Houthi trỗi dậy thành thế lực quân sự đáng gờm ở biển Đỏ
Houthi xuất phát là lực lượng nổi dậy ở miền bắc Yemen, dần trở thành nhóm vũ trang có khả năng tác chiến trên nhiều địa bàn với số lượng tên lửa, UAV...ngày càng tăng.
Phong trào Houthi, tên chính thức là Ansar Allah, hình thành năm 1994 từ một phong trào phục hưng văn hóa của cộng đồng Hồi giáo Zaydi tại Yemen.
Sau khi kiểm soát thủ đô Sanaa năm 2014, Houthi tiếp quản nhiều cơ sở và kho quân sự của quân đội Yemen, trong đó có tên lửa đạn đạo, rocket và nhiều khí tài khác.
Khi liên quân do Arab Saudi dẫn đầu can thiệp quân sự vào Yemen năm 2015, Houthi sử dụng số vũ khí này để đối phó. Liên quân đẩy lực lượng Houthi khỏi miền nam Yemen, nhưng không thể đánh bật họ khỏi Sanaa và miền bắc.
Kho vũ khí thu được không đủ để duy trì chiến dịch lâu dài, buộc Houthi tìm cách bổ sung vũ khí và năng lực kỹ thuật. Iran cùng nhóm Hezbollah ở Lebanon được các quan chức Yemen cho là đã hỗ trợ lực lượng này phát triển năng lực quân sự.
Hình thức hỗ trợ cũng thay đổi. Thay vì chỉ đưa vũ khí hoàn chỉnh vào Yemen, các linh kiện và chuyên môn được chuyển giao để Houthi tự lắp ráp, sửa chữa và cải tiến khí tài.
Cách làm này giúp nhóm duy trì năng lực tấn công ngay cả khi tuyến vận chuyển từ bên ngoài bị gián đoạn.
Houthi được cho là sở hữu 100-200 tên lửa đạn đạo tầm xa và 1.000 UAV. Trong đó, tên lửa đạn đạo Palestine-2 có tầm bắn 2.000 km, còn tên lửa đạn đạo Hatem phát triển dựa trên mẫu Kheibar Shekan của Iran, mang đầu đạn nặng 0,5 tấn và có tầm bắn hơn 1.450 km.
Nhóm này còn sở hữu tên lửa hành trình chống hạm Al-Mandeb, tên lửa hành trình Quds và các UAV tự sát Samad, Qasef có tầm hoạt động 2.400 km.
Houthi cũng được cho là đã chế tạo xuồng không người lái mang thuốc nổ, đồng thời phát triển tàu lặn tự hành và thủy lôi.
Năng lực quân sự của Houthi còn dựa vào mạng lưới hậu cần xuyên khu vực. Nhóm được cho là duy trì quan hệ với các lực lượng vũ trang tại Sừng châu Phi, trong đó có al-Shabaab ở Somalia, để hỗ trợ vận chuyển hàng từ Iran.
Chuyên gia Farea al-Muslimi tại Chatham House nhận định Iran đóng vai trò quan trọng trong việc giúp Houthi phát triển công nghệ và chuyên môn.
Nhưng điều này không đồng nghĩa mọi hoạt động của nhóm đều do Tehran trực tiếp chỉ đạo. Các chuyên gia cũng cho rằng Houthi có những tính toán riêng về vị thế và lợi ích tại Yemen.
