Hướng tới đô thị biển hiện đại

Sáng 29-6, UBND tỉnh Khánh Hòa tổ chức Hội thảo tham vấn ý kiến về Quy hoạch chung đô thị Khánh Hòa đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075. Đồng chí Trần Hòa Nam - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì hội thảo. Tham dự hội thảo có lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương, các sở, ban, ngành, địa phương, cùng nhiều chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực quy hoạch, đô thị, kiến trúc, xây dựng và đại diện cộng đồng doanh nghiệp.

Định hình không gian đô thị đa cực

Đồ án Quy hoạch chung đô thị Khánh Hòa đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 được lập trên phạm vi toàn bộ tỉnh Khánh Hòa sau sáp nhập, với quy mô hơn 8.706km² đất liền cùng phần diện tích biển trong phạm vi 6 hải lý. Theo phương án quy hoạch, mục tiêu xuyên suốt là xây dựng Khánh Hòa trở thành đô thị loại I, thành phố trực thuộc Trung ương hiện đại, thông minh, xanh và bền vững, là cực tăng trưởng quan trọng của cả nước, đô thị biển - cửa ngõ quốc tế có sức cạnh tranh cao. Đồng thời, hình thành cấu trúc đô thị đa cực, đa trung tâm, phát huy vai trò của các khu vực động lực, phát triển đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, lấy kinh tế biển, logistics, dịch vụ, du lịch, công nghiệp công nghệ cao, năng lượng sạch và đổi mới sáng tạo làm động lực tăng trưởng.

Đồ án xác định nhiều lợi thế nổi trội của Khánh Hòa sau sáp nhập. Đó là hệ thống các vịnh Nha Trang, Vân Phong, Cam Ranh và Vĩnh Hy; hai vườn quốc gia Núi Chúa, Phước Bình; khu bảo tồn Hòn Bà; hệ thống cảng biển, sân bay, cửa ngõ kết nối Tây Nguyên cùng các giá trị văn hóa Chăm đặc sắc. Đây được xem là nền tảng để xây dựng mô hình phát triển đô thị biển có bản sắc riêng, kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế với bảo tồn tài nguyên thiên nhiên.

Đồng chí Trần Hòa Nam và các đại biểu chủ trì hội thảo.

Bên cạnh việc định hình không gian phát triển, đồ án cũng đưa ra các chỉ tiêu dự báo khá tham vọng. Theo phương án nghiên cứu, đến năm 2050, quy mô dân số toàn đô thị dự kiến khoảng 5 triệu người, kéo theo nhu cầu sử dụng đất phát triển đô thị hơn 166.000ha; đồng thời quy hoạch hệ thống giao thông, không gian ngầm, hạ tầng số, cấp nước, thoát nước, năng lượng và xử lý chất thải theo hướng đồng bộ, hiện đại nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển lâu dài. Điểm nổi bật của đồ án không chỉ nằm ở quy mô lớn chưa từng có mà còn ở cách tiếp cận tích hợp sau sáp nhập. Thay vì phát triển theo từng đô thị riêng lẻ, quy hoạch hướng tới hình thành một chỉnh thể thống nhất, khai thác đồng thời lợi thế của biển, đảo, miền núi, đồng bằng và các cực tăng trưởng mới để tạo ra không gian phát triển liên kết trên phạm vi toàn tỉnh.

Đô thị biển phải trở thành động lực tăng trưởng mới

Một trong những điểm được nhiều chuyên gia đồng thuận là Khánh Hòa cần khai thác mạnh hơn lợi thế của một đô thị biển quy mô lớn. Theo PGS.TS. Đỗ Tú Lan - nguyên Phó Cục trưởng Cục Phát triển đô thị, Bộ Xây dựng, đồ án bước đầu đã hình thành nhiều ý tưởng phát triển không gian đô thị hướng tới mục tiêu thành phố trực thuộc Trung ương. Tuy nhiên, chiến lược phát triển cần được nâng tầm hơn nữa trên cơ sở phát huy đầy đủ những tiềm năng đặc biệt của Khánh Hòa. PGS.TS. Đỗ Tú Lan đề xuất tăng cường liên kết vùng trong nước và quốc tế; phát triển tổng hợp các ngành kinh tế mũi nhọn như: công nghiệp, dịch vụ, du lịch, năng lượng và thủy sản; đồng thời hình thành các đô thị động lực theo hướng sinh thái ven biển, ven sông, lấy Cam Lâm và Cam Ranh làm những cực phát triển mới. Quan điểm này phù hợp với mục tiêu của Quy hoạch chung, trong đó xác định Khánh Hòa sẽ phát triển các trung tâm kinh tế biển, logistics, công nghiệp công nghệ cao, năng lượng sạch, thương mại, tài chính, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tạo sức cạnh tranh ở tầm khu vực và quốc tế.

