa Houthi và Ả-rập Xê-út bùng phát trở lại đúng vào thời điểm rất nhạy cảm.

“Nếu giao tranh leo thang và lan sang cơ sở hạ tầng xuất khẩu cũng như hoạt động vận tải ở biển Đỏ, điều đó sẽ đe dọa tuyến đường thay thế quan trọng duy nhất để xuất khẩu dầu từ khu vực”, ông nói.

Theo 2 nguồn tin khu vực thân cận với Riyadh, Ả-rập Xê-út rất bức xúc với mối đe dọa từ Iran và Houthi, đồng thời hiểu rõ rằng Houthi đang phối hợp chặt chẽ với Tehran trong vấn đề biển Đỏ.

Kể từ khi Iran gây gián đoạn vận tải hàng hải qua eo biển Hormuz, một lượng đáng kể dầu mỏ vùng Vịnh được chuyển hướng sang biển Đỏ thông qua đường ống của Ả-rập Xê-út. Hiện tuyến đường này vận chuyển khoảng 7% nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Trong thời gian Houthi tấn công tàu biển liên quan đến cuộc chiến ở Dải Gaza, nhiều hãng vận tải biển lớn buộc phải đổi lộ trình, đi vòng qua châu Phi với quãng đường dài hơn nhiều và chi phí cao hơn.

Hiện Ả-rập Xê-út đang chuyển khoảng 70% lượng xuất khẩu năng lượng của nước này qua cảng Yanbu trên biển Đỏ. Vì vậy, bất kỳ cuộc tấn công trực tiếp nào nhằm vào khu vực này cũng sẽ gây ra những tác động lớn đối với thị trường dầu mỏ thế giới.

Một trong các nguồn tin khu vực cho biết, giới lãnh đạo Iran muốn gây sức ép với Mỹ bằng cách làm tăng tổn thất cho kinh tế toàn cầu, thông qua việc đe dọa hoạt động hàng hải trên biển Đỏ và xuất khẩu dầu mỏ của Ả-rập Xê-út. Nguồn tin mô tả đây là một phần trong “tư duy chiến lược của Iran”.

Cũng theo nguồn tin này, việc đóng eo biển Bab el-Mandeb sẽ không quá khó khăn.

“Chỉ cần bất kỳ ai có súng trường cũng có thể làm gián đoạn hoạt động hàng hải. Không cần đến các loại tên lửa hiện đại để cản trở tàu”, nguồn tin nói.

Iran coi Houthi là một phần của “trục kháng chiến” – liên minh bao gồm lực lượng Hezbollah ở Li-băng và các nhóm vũ trang Hồi giáo dòng Shiite ở Iraq.

Mỹ cáo buộc Iran cung cấp vũ khí, tài chính và huấn luyện cho Houthi, bao gồm thông qua Hezbollah. Tehran bác bỏ các cáo buộc này.