Hướng dẫn viên bịa đặt, xúc phạm người dân miền Tây gây phẫn nộ

Chiều 4.7, mạng xã hội lan truyền hàng loạt đoạn livestream của tài khoản mang tên Lãnh Tuyết, một hướng dẫn viên đang dẫn đoàn tại miền Tây

Phản ứng mạnh mẽ từ chính giới hướng dẫn viên

Chiều 4.7, mạng xã hội lan truyền hàng loạt đoạn livestream của tài khoản mang tên Lãnh Tuyết, một hướng dẫn viên đang dẫn đoàn tại miền Tây.

Trong các đoạn video, người này không đeo thẻ hướng dẫn viên du lịch trong khi hành nghề hướng dẫn du lịch, thái độ cười cợt.

Điều khiến dư luận phản ứng gay gắt là hướng dẫn viên này đã đưa ra nhiều nhận xét về văn hóa, con người miền Tây bằng ngôn từ bị đông đảo cộng đồng đánh giá là phiến diện, bịa đặt, xuyên tạc, mang tính xúc phạm, thậm chí quy chụp cả một cộng đồng cư dân.

Những phát ngôn này nhanh chóng bị ghi hình, cắt thành nhiều clip và lan truyền trên facebook, cùng nhiều diễn đàn hướng dẫn viên du lịch.

Không chỉ cư dân mạng phản ứng gay gắt, chính những người sinh ra và lớn lên ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long cũng bày tỏ sự tổn thương khi hình ảnh vùng đất giàu nghĩa tình bị mô tả theo cách méo mó, thiếu căn cứ như trong các clip kia.

Điều đáng chú ý là làn sóng phản đối mạnh nhất lại đến từ cộng đồng hướng dẫn viên và những người đang làm du lịch.

Nhiều hướng dẫn viên kỳ cựu, giảng viên đào tạo nghiệp vụ hướng dẫn, điều hành tour và doanh nghiệp lữ hành đồng loạt lên tiếng. Họ không chỉ phản bác các thông tin sai lệch mà còn cho rằng hành vi này đang làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến hình ảnh nghề hướng dẫn viên và người làm du lịch nói chung.

Trên các diễn đàn nghề nghiệp, nhiều ý kiến nhấn mạnh, hướng dẫn viên không đơn thuần là người giới thiệu điểm đến mà còn là người truyền tải lịch sử, văn hóa, phong tục, con người Việt Nam đến với du khách. Mỗi lời nói đều có thể trở thành nhận thức của hàng chục, thậm chí hàng trăm du khách.

Lúc đầu hướng dẫn viên này cho rằng mình "không động tới ai"

Một hướng dẫn viên nhiều năm kinh nghiệm chia sẻ, điều nguy hiểm nhất không phải là một cá nhân phát ngôn sai, mà là khi người đó đang đứng trước đoàn khách với tư cách người đại diện cho tri thức địa phương. Nếu thông tin sai được lặp đi lặp lại, nó có thể trở thành “sự thật” trong nhận thức của du khách.

Không ít người cũng bày tỏ lo ngại vì người này còn tham gia hướng dẫn sinh viên, dẫn các đoàn xuyên Việt. Nếu những kiến thức thiếu kiểm chứng tiếp tục được truyền đạt cho thế hệ hướng dẫn viên trẻ thì hậu quả sẽ không dừng lại ở một vài đoạn livestream.

Sau khi hàng loạt clip bị chia sẻ rộng rãi và vấp phải phản ứng dữ dội, hướng dẫn viên Lãnh Tuyết đã xóa các video livestream, đồng thời đăng tải lời xin lỗi trên trang cá nhân và trong một số nhóm nghề nghiệp.

Trong lời xin lỗi, người này thừa nhận đã có những phát ngôn cảm tính, thiếu chuẩn mực khi giới thiệu với khách, cho biết sẽ rút kinh nghiệm và mong được cộng đồng tha thứ.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng lời xin lỗi vẫn chưa thực sự đi vào trọng tâm của vấn đề.

Điều cộng đồng mong muốn không chỉ là một lời nhận lỗi vì “phát ngôn cảm tính”, “chưa chuẩn chỉ khi giới thiệu với khách”, “quá vội vàng khi đưa ra những nhận xét”… mà là sự nhìn nhận đầy đủ về hậu quả của việc phổ biến những thông tin sai lệch, xúc phạm danh dự của hàng triệu người dân một vùng đất.

Và trên hết, người hướng dẫn này cần xin lỗi là những người dân miền Tây.

Bởi khi clip đã được chia sẻ, hàng nghìn lượt người xem, việc gỡ bỏ không đồng nghĩa với việc những nội dung đó biến mất khỏi không gian mạng.

Hướng dẫn viên Lãnh Tuyết thừa nhận đã có những phát ngôn cảm tính, thiếu chuẩn mực khi giới thiệu với khách, cho biết sẽ rút kinh nghiệm và mong được cộng đồng tha thứ

Điều khiến nhiều người lo ngại không chỉ là những phát ngôn bị cho là bịa đặt, xuyên tạc, quy chụp về người dân miền Tây, mà còn bởi chúng được phát ra ngay trong quá trình hành nghề, trước hàng chục du khách và được phát trực tiếp trên mạng xã hội.

