Hưng Yên: Thôn Cao giữ nghề hương thảo mộc trăm năm, vun bồi kinh tế làng

Người dân thôn Cao (phường Sơn Nam, tỉnh Hưng Yên) duy trì nghề làm hương xạ thủ công qua nhiều thế hệ. Ảnh: Nguyễn Hồng Sơn

Theo Ban quản lý di tích tỉnh Hưng Yên, nghề làm hương ở thôn Cao hình thành từ thời Hậu Lê. Người dân sử dụng nguyên liệu tự nhiên để tạo các dòng hương thơm phục vụ nghi lễ tôn giáo, thờ cúng tổ tiên và lễ hội truyền thống.

Sản phẩm không chỉ đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng mà còn mang ý nghĩa biểu trưng cho sự kết nối giữa con người với đời sống tinh thần.

Nguyên liệu làm hương gồm quế, hồi và các loại thảo mộc được xay nhỏ trước khi phối trộn. Ảnh: Nguyễn Hồng Sơn

Điểm đặc trưng của hương xạ thôn Cao nằm ở quy trình sản xuất gồm nhiều công đoạn thủ công. Nguyên liệu chính thường gồm quế, hồi, thảo mộc, gỗ trầm và một số loại cây lá tạo mùi thơm. Các cơ sở sản xuất cho biết nguyên liệu được lựa chọn theo hướng tự nhiên, hạn chế phụ gia hóa học nhằm giữ mùi hương dịu và an toàn khi sử dụng.

Thợ thủ công se bột hương quanh que tre bằng tay để tạo thân hương tròn và chắc. Ảnh: Nguyễn Hồng Sơn

Quy trình làm hương bắt đầu từ khâu nghiền nhỏ thảo mộc, sau đó phối trộn theo công thức riêng của từng hộ. Người thợ se bột quanh que tre bằng tay để thân hương tròn, chắc và đều. Hương thành phẩm được phơi nắng tự nhiên đến khi khô rồi đóng gói. Khi đốt, hương thường tỏa mùi thơm nhẹ, lượng khói tương đối ít, ít gây cay mắt.

Các mẻ hương được phơi nắng tự nhiên nhiều giờ để bảo đảm độ khô và mùi thơm ổn định. Ảnh: Nguyễn Hồng Sơn

Nghề làm hương là nguồn thu nhập của nhiều hộ gia đình trong làng. Các công đoạn như xay bột, se hương, phơi và đóng gói thường được phân chia cho các thành viên trong gia đình. Vào dịp cuối năm và mùa lễ Tết, nhu cầu thị trường tăng, các cơ sở đẩy mạnh sản xuất, tạo thêm việc làm thời vụ.

Dịp Tết Nguyên đán, các cơ sở tại thôn Cao tăng sản lượng để đáp ứng nhu cầu thị trường. Ảnh: Nguyễn Hồng Sơn

Theo TTXVN, nghề làm hương đem lại công việc và thu nhập ổn định nên ngày nay nhiều người trẻ ở thôn Cao đã quan tâm đến việc giữ gìn và phát triển nghề sản xuất hương. Hiện toàn xã có khoảng 180 hộ làm các công việc liên quan đến hương; tạo việc làm cho khoảng 500 lao động. Riêng số lao động làm việc tại làng nghề vào dịp trước Tết Nguyên đán cổ truyền khoảng 1.000 đến 1.200 lao động.

Sản phẩm sau khi hoàn thiện được cung ứng cho thương lái và khách mua trực tiếp, phục vụ nhu cầu thờ cúng và sử dụng trong gia đình. Ảnh: Nguyễn Hồng Sơn

Hương xạ của địa phương cũng đã được đưa đi tiêu thụ ở khắp các tỉnh thành trên toàn quốc. Có một số hộ bước đầu đưa hương ra nước ngoài như Ấn Độ, Trung Quốc… tiêu thụ. Doanh số thu từ hương khoảng 35 tỉ đồng/năm.

Nghề làm hương tạo việc làm thường xuyên cho lao động địa phương. Ảnh: Nguyễn Hồng Sơn

Những năm gần đây, thôn Cao trở thành điểm đến trải nghiệm làng nghề. Du khách có thể tham quan cơ sở sản xuất, tìm hiểu quy trình làm hương và trực tiếp thử se, phơi hương dưới sự hướng dẫn của thợ thủ công.

Các sân phơi hương tạo điểm nhấn thị giác, đặc biệt vào những ngày nắng. Ảnh: Nguyễn Hồng Sơn

Du khách thường chọn mua trầm nụ thảo mộc làm quà, gồm các dòng hương thờ cúng và hương thơm dùng trong sinh hoạt. Ảnh: Nguyễn Hồng Sơn

Với lợi thế nằm gần các điểm du lịch văn hóa, tâm linh của Hưng Yên, thôn Cao có thêm điều kiện để kết nối tour, tuyến tham quan. Việc gắn làng nghề với mạng lưới điểm đến trong khu vực được kỳ vọng góp phần mở rộng trải nghiệm cho du khách, đồng thời tạo thêm dư địa phát triển du lịch và sinh kế địa phương.

Thiên Phương - Hồng Sơn