Sau nửa chặng, chiến dịch 40 ngày của Ukraine nhằm vào Nga đạt kết quả ra sao?

Khói bốc lên từ nhà máy lọc dầu Neftekhim Salavat do Gazprom vận hành tại Bashkortostan sau một vụ tấn công bằng UAV ngày 14/7. Ảnh: Telegram/exilenova_plus

Kể từ đó, Ukraine gia tăng đáng kể các cuộc tấn công nhằm vào lãnh thổ Nga, bao gồm các chiến dịch liên tiếp nhằm vào các tuyến tiếp tế tại những khu vực do Moskva kiểm soát như Crimea, cũng như tiến hành các đợt tập kích tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) tầm xa nhằm vào Moskva, St. Petersburg và nhiều cơ sở năng lượng, quốc phòng.

Theo báo The Guardian, sau khoảng ba tuần triển khai, chiến dịch đã bộc lộ rõ hơn về mục tiêu, phương thức và những tác động bước đầu.

Bà Orysia Lutsevych, Giám đốc Diễn đàn Ukraine thuộc Viện nghiên cứu Chatham House, cho rằng con số "40 ngày" mang ý nghĩa biểu tượng trong Chính thống giáo và phản ánh cách ông Zelensky sử dụng yếu tố biểu tượng để truyền tải thông điệp chính trị. Theo bà, chiến dịch cũng hướng tới gây sức ép trước cuộc bầu cử Quốc hội Nga vào tháng 9, bằng cách đưa chiến tranh đến gần các trung tâm quyền lực như Moskva và St. Petersburg.

Trong khi đó, Giáo sư Phillips O'Brien thuộc Đại học St. Andrews nhận định đây chủ yếu là chiến dịch gây sức ép tâm lý, nhằm chứng minh Ukraine có khả năng đưa chiến sự tới lãnh thổ Nga, đồng thời tác động đến ngành năng lượng và gây ảnh hưởng tới tinh thần công chúng trong nước.

Chiến dịch bao gồm những hoạt động gì?

Dù ban đầu ông Zelensky không công bố chi tiết, giới chức Ukraine sau đó cho biết chiến dịch kết hợp các đòn tấn công tầm trung và tầm xa nhằm vào các tuyến hậu cần, cơ sở công nghiệp quốc phòng, nhà máy lọc dầu, kho nhiên liệu, căn cứ quân sự và các thành phố lớn của Nga.

Theo Tướng Australia nghỉ hưu Mick Ryan, chiến dịch chủ yếu nhằm tạo sức ép chiến lược buộc Nga phải chấm dứt chiến dịch quân sự thông qua việc làm suy giảm năng lực hậu cần và kinh tế thời chiến.

Ông Ryan dẫn số liệu của Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết tính đến ngày 5/7, các cuộc tấn công đã làm gián đoạn khoảng 42,7% công suất lọc dầu của Nga. Chỉ trong một tháng, tám nhà máy lọc dầu bị tập kích, hơn 60 bồn chứa nhiên liệu bị phá hủy hoặc hư hại, với tổng thiệt hại ước tính 13,5 tỷ USD.

Trong tuần gần đây, Ukraine xác nhận đã tiến hành 13 cuộc tấn công tầm xa và tầm trung nhằm vào nhiều mục tiêu quân sự và năng lượng quan trọng, gồm các sân bay Saki và Gvardeyskoye tại Crimea, các kho dầu ở St. Petersburg, nhà máy lọc dầu Yaroslavl, một nhà máy lọc dầu tại vùng Kaluga và cơ sở trung chuyển dầu tại cảng Vysotsk trên biển Baltic.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trong cuộc họp báo. Ảnh: AFP/TTXVN (Không được chia sẻ, khai thác bởi bên thứ ba).

Tác động cho đến nay là gì?

Ukraine đã nhiều lần tiến hành các cuộc tấn công tầm xa nhằm vào Nga trước đây, song việc gia tăng quy mô trong thời gian gần đây đã tác động rõ rệt tới đời sống tại Moskva và St. Petersburg. Hình ảnh các nhà máy lọc dầu bốc cháy và UAV xuất hiện trên bầu trời hai thành phố lớn nhất nước Nga được lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội.

Theo The Guardian, các cuộc tấn công cũng làm gián đoạn nguồn cung nhiên liệu tại một số khu vực, khiến nhiều người dân phải xếp hàng dài tại các trạm xăng.

Tại bán đảo Crimea do Nga kiểm soát, các cuộc tập kích nhằm vào cầu và tuyến giao thông trọng yếu cũng gây gián đoạn nguồn điện và hoạt động hậu cần, làm gia tăng sức ép đối với khu vực này.

Liệu điều này có giúp ích cho Ukraine trên trường quốc tế?

Bà Lutsevych cho rằng việc Ukraine chứng minh khả năng tấn công sâu vào lãnh thổ Nga có thể đã góp phần thay đổi cách tiếp cận của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với Kiev.

Bà nhắc lại cuộc gặp căng thẳng tại Nhà Trắng hồi tháng 2/2025, khi ông Trump cho rằng Ukraine không nắm lợi thế, trái ngược với bầu không khí tại Hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara tuần trước. Tại đây, ông Trump đã đề cập khả năng Mỹ cho phép Ukraine sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot theo giấy phép.

Theo bà Lutsevych, đây là tín hiệu có ý nghĩa về mặt chiến lược và tâm lý, cho thấy phương Tây tiếp tục xem Ukraine là đối tác quan trọng trong lĩnh vực quốc phòng, dù hiệu quả thực tế còn cần thời gian để đánh giá.

Diễn biến tiếp theo sẽ ra sao?

Nhiều nhà phân tích cho rằng chiến dịch 40 ngày có thể tiếp tục được mở rộng với các cuộc tấn công nhằm vào những mục tiêu quân sự và hạ tầng chiến lược sâu trong lãnh thổ Nga.

Ông Denys Shtilerman, đồng sáng lập công ty sản xuất tên lửa Fire Point của Ukraine, cho rằng các tên lửa đạn đạo mới do Ukraine phát triển có thể được sử dụng để tấn công các cơ sở quân sự quan trọng tại Moskva ngay trong những tháng tới.

Bên cạnh đó, cũng xuất hiện các dự đoán rằng Ukraine có thể tìm cách mở thêm các chiến dịch trên bộ nhằm giành lại lãnh thổ, trong bối cảnh một số đánh giá cho rằng lực lượng Nga đang phải phân tán trên nhiều hướng chiến trường.

Theo bà Lutsevych, dù chiến dịch được công bố kéo dài 40 ngày, các hoạt động nhiều khả năng sẽ không dừng lại sau mốc thời gian này mà có thể tiếp tục hoặc gia tăng cường độ nếu Ukraine vẫn duy trì được năng lực tiến công và nhận được sự hỗ trợ từ các đối tác phương Tây.