Tiến sĩ khoa học, kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn - Chủ tịch NgoViet Architects & Planners cho rằng, về định hướng phát triển không gian, quy hoạch cần có cách tiếp cận cân bằng hơn giữa vùng ven biển và khu vực đồi núi. Theo ông Ngô Viết Nam Sơn, quy hoạch nên tổ chức các phân khu phát triển theo trục Đông - Tây, kết nối trục kinh tế biển với khu vực cửa khẩu và vùng phía tây, qua đó từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, giúp người dân khu vực đồi núi được thụ hưởng hệ thống hạ tầng và các dịch vụ chất lượng tương đương khu vực ven biển. Đối với hệ thống không gian xanh, đồ án cần làm rõ chỉ tiêu và định hướng sử dụng quỹ đất trong dài hạn, bảo đảm duy trì tối thiểu từ 15 đến 20m² không gian xanh/người. Đồng thời, cần tính toán dành quỹ đất cho các thế hệ tương lai, tránh tình trạng khai thác hết quỹ đất phát triển trong giai đoạn trước mắt.

Về phát triển đô thị, Tiến sĩ khoa học, kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn đề xuất hình thành các trung tâm đô thị mật độ cao xung quanh các nhà ga, phát triển theo mô hình đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD), đồng thời xây dựng mạng lưới giao thông công cộng kết nối thuận tiện giữa các khu vực trong tỉnh nhằm giảm áp lực lên giao thông đường bộ và nâng cao hiệu quả sử dụng hạ tầng. Bên cạnh đó, ông kiến nghị đồ án nghiên cứu cụ thể hơn định hướng phát triển đặc khu Trường Sa, lựa chọn một khu vực trung tâm để tập trung đầu tư hạ tầng thiết yếu như trường học, dịch vụ công và các công trình dân sinh, góp phần phát triển kinh tế biển gắn với bảo đảm chủ quyền quốc gia.

Theo nhiều chuyên gia, đô thị biển hiện đại không thể chỉ dựa vào việc mở rộng xây dựng ven biển mà phải biết khai thác hài hòa giữa biển, sông, hệ sinh thái và cảnh quan. Đây cũng là lợi thế khác biệt mà ít địa phương có được.

Một góc đô thị khu vực Nha Trang. Ảnh: VƯƠNG MẠNH CƯỜNG

Bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ với các quy hoạch

Tại hội thảo, đồng chí Trần Hòa Nam nhấn mạnh, mục tiêu Quy hoạch chung đô thị Khánh Hòa đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 nhằm cụ thể hóa các định hướng, chiến lược, quy hoạch, chương trình phát triển của Trung ương, của vùng và của tỉnh đối với phát triển đô thị Khánh Hòa; làm cơ sở pháp lý quan trọng cho công tác quản lý phát triển đô thị, thu hút đầu tư, triển khai các dự án trọng điểm; đồng thời làm cơ sở cho việc lập, điều chỉnh các quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết, chương trình phát triển đô thị và quản lý đầu tư xây dựng theo quy hoạch.

Đồng chí Trần Hòa Nam yêu cầu Sở Xây dựng với vai trò là cơ quan chủ trì tham mưu, phối hợp với đơn vị tư vấn và các sở, ngành, địa phương liên quan khẩn trương tổng hợp đầy đủ các ý kiến tại hội thảo; phân loại, nghiên cứu, tiếp thu trên cơ sở khoa học, thực tiễn và các quy định hiện hành để hoàn thiện hồ sơ quy hoạch với chất lượng cao nhất. Trong đó, cần đặc biệt lưu ý một số nội dung như: Tiếp tục rà soát để bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ giữa Đồ án Quy hoạch chung đô thị Khánh Hòa với Quy hoạch tỉnh Khánh Hòa thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng và các quy hoạch ngành có liên quan. Đồng thời, làm rõ mô hình phát triển không gian đô thị của tỉnh theo hướng phát huy lợi thế của hệ thống đô thị ven biển; tăng cường liên kết giữa Vân Phong, Nha Trang, Cam Lâm, Cam Ranh, Phan Rang và các khu vực động lực, bảo đảm phát triển hài hòa giữa đô thị, nông thôn và miền núi; hoàn thiện các định hướng về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, giao thông, cấp nước, thoát nước, xử lý chất thải, năng lượng và hạ tầng số theo hướng đồng bộ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển lâu dài.

Đồng chí Trần Hòa Nam cũng yêu cầu Sở Xây dựng và đơn vị tư vấn quan tâm các giải pháp bảo vệ môi trường, bảo tồn hệ sinh thái biển, rừng và cảnh quan đặc trưng; nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, nước biển dâng và giảm thiểu rủi ro thiên tai trong quá trình phát triển đô thị. Đồng thời, đề xuất các giải pháp tổ chức thực hiện quy hoạch khả thi, xác định các chương trình, dự án ưu tiên, lộ trình đầu tư và cơ chế huy động nguồn lực, bảo đảm quy hoạch sau khi được phê duyệt có thể triển khai hiệu quả.