Kể cả khi những clip đã bị xóa và lời xin lỗi được đưa ra, dư âm của vụ việc vẫn chưa dừng lại. Bởi điều bị tổn thương không chỉ là danh dự của một vùng đất, của hàng triệu con người ở vùng đất ấy mà còn là niềm tin đối với nghề hướng dẫn viên - những “đại sứ văn hóa” của du lịch Việt Nam.

Đừng để “Đại sứ văn hóa” thành người làm tổn thương văn hóa

Trong ngành Du lịch, hướng dẫn viên luôn được ví như “đại sứ văn hóa”. Họ là người đầu tiên và cũng là người ở gần du khách nhất, trực tiếp kể những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng, phong tục, lối sống của từng vùng đất.

Một lời giới thiệu đúng có thể khơi dậy tình yêu đối với điểm đến. Ngược lại, một thông tin sai lệch có thể tạo nên định kiến rất khó xóa bỏ.

Luật Du lịch năm 2017 quy định rõ, hướng dẫn viên có nghĩa vụ tôn trọng phong tục, tập quán của địa phương; hướng dẫn khách tuân thủ pháp luật; cung cấp thông tin đúng về chương trình và điểm đến; thực hiện hướng dẫn với thái độ văn minh, tận tình và chu đáo.

Những quy định này không đơn thuần là yêu cầu nghiệp vụ mà còn là chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp.

Một hướng dẫn viên có thể mang phong cách hài hước, dí dỏm để tạo không khí cho đoàn khách, nhưng không thể lấy việc bôi nhọ một vùng văn hóa, một cộng đồng cư dân hay xuyên tạc phong tục tập quán làm chất liệu gây cười.

Clip và làn sóng phẫn nộ lan truyền trên mạng xã hội vì hướng dẫn viên có lời lẽ thiếu tôn trọng phong tục, tập quán của địa phương khi hướng dẫn du lịch

Một phát ngôn sai, thiếu chuẩn mực có thể làm tổn thương khối đại đoàn kết

Việt Nam là quốc gia thống nhất trong đa dạng văn hóa. Mỗi vùng miền đều có lịch sử hình thành, bản sắc, tập quán và cách ứng xử riêng. Chính sự khác biệt ấy tạo nên vẻ đẹp của văn hóa Việt Nam.

Việc quy chụp, miệt thị hay gán ghép những định kiến tiêu cực cho bất kỳ cộng đồng nào đều không chỉ làm tổn thương người dân địa phương mà còn đi ngược tinh thần tôn trọng sự đa dạng văn hóa, làm xói mòn sự gắn kết giữa các vùng miền.

Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển, một đoạn livestream chỉ vài phút có thể tiếp cận hàng triệu người. Nếu người phát ngôn là một hướng dẫn viên - người được du khách mặc nhiên tin tưởng về kiến thức địa phương, thì mức độ tác động còn lớn hơn nhiều so với một phát ngôn thông thường.

Đó cũng là lý do cộng đồng phản ứng mạnh mẽ. Điều họ bảo vệ ngoài hình ảnh con người, văn hóa miền Tây, còn là giá trị của nghề hướng dẫn viên và nguyên tắc tôn trọng văn hóa của mỗi vùng đất.

Du lịch vốn là chiếc cầu nối đưa con người đến gần nhau hơn, giúp xóa nhòa khoảng cách về địa lý, văn hóa và nhận thức. Vì vậy, mỗi hướng dẫn viên cần ý thức rằng, trên hành trình đưa du khách khám phá đất nước, lời nói của mình không chỉ đại diện cho cá nhân mà còn đại diện cho doanh nghiệp lữ hành, cho ngành Du lịch và cho hình ảnh Việt Nam.

Một câu chuyện kể đúng có thể làm nên sức hút của điểm đến. Nhưng một lời nói sai lệch cũng đủ gieo mầm định kiến, tạo ra những vết rạn không đáng có trong sự tôn trọng giữa các vùng miền và trong khối đại đoàn kết dân tộc. Đó là điều mà bất kỳ người làm du lịch nào cũng cần ghi nhớ.

Sau vụ việc, dư luận mong muốn các cơ quan chức năng sớm vào cuộc, xem xét và có hình thức xử lý phù hợp theo quy định đối với hướng dẫn viên có những phát ngôn sai lệch, xúc phạm văn hóa vùng miền trong quá trình hành nghề.

Đây cũng là dịp để ngành Du lịch nhìn lại công tác đào tạo, bồi dưỡng và quản lý đội ngũ hướng dẫn viên - những người được ví là "đại sứ văn hóa" của đất nước.

Bên cạnh việc nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng thuyết minh, điều quan trọng hơn là bồi đắp ý thức trách nhiệm, đạo đức nghề nghiệp và sự tôn trọng đối với sự đa dạng văn hóa của các vùng miền, với hình ảnh đất nước.

Chỉ khi mỗi hướng dẫn viên ý thức được sức nặng trong từng lời nói của mình, những câu chuyện đẹp về đất nước, con người Việt Nam mới được lan tỏa đúng với tinh thần của một nền du lịch văn minh, nhân văn và giàu bản sắc.